લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ તાજેતરમાં કેરળમાં ડ્રગ્સની સમસ્યા પર વાત કરી હતી. રાહુલ ગાંધીની રેડિયો જોકી જોસેફ અન્નમકુટ્ટી જોસ, ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ આદિત્ય રવિન્દ્રન અને હોમિયોપેથિક ફિઝિશિયન ફાતિમા અસલા સાથેની ચર્ચા દરમિયાન, દવાઓની સરળતાથી ઉપલબ્ધતાને એક પરિબળ તરીકે ઓળખવામાં આવી હતી. રાહુલ ગાંધીએ એમ પણ પૂછ્યું કે શું આમાં બેરોજગારીની પણ ભૂમિકા છે? તેમણે ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મની તુલના ડ્રગ્સના વ્યસન સાથે કરી અને ડ્રગના દુરુપયોગને ગુના સાથે જોડ્યો.

ચર્ચાના સભ્યોએ જણાવ્યું હતું કે છરીથી હત્યા એ ડ્રગના ઉપયોગ સાથે સંબંધિત સૌથી સામાન્ય ગુનાઓમાંનો એક છે. કેરળના તિરુવનંતપુરમમાં તાજેતરમાં થયેલા એક કેસમાં આ વાત જોવા મળી, જ્યારે 25 ફેબ્રુઆરીના રોજ, એક 23 વર્ષીય યુવકે પોલીસ સ્ટેશનમાં ઘૂસીને દાવો કર્યો કે તેણે તેની માતા, ભાઈ અને ગર્લફ્રેન્ડ સહિત છ લોકોની હત્યા કરી છે. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તે ડ્રગ્સનો વ્યસની હતો અને ડ્રગ્સના વેપારથી વધતા દેવાને કારણે તે ગુના તરફ ધકેલી ગયો હતો.

 લોકસભાએ ડ્રગ હેરફેરના કેસોના ત્રણ વર્ષના ડેટા જાહેર કર્યા, જેમાં કેરળ ૮૫,૦૦૦ થી વધુ નોંધાયેલા કેસ સાથે ટોચ પર હતું. મહારાષ્ટ્ર ૩૫,૦૦૦ થી વધુ કેસ સાથે બીજા ક્રમે છે, ત્યારબાદ પંજાબ આવે છે, જે ડ્રગ સંબંધિત કેસ માટે જાણીતું છે. પરંતુ શું કેરળમાં ડ્રગ્સ સંબંધિત કેસોમાં આ વધારો તાજેતરનો ટ્રેન્ડ છે? આંકડા દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં ડ્રગ્સની હેરફેર હંમેશા મુખ્ય સમસ્યા નહોતી. ૨૦૧૬માં ફક્ત છ હજાર કેસ નોંધાયા હતા, જે ૨૦૧૭માં વધીને ૯,૨૪૪ થયા. આગામી બે વર્ષ સુધી આ સંખ્યા ૯,૦૦૦ની આસપાસ રહી અને ૨૦૨૦માં ઘટીને ૫,૦૦૦ની આસપાસ થઈ ગઈ. એવું લાગે છે કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં આ સમસ્યા વધુ વધી છે. કેરળમાં 2022 માં ડ્રગ્સની હેરફેરના કેસ વધીને 26,918 થયા, જે 373 ટકાનો મોટો વધારો દર્શાવે છે. આ સંખ્યા 2023 માં વધીને 30,715 થઈ, જે 2024 માં થોડી ઘટીને 27,701 થઈ ગઈ.

