તા. ૩ નવેમ્બરે ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ કારતક સુદ – ૧૩ સોમવાર
૧૩૫૦૦ કરોડનાં કૌભાંડી મેહુલ ચોકસીની ધરપકડ
આતંકવાદી તવ્વહુર રાણાના પ્રત્યાપર્ણ બાદ ભારતને વધુ એક સફળતા મળી શકે છેઃ પંજાબ નેશનલ બેંકને ‘‘બૂચ'' મારી ભાગી જનાર મેહુલ ચોકસી બેલ્જીયમમાં પકડાયો : CBIના નિર્દેશથી થઇ કૌભાંડીની ધરપકડઃ હવે ભારત લાવવા પ્રયાસોઃ CBI-ED માટે હતો વોન્ટેડ
નવી દિલ્હી તા.૧૪: આતંકવાદી તહવ્વુર રાણાના પ્રત્યાર્પણ પછી ભારતને ટૂંક સમયમાં બીજી સફળતા મળી શકે છે. મોટી બેંક છેતરપિંડી કરીને ભાગી ગયેલા ભાગેડુ ઉદ્યોગપતિ મેહુલ ચોકસીની બેલ્જિયમમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાના સમાચાર છે. ખાસ વાત એ છે કે આ ધરપકડ એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ભારત સરકારે તેના પ્રત્યાર્પણની વિનંતી કરી છે. એવું કહેવાય છે કે તે તેની પત્ની સાથે બેલ્જિયમમાં રહેતો હતો.
હીરા વેપારી ચૌરસિયા પીએનબી એટલે કે પંજાબ નેશનલ બેંકમાં ૧૩,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના છેતરપિંડીના કેસમાં વોન્ટેડ છે. સૂત્રોને ટાંકીને મીડિયા અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મેહુલની ધરપકડ સીબીઆઈ અને ઇડી જેવી કેન્દ્રીય એજન્સીઓની વિનંતી પર કરવામાં આવી છે. અહેવાલ છે કે તેમની પત્ની -ીતિ ચોકસી બેલ્જિયમની નાગરિક છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો હતો કે ચોકસી એ ભારતમાં પ્રત્યાર્પણ ટાળવા માટે બેલ્જિયમમાં રહેવા માટે નકલી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ‘‘ચોકસીએ બેલ્જિયમના અધિકારીઓને ખોટી ઘોષણા અને બનાવટી દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા હતા અને અરજી પ્રક્રિયા દરમિયાન પોતાની રાષ્ટ્રીયતા ખોટી રીતે રજૂ કરી હતી'' એક અહેવાલમાં જણાવાયું હતું. તેમણે પોતાની ભારતીય અને એન્ટિગુઆ નાગરિકતા જાહેર કરી ન હતી.
પીએનબીના હજારો કરોડ રૂપિયાના કૌભાંડમાં ચોકસી અને તેમના ભત્રીજા નીરવ મોદીનું નામ પણ સામેલ છે. વર્ષ ૨૦૨૨ માં, ED એ મેહુલ, પ્રીતિ ચોકસી અને અન્ય લોકો સામે ત્રીજી ચાર્જશીટ દાખલ કરી. એવા અહેવાલો છે કે નીરવ હાલમાં લંડનની જેલમાં બંધ છે અને તે ભારત પ્રત્યાર્પણ સામેના પ્રયાસોમાં પણ રોકાયેલ છે.
ચોક્સી પર ૧૩૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની બેંક છેતરપિંડીનો આરોપ છે. તેણે ૧૫ નવેમ્બર ૨૦૨૩ના રોજ બેલ્જિયમનું ‘‘એફ રેસિડન્સી કાર્ડ મેળવ્યું હતું, જે કથિત રીતે તેની બેલ્જિયન નાગરિક પત્નીની મદદથી મેળવવામાં આવ્યું હતું. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચોક્સીએ બેલ્જિયમના અધિકારીઓને ખોટા દસ્તાવેજો આપ્યા અને તેની નાગરિકતાની વિગતો છુપાવી. તેણે તેની ભારતીય નાગરિકતાની વિગતો પણ આપી નહોતી.
અંતિગુઆથી ભાગીને ડોમિનિકા, પછી સારવાર માટે બેલ્જિયમ પહોંચ્યો
ચોક્સી પહેલા અંતિગુઆ અને બારબુડા ખાતે જોવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં તે લાંબા સમયથી રહેતો હતો. ત્યારબાદ તે સારવાર માટે બેલ્જિયમ પહોંચ્યો હતો. ત્યાંથી તે બેલ્જિયમથી સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ જવાની યોજના બનાવી રહ્યો હતો.
