નવી દિલ્હી  :ન્યૂયોર્કમાં ક્રિસ્ટીઝની હરાજીમાં એમ એફ હુસૈનની 'ગ્રામ યાત્રા' રૂ. ૧૧૮ કરોડમાં વેચાઈ તેના પખવાડિયાની અંદર, તેમના સમકાલીન અને આધુનિકતાવાદી માસ્ટર તૈયબ મહેતાનું 'ટ્રસ્ડ બુલ' બુધવારે મુંબઈમાં સેફ્રોનઆર્ટની ૨૫મી વર્ષગાંઠની હરાજીમાં રૂ. ૬૧.૮૦ કરોડમાં વેચાયું છે.

આ વેચાણ મહેતા દ્વારા પ્રાપ્ત કરાયેલ સૌથી વધુ મૂલ્ય અને વિશ્વભરમાં વેચાયેલા ભારતીય કલાકાર દ્વારા બીજા ક્રમના સૌથી વધુ મૂલ્યના કાર્યનો રેકોર્ડ પણ ધરાવે છે, જે અમૃતા શેર-ગિલની 'ધ સ્ટોરી ટેલર' સાથે જોડાયેલું છે જે 2023 માં સમાન કિંમતે વેચાયું હતું.

૧૯૫૬નું આ ચિત્ર, જે મહેતાની કારકિર્દીને વ્યાખ્યાયિત કરતી શ્રેણીમાં ટ્રસ્ડ બુલ પરનું પ્રથમ મુખ્ય કાર્ય હતું, તેની કિંમત પાંચથી સાત લાખ રૂપિયા હોવાનો અંદાજ હતો, એમ હરાજી ગૃહે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

મહેતાની બીજી એક કૃતિ, કેનવાસ પર શીર્ષક વિનાની એક્રેલિક પેઇન્ટિંગ, નવ કરોડ રૂપિયામાં વેચાઈ, જે તેના સાત કરોડ રૂપિયાના ઊંચા અંદાજ કરતાં વધુ હતી.

આ વર્ષગાંઠના કાર્યક્રમમાં દક્ષિણ એશિયાઈ કલાના સૌથી વધુ મૂલ્યના વેચાણનો વિશ્વ વિક્રમ પણ સ્થાપિત થયો, જેમાં કુલ વેચાણ મૂલ્ય રૂ. ૨૧૭.૮૧ કરોડ થયું અને તે સફેદ હાથમોજાં અથવા ૧૦૦ ટકા વેચાણ તરીકે સમાપ્ત થયું.

"અમે અમારા 25મા વર્ષની શરૂઆત 25 મિલિયન ડોલરના વ્હાઇટ ગ્લોવ ઓક્શન સાથે કરતા રોમાંચિત છીએ. 1956માં તૈયબ મહેતાના ટ્રસ કરેલા બળદના શક્તિશાળી ચિત્રણનું ઉત્કૃષ્ટ પરિણામ આધુનિક ભારતીય કલાના પાયાના પથ્થર તરીકેના તેમના કાયમી પ્રભાવનો પુરાવો છે - જે તેમના શતાબ્દી વર્ષમાં વધુ અર્થપૂર્ણ બન્યું છે."

"આ હરાજી માત્ર દક્ષિણ એશિયાઈ કલા બજારની તાકાત પર ભાર મૂકે છે એટલું જ નહીં પરંતુ તેની વધતી જતી વૈશ્વિક પ્રસિદ્ધિ પર પણ ભાર મૂકે છે. છેલ્લા 25 વર્ષથી, અમે આ ઉત્ક્રાંતિને આકાર આપવામાં મદદ કરવા અને તેના સતત વિકાસને ટેકો આપવા માટે સમર્પિત રહીએ છીએ તેનો ગર્વ અનુભવીએ છીએ," સેફ્રોનઆર્ટના સીઈઓ અને સહ-સ્થાપક દિનેશ વઝીરાનીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

આ હરાજીમાં 75 લોટનો પ્રભાવશાળી કેટલોગ હતો, જેમાં 80 ટકા લોટ તેમના ઉચ્ચ અંદાજ કરતાં વધુ હતા.

આ વેચાણમાં અમૃતા શેર-ગિલ દ્વારા લખાયેલ 'સ્ટીલ લાઈફ વિથ ગ્રીન બોટલ્સ એન્ડ એપલ્સ' (૧૯૩૨) નામનું એક આકર્ષક સ્ટીલ લાઈફ પણ સામેલ હતું, જે ૨૪ કરોડ રૂપિયામાં વેચાયું હતું. શેર-ગિલનું કામ દુર્લભ હતું કારણ કે તેણીએ તેણીની કારકિર્દી દરમિયાન ફક્ત થોડા જ સ્થિર-જીવન ચિત્રો દોર્યા હતા.

એફ એન સોઝા દ્વારા લખાયેલ 'સપર એટ એમ્માઉસ' (૧૯૮૭) ૧૫.૩૦ કરોડ રૂપિયામાં વેચાયું, જેમાં કારાવાગિયોના ૧૭મી સદીના વાદ્ય ચિત્રનું ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું હતું. તે ૧૯૮૦ના દાયકામાં સૂઝાએ બનાવેલા બાઈબલના વિષયો પર કેન્દ્રિત ચિત્રોની શ્રેણીમાંનો એક છે.

વેચાણના અન્ય મુખ્ય આકર્ષણોમાં એડવિન લોર્ડ વીક્સ દ્વારા લખાયેલ 'લેક એટ ઓડેપોર, ઇન્ડિયા', લગભગ ૧૮૯૩, જે ૧૨ કરોડ રૂપિયામાં વેચાઈ હતી, અને શક્તિ બર્મનની 'દુર્ગા', લગભગ ૧૯૯૫, જે ૭.૨૦ કરોડ રૂપિયામાં વેચાઈ હતી.

રામ કુમારનું એક શીર્ષક વિનાનું કાર્ય 6.12 કરોડ રૂપિયામાં, એફ એન સોઝાનું 'લેન્ડસ્કેપ ઓફ હેમ્પસ્ટેડ, લંડન' 5.7 કરોડ રૂપિયામાં અને રાજા રવિ વર્માનું ચિત્ર 'નારાયણી' 4.2 કરોડ રૂપિયામાં હરાજી થયું.

"૨૫ વર્ષથી, સેફ્રોનઆર્ટે પારદર્શિતા, સુલભતા અને નવીનતા સાથે ભારતીય કલા બજારને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કર્યું છે, ભારતીય કલાની પહોંચને ડાયસ્પોરાથી ઘણી આગળ વધારી છે. અમને આનંદ છે કે અમારા ૨૫ વર્ષના સેલ દ્વારા દક્ષિણ એશિયન કલા માટે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ મૂલ્યની હરાજી પ્રાપ્ત થઈ છે, જેમાં ૨૫ મિલિયન ડોલરનું વેચાણ નોંધાયું છે," સેફ્રોનઆર્ટના પ્રમુખ અને સહ-સ્થાપક મીનલ વઝીરાનીએ જણાવ્યું હતું.

આ હરાજીમાં એસ એચ રઝા, ભારતી ખેર, સુબોધ ગુપ્તા, અતુલ ડોડિયા અને અંજુ ડોડિયા જેવા આધુનિક અને સમકાલીન કલાકારો પણ સામેલ હતા.