લોકસભાએ કેરળમાં ATS દ્વારા MDMA સહિત સિન્થેટિક ડ્રગ્સના જપ્તી અંગેના ડેટા પણ જાહેર કર્યા. ૨૦૨૧માં માત્ર ૫.૪૨ કિલો ડ્રગ્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું, જે ૨૦૨૨માં વધીને ૯.૬ કિલો થયું હતું. જોકે, ૨૦૨૩માં જપ્તી વધીને ૨,૫૪૩.૨૨ કિલો થઈ ગઈ, જેમાં ATSનો હિસ્સો સૌથી વધુ હતો. ૨૦૨૪ માં, આ જથ્થો નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને ૨૫.૮૫ કિલો થઈ ગયો. પણ ભારતનું શું? લોકસભાના ડેટા અનુસાર, ભારતમાં ડ્રગ કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓએ સૌથી વધુ ૧૮.૮ લાખ કિલો ગાંજો જપ્ત કર્યો હતો. ૪૫,૮૧૪ બ્લોટ સાથે એલએસડી બીજા ક્રમે સૌથી વધુ જપ્ત કરાયેલ ડ્રગ હતું, ત્યારબાદ ૪૧,૪૫૦ લિટર સાથે સીબીસીએસ બીજા ક્રમે હતું. જપ્ત કરાયેલ અફીણ 20,970 કિલો હતું, જે ચોથા સ્થાને રહ્યું.

ઇન્ડિયા ટુડે સાથે વાત કરતા, ભૂતપૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી કેજી સિમોને જણાવ્યું હતું કે કેરળમાં ડ્રગ્સનો દુરુપયોગ ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે તેઓ ત્રિશૂરમાં કમિશનર તરીકે પોસ્ટેડ હતા, ત્યારે તેમને કેરળમાં ડ્રગ્સના વધતા ઉપયોગ અંગે એક અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. તે સમયે, ગાંજો સૌથી વધુ વપરાતો પદાર્થ હતો. તેમણે એમ પણ કહ્યું, 'વિદ્યાર્થીઓમાં ડ્રગ્સની હેરાફેરી સાથે સંકળાયેલા ગુંડાઓ સાથે જોડાણ બનાવવાની વૃત્તિ વધી રહી છે. તેમની બહાદુરીનો મહિમા જ આ વલણને પ્રોત્સાહન આપે છે. આ ગુનેગારો પછી બાળકોનું ડ્રગ્સની હેરાફેરી તરીકે શોષણ કરે છે. જોકે, કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયને કાયદા અમલીકરણ અધિકારીઓની બેઠકમાં મુખ્ય સચિવને રાજ્યમાં ડ્રગ્સ વિરોધી મોટી ઝુંબેશ માટે બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.

તિરુવનંતપુરમના કોંગ્રેસના લોકસભા સાંસદ શશિ થરૂરે કેરળમાં વધતા ડ્રગ્સના જોખમને ખૂબ જ ગંભીર ગણાવ્યું. "આ એક મુદ્દો છે જે મેં સંસદમાં ઉઠાવ્યો છે, અને મને અધિકારીઓ તરફથી સંતોષકારક પ્રતિભાવ મળ્યો નથી," થરૂરે 3 માર્ચે કહ્યું. આપણે કેરળમાં ડ્રગ્સ સામે યુદ્ધ શરૂ કરવાની જરૂર છે. સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલય દ્વારા ભારતમાં ડ્રગના દુરુપયોગ પરના 2019ના અહેવાલ મુજબ, કેરળમાં અંદાજે 7.5 લાખ પુખ્ત વયના લોકો (18-75 વર્ષ) ડ્રગના ઉપયોગકર્તા છે. કેનાબીસ સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું માદક દ્રવ્ય છે, કેરળમાં લગભગ 3.52 લાખ પુખ્ત વયના લોકો તેનું સેવન કરે છે, ત્યારબાદ ઓપીઓઇડ્સનો નંબર આવે છે. રાજ્યમાં અંદાજે 2.12 લાખ લોકો આ દવાનું સેવન કરે છે. કેરળમાં 10-17 વર્ષની વય જૂથના બાળકોમાં આ પદાર્થો પ્રચલિત છે. રાજ્યમાં અંદાજિત 75,000 બાળકો ડ્રગ્સનો દુરુપયોગ કરે છે.