નવી દિલ્હી : કલ્પના કરો કે તમે તમારા મિત્રને કહો છો, 'યાર, હું હમણાં બાઇક ખરીદવા માંગુ છું' અને થોડા સમય પછી, ફેસબુક અથવા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર બાઇકની જાહેરાતો દેખાવા લાગે છે. વિચિત્ર લાગે છે ને? એવું લાગે છે કે આપણો ફોન આપણે જે કંઈ કહીએ છીએ તે બધું શાંતિથી સાંભળી રહ્યો છે. તો શું આ સાચું છે? અને જો હા, તો તેનાથી કેવી રીતે બચવું?

તમારા ફોનમાં રહેલા વોઇસ આસિસ્ટન્ટ, જેમ કે સિરી, ગુગલ આસિસ્ટન્ટ અથવા એલેક્સા, હંમેશા 'હે સિરી' અથવા 'ઓકે ગુગલ' જેવા આદેશો સાંભળવામાં સક્રિય હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારો ફોન હંમેશા કંઈક સાંભળતો રહે છે જેથી તે તરત જ જવાબ આપી શકે.

પરંતુ સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે સાંભળવાની આ આદત ફક્ત આદેશો સુધી મર્યાદિત નથી રહેતી, પરંતુ તમારી વ્યક્તિગત વાતચીત સુધી પહોંચી જાય છે.

વાત સરળ છે, જેટલી વધુ માહિતી, તેટલી વધુ વ્યક્તિગત જાહેરાત. જો કંપનીઓને ખબર પડે કે તમે તાજેતરમાં ટ્રેક સુટ વિશે વાત કરી રહ્યા હતા, તો બીજી જ ક્ષણે તમને ટ્રેક સુટ માટેની જાહેરાતો દેખાવા લાગે છે અને આ બધું તમારા ડેટા, તમારા શબ્દો, તમારી ક્રિયાઓ અને તમારી એપ્લિકેશન પરવાનગીઓ દ્વારા થાય છે.

જો તમે જાણવા માંગતા હોવ કે તમારો ફોન તમને સાંભળી રહ્યો છે કે નહીં, તો તે આ ત્રણ સ્ટેપ્સ દ્વારા શોધી શકાય છે. સૌ પ્રથમ, એવો વિષય પસંદ કરો જેનો તમારી સાથે કોઈ સંબંધ ન હોય, જેમ કે 'બિલાડીના નખ કાપવા.' થોડા દિવસો માટે તમારા ફોન પાસે ફક્ત આ વિષય પર વાત કરો, પરંતુ તે દરમિયાન તમારા મોબાઇલ પર આ વિષયને લગતી કંઈપણ શોધશો નહીં. પછી જુઓ કે તમને તેનાથી સંબંધિત જાહેરાતો દેખાવા લાગી છે કે નહીં? જો હા, તો કંઈક ખોટું છે સાહેબ!

ફોન જાસૂસી કેવી રીતે બંધ કરવી?

આ જાસૂસી બંધ કરવા માટે, સૌ પ્રથમ, વપરાશકર્તાઓએ તેમના ફોનના વોઇસ આસિસ્ટન્ટને બંધ કરવાનું કહેવું પડશે અને અમે તમને નીચે સ્ટેપ બાય સ્ટેપ સમજાવી રહ્યા છીએ કે આ iPhone અને Android માં કેવી રીતે થશે.  

iPhone (iOS) પર:

• સૌ પ્રથમ તમારે તમારા iPhone ના સેટિંગ્સમાં જવું પડશે. અહીંથી તમારે Siri & Search વિકલ્પ પર ક્લિક કરવાનું રહેશે. 
• ત્યાં જાઓ અને 'હે સિરી' અને 'સિરી માટે પ્રેસ સાઇડ બટન' બંને બંધ કરો. 

એન્ડ્રોઇડમાં:

• સૌ પ્રથમ ગૂગલ એપ ખોલો, ત્યાંથી પ્રોફાઇલ પર જાઓ. પછી સેટિંગ્સ પર જાઓ. પછી ગૂગલ આસિસ્ટન્ટમાં જનરલ ઓપ્શન પર ક્લિક કરો અને ગૂગલ આસિસ્ટન્ટને બંધ કરો.

જો તમારી પાસે એન્ડ્રોઇડ ફોન છે તો સૌ પ્રથમ તમારે તે ફોનના સેટિંગ્સમાં જવું પડશે. તે પછી, ગોપનીયતા > પરવાનગી મેનેજર > માઇક્રોફોન પર જાઓ અને ત્યાંથી બધી બિનજરૂરી એપ્લિકેશનોની માઇક ઍક્સેસ બંધ કરો.

તેવી જ રીતે, જો તમે iPhone યુઝર છો તો સૌ પ્રથમ તમારે સેટિંગ્સમાં જવું પડશે. ત્યાંથી, ગોપનીયતા અને માઇક્રોફોન પર ક્લિક કરો અને દરેક એપ્લિકેશન જુઓ. જે જરૂરી નથી તે બંધ કરો

જો તમને થોડી વધુ ગોપનીયતા જોઈતી હોય, તો ફોનના કેમેરા પર સ્ટીકર અથવા સ્લાઇડ કવર લગાવો અને ક્યારેક તમે માઈકને ટેપથી પણ ઢાંકી શકો છો. આ રીતે કોલ કરવામાં થોડી સમસ્યા હોઈ શકે છે.

• ફક્ત વિશ્વસનીય એપ્લિકેશનોને જ પરવાનગી આપો. 
• કોઈ એપ ડાઉનલોડ કરતી વખતે, તે કઈ પરવાનગીઓ માંગે છે તેના પર ધ્યાન આપો.
• તમારા ફોન અને એપ્સને સમયસર અપડેટ કરતા રહો.
• VPN નો ઉપયોગ કરો જેથી કોઈ તમારી ઇન્ટરનેટ પ્રવૃત્તિને ટ્રેક ન કરી શકે.