નવી દિલ્હી: ભારતના સાયબર પોલીસ વિભાગે સ્ટુડિયો ગીબલી-શૈલીની AI-જનરેટેડ છબીઓ બનાવતી એપ્લિકેશનોની વધતી લોકપ્રિયતાને લઈને ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે, જે સોશિયલ મીડિયા પર ધૂમ મચાવી રહી છે. ગોવા, તમિલનાડુ અને ચંદીગઢની પોલીસે યુઝર્સને આવી એપ્સથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી છે, કારણ કે આની આડમાં સાયબર કૌભાંડો, ડેટા ચોરી અને ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન થવાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, ખાસ કરીને ભારતની બહાર હોસ્ટ થયેલી એપ્સ અસ્પષ્ટ ગોપનીયતા નીતિઓ અને વ્યાપક પરવાનગીઓની માંગણીને કારણે મોટો ખતરો ઊભો કરે છે.

આ ચેતવણી ઓપનએઆઈના તાજેતરના GPT-4o મોડેલના લોન્ચ બાદ આવી છે, જે ગીબલી-શૈલીની સ્વપ્નીલ એનિમે છબીઓ બનાવવામાં સક્ષમ છે. થોડા જ દિવસોમાં, ભારતભરના યુઝર્સે આવી એપ્સ પર પોતાના ફોટા અપલોડ કરીને એનિમે-શૈલીના પોટ્રેટ બનાવવાની લાલચમાં ગોપનીયતાને જોખમમાં મૂકી દીધી છે. ગોવા પોલીસે એક્સ પર ચેતવણી આપતાં લખ્યું, “AI-જનરેટેડ ગીબલી ટ્રેન્ડમાં જોડાવું મજેદાર લાગે છે, પરંતુ દરેક AI એપ તમારી ગોપનીયતાની રક્ષા કરતી નથી. વ્યક્તિગત ફોટા અપલોડ કરતાં પહેલાં વિચારો અને ફક્ત વિશ્વસનીય એપ્સનો ઉપયોગ કરો.”

સાયબર કૌભાંડોનું જોખમ:
સાયબર ક્રાઈમ યુનિટ્સનું કહેવું છે કે આવી ઘણી એપ્સ અને વેબસાઈટ્સ યુઝર્સનો સંવેદનશીલ ડેટા – જેમ કે ચહેરાના લક્ષણો, સ્થાન, સંપર્ક સૂચિ અને માઈક્રોફોન રેકોર્ડિંગ – એકત્રિત કરી શકે છે. તમિલનાડુ પોલીસના સાયબર વિંગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું, “મફત ગીબલી આર્ટ ડાઉનલોડનું વચન આપતી ઘણી વેબસાઈટ્સ દૂષિત પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે. યુઝર્સના ઉપકરણોમાં સ્પાયવેર, રેન્સમવેર કે વાયરસ ફેલાવવાનું જોખમ છે.” તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે કેટલીક એપ્સ બાયોમેટ્રિક ડેટાને અનિશ્ચિત સમય સુધી સ્ટોર કરે છે, જે ડિજિટલ ઓળખ ચોરીનું કારણ બની શકે છે.

તમિલનાડુ પોલીસે ગીબલી-થીમ આધારિત સ્પર્ધાઓ અને ભેટોના નામે ચાલતી ફિશિંગ ઝુંબેશનો પણ પર્દાફાશ કર્યો છે. આવી શંકાસ્પદ લિંક્સ પર ક્લિક કરવાથી યુઝર્સનો નાણાકીય ડેટા ચોરાઈ શકે છે કે તેમના ઉપકરણોની અનધિકૃત ઍક્સેસ મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, આવી એપ્સ યુઝર્સની સંમતિ વિના તેમની સેલ્ફીનો ઉપયોગ AI સિસ્ટમ્સને તાલીમ આપવા માટે કરે છે, અને આ છબીઓ ડીપફેક કે સિન્થેટિક મીડિયા બનાવવા માટે કાયમી ધોરણે સંગ્રહાય છે.

વિદેશી એપ્સથી વધુ ખતરો:
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ભારતની બહાર હોસ્ટ થયેલી એપ્સ ખાસ કરીને જોખમી છે, કારણ કે તેમની ગોપનીયતા નીતિઓ અસ્પષ્ટ હોય છે અને તે કેમેરા, ગેલેરી, કીબોર્ડ પેટર્ન કે સ્થાન જેવી વ્યાપક પરવાનગીઓ માંગે છે. કેટલીક એપ્સમાં ‘કીબોર્ડ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ’ કોડ હોય છે, જે ટાઈપિંગની શૈલીને ટ્રેક કરીને લોગિનની નકલ કરવા કે પાસવર્ડ તોડવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. આવા જોખમો યુઝર્સની વ્યક્તિગત સુરક્ષા અને ડેટાને ગંભીર ખતરામાં મૂકે છે.

નકલી સ્ટોર્સ અને ફિશિંગ ઈ-મેલ્સ:
ચંદીગઢ પોલીસના સાયબર સેલે ગીબલી-થીમ આધારિત નકલી ઓનલાઈન સ્ટોર્સ અને મર્ચેન્ડાઈઝના વધતા કૌભાંડો અંગે ચેતવણી આપી છે. આ સ્ટોર્સ આકર્ષક ડિસ્કાઉન્ટની લાલચ આપીને યુઝર્સને ફસાવે છે, પરંતુ ઘણીવાર નકલી ઉત્પાદનો મોકલે છે અથવા ડેટા ચોરી કરે છે. સ્ટુડિયો ગીબલીના નામે ફિશિંગ ઈ-મેલ્સ પણ સામે આવ્યા છે, જેમાં દૂષિત લિંક્સ દ્વારા ઉપકરણોમાં ચેપ લાગે છે અથવા યુઝર્સને નકલી વેબસાઈટ્સ પર રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવે છે. ઈન્સ્ટાગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર નકલી કલાકાર પ્રોફાઈલ્સ પણ જોવા મળી છે, જે ગીબલી ચાહકોને ખોટા કમિશન ઓફર દ્વારા ઠગે છે.

પોલીસની સલાહ અને સાવચેતી:
સાયબર પોલીસે યુઝર્સને સલાહ આપી છે કે તેઓ અજાણી AI એપ્સ પર ફોટા અપલોડ કરવાનું ટાળે, શંકાસ્પદ લિંક્સ પર ક્લિક ન કરે અને માત્ર વિશ્વસનીય પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરે. તમિલનાડુ પોલીસે જણાવ્યું, “આ ટ્રેન્ડની લોકપ્રિયતાનો ફાયદો ઉઠાવીને સાયબર ગુનેગારો યુઝર્સને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. સાવચેતી રાખવી એ જ શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.” નિષ્ણાતોએ પણ યુઝર્સને એપ્સની પરવાનગીઓ તપાસવા અને ગોપનીયતા નીતિઓ વાંચવાની સલાહ આપી છે, જેથી તેઓ પોતાના ડેટાને સુરક્ષિત રાખી શકે.

આ ઘટનાએ ડિજિટલ યુગમાં ગોપનીયતા અને સુરક્ષાના મહત્વને ફરી એકવાર રેખાંકિત કર્યું છે. સાયબર પોલીસે લોકોને આવા ટ્રેન્ડ્સની લાલચમાં ન આવવા અને સાવધાની સાથે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવા અપીલ કરી છે.