ભારતમાંથી તે જાન્યુઆરી ૨૦૧૮માં ભાગી ગયો હતો, જ્યારે ભ્ફગ્ કૌભાંડમાં તેનું નામ સામે આવ્યું. તેનો ભત્રીજો નીરવ મોદી પણ આ કૌભાંડમાં આરોપી છે અને લંડનમાં પ્રત્યાર્પણ પ્રક્રિયાનો સામનો કરી રહ્યો છે.
ચોક્સીની મે ૨૦૨૧માં અંતિગુઆમાંથી રહસ્યમય રીતે ગાયબ થવાની ખબર આવી હતી. જોકે, બાદમાં તે ડોમિનિકા ખાતે મળી આવ્યો, જ્યાં તેને ગેરકાયદે પ્રવેશના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ચોક્સીએ આ આરોપનો ઇનકાર કરતાં કહ્યું હતું કે કેટલાક લોકો પોલીસની વરદીમાં તેને બળજબરીથી લઈ ગયા હતા.
ડોમિનિકા કોર્ટમાંથી તબીબી આધાર પર આંતરિક જામીન મળ્યા બાદ તે અંતિગુઆ પરત ફર્યો હતો. ત્યાં તેના પ્રત્યાર્પણ પર કાર્યવાહી મે ૨૦૨૨માં સ્થગિત કરવામાં આવી હતી.
ચોક્સીએ કોર્ટમાં શું કહ્યું હતું?
ચોક્સીએ મે ૨૦૨૩માં મુંબઈની વિશેષ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે તે પોતાને ઁભાગેડુ આર્થિક ગુનેગાર કહેવાનો વિરોધ કરે છે. તેણે દાવો કર્યો કે ભારત સરકારે તેનો પાસપોર્ટ રદ કરી દીધો, જેના કારણે તે પરત આવી શકયો નહીં. તેણે કહ્યું કે તે કાયદાથી ભાગી રહ્યો નથી, પરંતુ પરિસ્થિતિઓને કારણે તે ભારત આવી શકયો નહીં.
આ પર એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)એ કોર્ટને તેને ભાગેડુ આર્થિક ગુનેગાર જાહેર કરવાની અપીલ કરી, જેથી તેની સંપત્તિઓ જપ્ત કરી શકાય.
ડિસેમ્બર ૨૦૨૩માં સંસદમાં નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે માહિતી આપી હતી કે ચોક્સી સહિત ઘણા ભાગેડુઓની ૨૨,૨૮૦ કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિઓ જપ્ત અથવા હરાજી કરવામાં આવી છે, જેથી બેંકોના બાકી રહેતાં નાણાં ચૂકવવામાં આવી શકે.
હવે જ્યારે ચોક્સીની બેલ્જિયમમાં ધરપકડમાં છે, ત્યારે ભારત સરકારે ત્યાંથી પ્રત્યાર્પણની પ્રક્રિયા તેજ કરી છે. જોવું રહ્યું કે ભારતના આ વોન્ટેડ ભાગેડુ કૌભાંડીને કયાર સુધીમાં પાછો લાવી શકાય.(૩૮.૧૨)
૨૫૦૦ કરોડથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત
નવી દિલ્હી તા.૧૪: ફેબ્રુઆરીમાં મુંબઈની એક ખાસ કોર્ટે મેહુલ ચોક્સીની કંપની ગીતાંજલિ જેમ્સ લિમિટેડની ૧૩ મિલકતોની હરાજી કરવાની મંજૂરી આપી હતી. ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ કહ્યું હતું કે તેણે ૧૩,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાના પંજાબ નેશનલ બેંક છેતરપિંડી કેસમાં ફરાર મેહુલ ચોક્સી પાસેથી જપ્ત કરાયેલી ૨,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિઓને પુનઃસ્થાપિત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. સ્પેશિયલ કોર્ટના આદેશ બાદ, ED એ મેહુલ ચોક્સીની જપ્ત કરેલી મિલકતો તેમના વાસ્તવિક માલિકોને પરત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે આ સમગ્ર મામલામાં, એજન્સીઓ દ્વારા શકય તેટલી વધુ વસૂલાત કરવાના તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
(10:50 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
