નવી દિલ્હી તા.૪ :  ટેક્સ અને ઇમિગ્રેશન કન્સલ્ટન્સી નોમેડ કેપિટાલિસ્ટે વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટનું રેન્કિંગ બહાર પાડ્યું છે. આ વખતે આયર્લેન્ડનો પાસપોર્ટ નંબર વન પર આવ્યો છે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે આયર્લેન્ડ આ રેન્કિંગમાં ટોચ પર છે.

આ યાદીમાં 199 દેશોના પાસપોર્ટનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ભારતનો પાસપોર્ટ પણ સામેલ છે. જોકે, ભારતનું રેન્કિંગ વધુ નીચે ગયું છે. બીજી તરફ પાકિસ્તાનના પાસપોર્ટની ગણતરી હંમેશા વિશ્વના સૌથી નબળા પાસપોર્ટમાં કરવામાં આવે છે.

પાસપોર્ટ રેન્કિંગ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

CNBC મુજબ, નોમાડ કેપિટાલિસ્ટની પદ્ધતિ અન્ય રેન્કિંગ કરતાં અલગ છે. સામાન્ય રીતે પાસપોર્ટની શક્તિ તે કેટલા દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરીની મંજૂરી આપે છે તેના આધારે જ માપવામાં આવે છે, પરંતુ દર વર્ષે નોમેડ પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ એ પણ જુએ છે કે વિશ્વમાં દેશોનો પ્રભાવ કેવી રીતે બદલાઈ રહ્યો છે.

વિચરતી મૂડીવાદી પાંચ મોટા પરિબળોના આધારે પાસપોર્ટને રેન્ક આપે છે:

વિઝા-મુક્ત મુસાફરી - 50%

ટેક્સ સિસ્ટમ - 20%

વિશ્વમાં દેશની છબી - 10%

બેવડી નાગરિકતા સુવિધા – 10%

વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા - 10%

આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને દર વર્ષે પાસપોર્ટની મજબૂતાઈ માપવામાં આવે છે.

પાસપોર્ટનું રેન્કિંગ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

નોમડ કેપિટાલિસ્ટ પાસપોર્ટની મજબૂતાઈનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે 199 દેશો અને પ્રદેશોના સરકારી ડેટા, રીઅલ-ટાઇમ ઇન્ટેલિજન્સ અને સંશોધન પર આધાર રાખે છે. પાસપોર્ટને રેન્ક આપવા માટે મોબિલિટી સ્કોરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે દર્શાવે છે કે પાસપોર્ટ સાથે મુસાફરી કરવી કેટલી સરળ છે. આમાં ઘણી વસ્તુઓ શામેલ છે જેમ કે:

વિઝા મુક્ત મુસાફરી

આગમન પર વિઝા

ETA (ઇલેક્ટ્રોનિક મુસાફરી અધિકૃતતા)

ઇ-વિઝાની સુવિધા ઉપરાંત, દરેક દેશની ટેક્સ સિસ્ટમની પણ તપાસ કરવામાં આવે છે અને 10 થી 50 પોઇન્ટ વચ્ચેનો સ્કોર આપવામાં આવે છે. આ રીતે નક્કી થાય છે કે કયો પાસપોર્ટ સૌથી શક્તિશાળી છે.

આયર્લેન્ડ પાસપોર્ટ નંબર 1 કેવી રીતે બન્યો?

