ચંદીગઢ :: પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે સરકારી અધિકારીઓની લાલીયાવાડી  પર મોટો નિર્ણય આપ્યો છે. આ મામલો દુબઈથી આયાત કરાયેલા કિવિ ફળનો છે. સરકારી અધિકારીઓની બેદરકારીને કારણે ૮૯,૪૨૦ કિલો કીવી ફળથી ભરેલું એક કન્ટેનર ચાર મહિના સુધી મુન્દ્રા બંદર પર અટવાયું રહ્યું. આખરે કન્ટેનરમાં રહેલા બધા કીવી સડી ગયા અને આયાતકારને ભારે નુકસાન થયું. લુધિયાણાના આ આયાતકારે સીધા પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવ્યો.

કોર્ટે શું કહ્યું છે?

સરકારી કામમાં થતા વિલંબ અંગે હાઇકોર્ટે કડક ટિપ્પણી કરી છે. આ કેસમાં કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને આયાતકારને ૫૦ લાખ રૂપિયાનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે. કસ્ટમ વિભાગના અધિકારીઓની બેદરકારી અને વિલંબને કારણે થયેલા નુકસાન માટે આ વળતર આપવામાં આવશે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું છે કે આ પૈસા તે અધિકારીઓ પાસેથી વસૂલ કરવા જોઈએ જેમના કારણે આ ગડબડ થઈ.

શું વાત છે?

પ્રેન્ડા ક્રિએશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડે દુબઈથી કિવિ ફળનો એક જથ્થો આયાત કર્યો હતો. આ ફળ લુધિયાણાના ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો (ICD) માં પહોંચાડવાનું હતું. જોકે, કસ્ટમ અધિકારીઓની બેદરકારીને કારણે, આ કન્સાઇન્મેન્ટનો ઉલ્લેખ ઇમ્પોર્ટ જનરલ મેનિફેસ્ટ (IGM) માં કરવામાં આવ્યો ન હતો. આ પછી આયાતકારે આ કન્સાઈનમેન્ટ માટે મેન્યુઅલ બિલ ઓફ એન્ટ્રી ફાઇલ કરવાની પરવાનગી માંગી. પરંતુ કસ્ટમ વિભાગના અધિકારીઓએ તેમ કરવાનો ઇનકાર કર્યો. આ કારણે, ફળો ચાર મહિનાથી વધુ સમય સુધી મુન્દ્રા બંદર પર રહ્યા અને અંતે તે સડી ગયા. એપ્રિલમાં મુન્દ્રા બંદરે પહોંચેલી કિવીની આ કન્સાઇન્મેન્ટ આખરે ઓગસ્ટમાં રિલીઝ કરવામાં આવી. પરંતુ ત્યાં સુધીમાં ૮૯,૪૨૦ કિલોગ્રામનું આખું શિપમેન્ટ માનવ વપરાશ માટે યોગ્ય નહોતું.

જવાબદાર અધિકારી

ન્યાયાધીશ સંજીવ પ્રકાશ શર્મા અને સંજય વશિષ્ઠની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે કસ્ટમ વિભાગ અને શિપિંગ કંપની બંને કાયદા મુજબ કાર્ય કરવામાં ખરાબ રીતે નિષ્ફળ ગયા છે. કોર્ટ તરફથી વારંવાર વિનંતી કરવા છતાં, તેમણે ફળ સાફ કરવામાં અને તેને આગળ મોકલવામાં મદદ કરી નહીં. કોર્ટે કહ્યું, "રેકોર્ડ પરના તથ્યો અને આ કોર્ટ દ્વારા સમયાંતરે આપવામાં આવેલા આદેશો જોયા પછી, અમને ખાતરી થઈ છે કે કસ્ટમ વિભાગે કીવી જેવા નાશવંત ફળને ખોટી રીતે અને ગેરકાયદેસર રીતે અટકાયતમાં રાખ્યું હતું. અમે જોયું કે નાશવંત માલની આયાતના કેસોમાં તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. આ કિસ્સામાં, અમને જાણવા મળ્યું છે કે પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં અતિશય વિલંબ થયો છે."

આયાતકારને વળતર મળશે

કોર્ટે કહ્યું, "અરજદાર/આયાતકારને ૫૦ લાખ રૂપિયાનું વળતર મળશે. આ વળતર એટલા માટે આપવામાં આવી રહ્યું છે કારણ કે કસ્ટમ વિભાગના વિલંબને કારણે ૮૯,૪૨૦ કિલો કીવી ફળનો બગાડ થયો હતો." કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે આ પૈસા દોષિત અધિકારીઓ પાસેથી વસૂલ કરવા જોઈએ. આ ઉપરાંત, કોર્ટે આયાતકાર દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલી કસ્ટમ ડ્યુટી 6 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ સાથે પરત કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો હતો.