નવી દિલ્હી :રાજ્ય દ્વારા મોકલવામાં આવેલા બિલોને મંજૂરી આપવા માટે રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલ માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરવાના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય અંગે કેન્દ્ર સરકાર સમીક્ષા અરજી દાખલ કરી શકે છે. આ કિસ્સામાં, જ્યારે રાજ્યપાલો લાંબા સમય સુધી કાયદાકીય બિલોને મંજૂરી આપતા નથી ત્યારે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપની મંજૂરી છે. ઉપરાંત, રાજ્યપાલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા બિલો પર નિર્ણય લેવા માટે રાષ્ટ્રપતિ માટે ત્રણ મહિનાની સમય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.

   એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય સામે એક અરજી તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિ માટે નિશ્ચિત સમય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય નવેમ્બર 2023 માં તમિલનાડુ સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીના જવાબમાં આવ્યો હતો. આ અરજી રાજ્ય વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલા 10 બિલોની મંજૂરી અનિશ્ચિત સમય માટે રોકવાના રાજ્યપાલના નિર્ણય સામેની અપીલ હતી. આમાંના કેટલાક બિલ 2020 ની શરૂઆતમાં જ પસાર થયા હતા. આ નિર્ણયના આધારે, તમિલનાડુ સરકારે શનિવારે 10 કાયદાઓને સૂચિત કર્યા.

   અન્ય એક સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પુનર્વિચાર જરૂરી હતો કારણ કે કેસ પર ચર્ચા દરમિયાન કેન્દ્રની દલીલો પૂરતી મજબૂતાઈથી રજૂ કરવામાં આવી ન હતી. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયથી રદ થયેલા બિલને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. બંધારણ મુજબ, એકવાર બિલ પરત કરવામાં આવે અથવા રાષ્ટ્રપતિ તેને મંજૂરી ન આપે, તો તે રદ થઈ જાય છે. સુધારા સાથે કે વગર પસાર કરવા માટે તેને ફરીથી વિધાનસભામાં રજૂ કરવું પડશે. ૮ એપ્રિલના ચુકાદામાં આ આધારને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યો નથી.
વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયમાં ગૃહ મંત્રાલયના 2016ના મેમોરેન્ડમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ માટે તેમના માટે અનામત રાખેલા બિલો પર નિર્ણય લેવા માટે ત્રણ મહિનાની સમય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. કોર્ટે નક્કી કરેલી સમયમર્યાદા પર પુનર્વિચાર કરવો પણ જરૂરી બનશે. ચુકાદો આપનાર જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને આર મહાદેવનની બેન્ચ સમક્ષ સમીક્ષા અરજી દાખલ કરવામાં આવશે.

બંધારણના અનુચ્છેદ 201 હેઠળ, ગૃહ મંત્રાલય રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો પર રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા અંતિમ નિર્ણય લેવા માટે નોડલ મંત્રાલય છે. આમાં, કોઈપણ બિલ પર મંજૂરી ત્રણ આધારો પર નકારી શકાય છે. પ્રથમ, તે કેન્દ્રીય કાયદાઓનો વિરોધાભાસી હોવો જોઈએ, બીજું, તે રાષ્ટ્રીય અથવા કેન્દ્રીય નીતિથી અલગ હોવું જોઈએ અને ત્રીજું, તે કાયદેસર અને બંધારણીય રીતે માન્ય ન હોવું જોઈએ.
કેરળના રાજ્યપાલ રાજેન્દ્ર વિશ્વનાથ આર્લેકરે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને ન્યાયતંત્ર પર અતિક્રમણ ગણાવ્યું છે. આર્લેકરે એક ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે ચુકાદો આપનાર સર્વોચ્ચ અદાલતની બેન્ચે આ મામલો બંધારણીય બેન્ચને મોકલવો જોઈતો હતો. રાજ્યપાલના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતા, કેરળના કાયદા મંત્રી પી રાજીવએ કહ્યું કે સર્વોચ્ચ અદાલતનો ચુકાદો લોકશાહી અને સંઘવાદનો વિજય છે. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણયમાં તમામ પાસાઓની વ્યાપક તપાસ કરવામાં આવી છે. તે બંધારણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોને પણ મજબૂત બનાવે છે.