નોમડ કેપિટાલિસ્ટ પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2025એ 199 દેશોનું વિશ્લેષણ કર્યા બાદ નોમેડ પાસપોર્ટ સ્કોર 109 સાથે આયર્લેન્ડને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું છે. ગયા વર્ષે આયર્લેન્ડ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડથી પાછળ રહી ગયું હતું, પરંતુ આ વર્ષે તે નંબર 1 પર આવી ગયું છે. અગાઉ 2020માં આયર્લેન્ડે લક્ઝમબર્ગ અને સ્વીડનની સાથે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હતું. નોમડ કેપિટાલિસ્ટના રિસર્ચ એસોસિયેટ જેવિઅર કોરિયાએ સીએનબીસી ટ્રાવેલને જણાવ્યું કે આયર્લેન્ડને ત્રણ કારણોસર આ લીડ મળી છે:

મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા

વ્યવસાય મૈત્રીપૂર્ણ કર નીતિ

લવચીક નાગરિકતા નીતિ

આ કારણોસર, આયર્લેન્ડનો પાસપોર્ટ આ વર્ષે ફરીથી વિશ્વનો સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ બન્યો.

2025 માં વિશ્વના સૌથી મજબૂત અને નબળા પાસપોર્ટ

નોમેડ કેપિટાલિસ્ટ ઇન્ડેક્સ 2025 અનુસાર, આયર્લેન્ડનો પાસપોર્ટ વિશ્વમાં સૌથી મજબૂત માનવામાં આવે છે. આઇરિશ નાગરિકોને સમગ્ર EU અને ખાસ કરીને યુકેમાં મુક્તપણે રહેવા અને કામ કરવાની સ્વતંત્રતા છે, જે તેની સૌથી મોટી શક્તિઓમાંની એક છે. સૌથી મજબૂત પાસપોર્ટ ધરાવતા ટોચના 10 દેશો છેઃ આયર્લેન્ડ (1મું), સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (2જી), ગ્રીસ (2જી), પોર્ટુગલ (4ઠ્ઠું), માલ્ટા (5મું), ઈટાલી (5મું), લક્ઝમબર્ગ (7મું), ફિનલેન્ડ (7મું), નોર્વે (7મું), યુએઈ, ન્યુઝીલેન્ડ અને આઈસલેન્ડ (ત્રણ 10માં ક્રમે). આ દેશો પાસપોર્ટની શક્તિના સંદર્ભમાં ટોચ પર છે, કારણ કે તેમના નાગરિકો વધુ સ્વતંત્રતા, વિઝા-મુક્ત મુસાફરી અને વધુ સારી કર નીતિઓનો આનંદ માણે છે.

પાકિસ્તાનનો પાસપોર્ટ ફરી સૌથી નબળો છે

નોમડ કેપિટાલિસ્ટ પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2025માં સેન મેરિનો સાથે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ 45માં સ્થાને છે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન, ઇરાક, એરિટ્રિયા, યમન અને અફઘાનિસ્તાન સૌથી નબળા પાસપોર્ટની સૂચિમાં સૌથી નીચે છે. તેમની રેન્કિંગ 195 થી 199 ની વચ્ચે આવી છે, જેનો અર્થ છે કે તેમને વિશ્વનો સૌથી નબળો પાસપોર્ટ માનવામાં આવે છે.

ભારતીય પાસપોર્ટનું રેન્કિંગ

નોમેડ કેપિટાલિસ્ટ પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2025માં ભારત 148માં ક્રમે આવ્યું છે, જે તે કોમોરોસ સાથે શેર કરે છે. ભારતને કુલ 47.5 પોઈન્ટ મળ્યા જે નીચે મુજબ છે.

ટેક્સ સિસ્ટમ - 20 માર્ક્સ

ગ્લોબલ પર્સેપ્શન (ઇમેજ) – 20 માર્ક્સ

બેવડી નાગરિકતાની સુવિધા – 20 પોઈન્ટ

વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા - 20 ગુણ

ગયા વર્ષે, ભારત મોઝામ્બિકની સાથે 147મા ક્રમે હતું, એટલે કે આ વર્ષે તેનું રેન્કિંગ થોડું નીચે આવ્યું છે. આ સિવાય હેનલી પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સમાં પણ ભારતનું રેન્કિંગ 80માથી ઘટીને 85મું થઈ ગયું છે. આ ઈન્ડેક્સ ઈન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA)ના ડેટા પર આધારિત છે.