નવી દિલ્હી. મુંબઈ હુમલાના મુખ્ય કાવતરાખોર તહવ્વુર રાણાને અમેરિકાથી પ્રત્યાર્પણ કરીને ભારત લાવવામાં આવ્યો છે. હવે અહીં તેના પર 26 નવેમ્બર 2008ના રોજ મુંબઈમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાના મુખ્ય કાવતરાખોર તરીકે કેસ ચલાવવામાં આવશે. આ હુમલામાં 166 લોકો માર્યા ગયા હતા.

  જો ભારત અને અમેરિકાના કાયદાઓને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે તો તહવ્વુર રાણાને મૃત્યુદંડની સજા થઈ શકે છે. તહવ્વુર રાણાને મૃત્યુદંડની સજા થશે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે, એ જોવું પડશે કે જે દેશમાંથી તેને પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે તે દેશના કાયદામાં શું કહેવામાં આવ્યું છે અને જે દેશમાં તેને લાવવામાં આવી રહ્યો છે તે દેશના કાયદામાં તેના પર જે ગુનાનો આરોપ છે તેના માટે શું સજાની જોગવાઈ છે.

 તહવ્વુર રાણાને તેના ગુના માટે મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવાના મુદ્દા પર, સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ જ્ઞાનંત સિંહ કહે છે કે પ્રત્યાર્પણના કિસ્સામાં, જો આરોપી જે દેશમાંથી આવી રહ્યો છે ત્યાં મૃત્યુદંડની સજા હોય, તો તેને ભારતમાં પણ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી શકાય છે. રાણા કેનેડિયન નાગરિક હોવા અંગે, તેઓ કહે છે કે આરોપી કયા દેશનો નાગરિક છે તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી, જો ગુનો ભારતમાં થયો હોય તો તેની સામે ભારતીય કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. તેના પર ભારતીય કાયદો લાગુ પડશે.

નિયમો અનુસાર, રાણા પર ફક્ત પ્રત્યાર્પણ પત્રમાં ઉલ્લેખિત કેસો અને આરોપોમાં જ કેસ ચલાવવામાં આવશે. જો આપણે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે ૧૯૯૭ની પ્રત્યાર્પણ સંધિ પર નજર કરીએ, તો તેની કલમ ૮ જણાવે છે કે જો જે ગુના માટે પ્રત્યાર્પણની માંગ કરવામાં આવી રહી છે તે દેશમાં પ્રત્યાર્પણની વિનંતી કરતા મૃત્યુદંડની સજાને પાત્ર છે, પરંતુ જો પ્રત્યાર્પણ કરનાર દેશમાં તે ગુના માટે મૃત્યુદંડની જોગવાઈ ન હોય, તો તે દેશ પ્રત્યાર્પણની માંગને નકારી શકે છે.

 આ કલમ તહવ્વુર રાણાના કેસમાં લાગુ પડશે નહીં કારણ કે તેના પર આતંકવાદનો આરોપ છે. તેના પર ભારત પર હુમલો કરવાનું કાવતરું ઘડવાનો આરોપ છે અને આતંકવાદના ગુનામાં અમેરિકામાં મૃત્યુદંડની સજા છે.

ભારતીય ન્યાયતંત્રે મૃત્યુદંડ માટે દુર્લભમાંથી દુર્લભનો સિદ્ધાંત મૂક્યો છે, પરંતુ ભારતીય ન્યાયતંત્ર પણ આતંકવાદીઓને મૃત્યુદંડ આપવામાં અચકાતી નથી અને તેનું ઉદાહરણ મુંબઈ હુમલાના ગુનેગાર અજમલ કસાબ, સંસદ હુમલાના ગુનેગાર અફઝલ ગુરુ અને મુંબઈમાં શ્રેણીબદ્ધ બોમ્બ વિસ્ફોટના ગુનેગાર યાકુબ મેમણ છે, જેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. જોકે, રાણાને શું સજા થશે તે ન્યાયિક બાબત છે. ભારત લાવ્યા પછી, NIA અને અન્ય એજન્સીઓ દ્વારા તેની પૂછપરછ કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ તેના પર કોર્ટમાં કેસ ચલાવવામાં આવશે અને પછી તેને સજા ફટકારવામાં આવશે.