નર્મદા બચાવો આંદોલનના નેતા અને કાર્યકર્તા મેધા પાટકરે  દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી જેમાં 2001માં વિનય કુમાર સક્સેના દ્વારા તેમની સામે દાખલ કરાયેલા ફોજદારી માનહાનિના કેસમાં તેમની સજા સામે અપીલ કરવામાં આવી હતી. વીકે સક્સેના હાલમાં દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર (દિલ્હી એલજી) છે. જસ્ટિસ શાલિન્દર કૌરે આ મામલાની સુનાવણી કરી અને તેને 19 મેના રોજ સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરી.

પાટકરે 2 એપ્રિલના રોજ પસાર કરાયેલા ટ્રાયલ કોર્ટના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો, જેમાં કેસમાં દોષિત ઠેરવવા સામેની તેમની અપીલ ફગાવી દેવામાં આવી હતી. તેમણે તે જ તારીખે પાટકરને સજા પર દલીલ કરવા માટે ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ રૂબરૂ હાજર થવાનો નિર્દેશ આપતા આદેશને પણ પડકાર્યો હતો. આ કેસની સુનાવણી આવતીકાલે ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે.

સુનાવણી દરમિયાન, પાટકરના વકીલે રજૂઆત કરી હતી કે ટ્રાયલ કોર્ટે અપીલ ફગાવી દેતી વખતે પાટકરને સજા પર દલીલ કરવા માટે વ્યક્તિગત રીતે હાજર રહેવાનો આદેશ આપીને ભૂલ કરી હતી.

વકીલે જણાવ્યું હતું કે અપીલ ફગાવી દીધા પછી, ટ્રાયલ કોર્ટ કાર્યરત થઈ ગઈ છે અને તે સજા પર અલગ આદેશ પસાર કરવા અને પાટકરને રૂબરૂ હાજર થવા માટે કહેવા માટે મામલાને સૂચિબદ્ધ કરવાનો આદેશ આપી શકતી નથી. વકીલે ટ્રાયલ કોર્ટના આદેશો તેમજ સંબંધિત ચુકાદાઓને રેકોર્ડ પર મૂકવા માટે કેસમાં મુલતવી રાખવાની માંગ કરી હતી.

કોર્ટનો મત હતો કે આ તબક્કે અરજી અકાળ હતી. પાટકર રૂબરૂ હાજર રહેવાની તેમની અસમર્થતા અંગે ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ યોગ્ય અરજી દાખલ કરી શકે છે.

ત્યારબાદ પાટકરના વકીલે રજૂઆત કરી કે પાટકર રૂબરૂ હાજર રહી શકતા નથી. તેથી, ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ યોગ્ય અરજી દાખલ કરવી જોઈએ. તે વીસી દ્વારા હાજર થશે. કોર્ટે કહ્યું, "વકીલો ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ યોગ્ય અરજી દાખલ કરવા માટે સ્વતંત્ર છે, જેનો કાયદા અનુસાર ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા વિચારણા કરવામાં આવશે."

પાટકરે ગયા વર્ષે એમએમ કોર્ટે આપેલી સજા અને દોષિત ઠેરવવાને ટ્રાયલ કોર્ટ સમક્ષ પડકાર્યો હતો. અપીલમાં તેમને જામીન આપવામાં આવ્યા હતા અને તેમને 5 મહિનાની કેદ અને 50,000 રૂપિયા દંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ૧૦ લાખ રૂપિયાનો દંડ આગામી આદેશ સુધી સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો. પાટકરને ભારતીય દંડ સંહિતા, ૧૮૬૦ ની કલમ ૫૦૦ હેઠળ ફોજદારી માનહાનિના ગુનામાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.

સક્સેનાએ 2001માં પાટકર વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કર્યો હતો. તે સમયે તેઓ અમદાવાદ સ્થિત NGO નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર સિવિલ લિબર્ટીઝના વડા હતા. સક્સેનાએ 25 નવેમ્બર, 2000 ના રોજ 'દેશભક્તનો વાસ્તવિક ચહેરો' શીર્ષકવાળી પ્રેસ નોટ જારી કરીને પાટકર સામે માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો હતો.

"હવાલા વ્યવહારોથી નારાજ, વીકે સક્સેના પોતે માલેગાંવ આવ્યા, એનબીએની પ્રશંસા કરી અને 40,000 રૂપિયાનો ચેક આપ્યો. લોક સમિતિએ ભોળપણથી તાત્કાલિક એક રસીદ અને પત્ર મોકલ્યો, જેમાં પ્રામાણિકતા અને સારા રેકોર્ડ રાખવાનો સંકેત આપવામાં આવ્યો. પરંતુ ચેક રોકડ થઈ શક્યો નહીં અને બાઉન્સ થઈ શક્યો નહીં. પૂછપરછ પર, બેંકે કહ્યું કે ખાતું અસ્તિત્વમાં નથી. પાટકરે કથિત રીતે કહ્યું હતું કે સક્સેના કાયર હતા, દેશભક્ત નહીં.

તેમને દોષિત ઠેરવતી વખતે, કોર્ટે કહ્યું હતું કે પાટકરના કાર્યો ઇરાદાપૂર્વક અને દુર્ભાવનાપૂર્ણ હતા, જેનો હેતુ સક્સેનાની સારી છબીને કલંકિત કરવાનો અને તેમની પ્રતિષ્ઠા અને વિશ્વસનીયતાને નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડવાનો હતો.

તેમાં જાણવા મળ્યું કે પાટકરના નિવેદનો જેમાં તેણીએ સક્સેનાને કાયર અને દેશભક્ત ન ગણાવ્યા હતા અને હવાલા વ્યવહારોમાં તેમની સંડોવણીનો આરોપ લગાવ્યો હતો તે માત્ર બદનક્ષીભર્યા જ નહોતા પણ નકારાત્મક ધારણાઓને ઉશ્કેરવા માટે પણ બનાવટી હતા.