વોશિંગ્ટન : અમેરિકાના શેરબજારમાં શુક્રવારે (4 એપ્રિલ, 2025) મોટો કડાકો નોંધાયો હતો. ચીને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરિફ વધારાનો જવાબ આપતાં અમેરિકી માલ પર નવા ટેરિફ લાદ્યા, જેના પગલે વેપાર યુદ્ધનું સંકટ ઊભું થયું છે. આની અસર વૈશ્વિક શેરબજારો પર પડી, જેના કારણે ડાઉ જોન્સ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજમાં 1,200 પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો, જ્યારે એસએન્ડપી 500માં 2.7%નો ઘટાડો નોંધાયો. નાસ્ડેક કમ્પોઝિટમાં 3.5%નું ગાબડું પડ્યું અને તે બેર માર્કેટમાં પ્રવેશી ગયું છે. આ ઘટનાને 2020માં કોવિડ-19ના કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં આવેલા સંકટ પછીનું સૌથી મોટું નુકસાન ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

અમેરિકામાં રોજગાર બજારનો અહેવાલ અપેક્ષા કરતાં સારો રહ્યો હોવા છતાં, શેરબજારનો ઘટાડો રોકી શકાયો નથી. યુરોપિયન શેરબજારોમાં પણ આજે સૌથી મોટું નુકસાન નોંધાયું, જ્યારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ 2021 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયા. વેપાર યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક મંદીની ચિંતા વધી છે, જેની અસર બોન્ડ માર્કેટમાં પણ જોવા મળી. ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં ઘટાડો થયો, જેમાં 10-વર્ષની યીલ્ડ 14 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટીને 3.89% પર આવી ગઈ.

ચીનના જવાબી ટેરિફની અસર એટલી તીવ્ર રહી કે ગુરુવારે ડાઉ જોન્સમાં 1,679.39 પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે એસએન્ડપી 500માં 4.84% અને નાસ્ડેકમાં 6%નું નુકસાન થયું હતું. ટેક કંપનીઓ, જેમનો ચીન સાથે મોટો વેપાર છે, તેમને આ ઘટનાથી ભારે ફટકો પડ્યો છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, મની માર્કેટમાં ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા આ વર્ષે ચાર ક્વાર્ટર-પોઈન્ટના દર ઘટાડાની સંપૂર્ણ અપેક્ષા છે, જેમાં પાંચમા ઘટાડાની 50%થી વધુ શક્યતા છે.

બીજી તરફ, વિયેતનામે ટ્રમ્પ સરકારને વિનંતી કરી છે કે તેમના ઉત્પાદનો પર લાગુ થનારા 46% ટેરિફને ત્રણ મહિના સુધી મોકૂફ રાખવામાં આવે, જેથી વાટાઘાટો થઈ શકે. વિયેતનામના નાયબ વડાપ્રધાન હો ડક ફોકે જણાવ્યું કે તેઓ અમેરિકાથી વધુ ખરીદી કરવા માટે પ્રયાસ કરશે. સરકારે નિકાસ કંપનીઓને હાલના ભાવ જાળવી રાખવા અને વાટાઘાટોની રાહ જોવા સૂચના આપી છે. વિયેતનામે અમેરિકી ટેકનોલોજી અને હાઈ-ટેક ઉત્પાદનોની આયાત વધારવાની પણ પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે.

આ સંકટની અસર ભારત સહિત અન્ય દેશોના શેરબજારો પર પણ પડી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો વેપાર યુદ્ધ લાંબું ચાલશે તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે. હાલમાં રોકાણકારો ટ્રેઝરી બોન્ડ્સમાં સલામતી શોધી રહ્યા છે, જેના કારણે બે-વર્ષની નોટની યીલ્ડ સપ્ટેમ્બર 2022 પછીના નીચલા સ્તરે પહોંચી છે.