નવી દિલ્‍હી, તા.૧૫: આવકવેરા વિભાગે ભારત-મોરેશિયસ સંધિ હેઠળ કર લાભોનો દાવો કરતા મોરેશિયસના વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) ની તપાસ વધુ તીવ્ર બનાવી છે. સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં મોરેશિયસના અડધા ડઝનથી વધુ જ્‍ભ્‍ત્‍ ને આવકવેરા વિભાગ તરફથી તેમના ટેક્‍સ રેસિડેન્‍સ સર્ટિફિકેટ (TRC) અંગે નોટિસ મળી છે.

આ ઘટનાક્રમથી વાકેફ એક સૂત્રએ જણાવ્‍યું હતું કે, કર વિભાગે TRC અરજીની નકલો માંગી છે. કેટલાક જ્‍ભ્‍ત્‍ સંચાલકોએ મોરેશિયસમાં તેમના કાયમી વ્‍યવસાયનું સ્‍થળ જાહેર કર્યું નથી, તેથી તેમને કર લાભો નકારી શકાય છે. ૫ થી ૭ FPI ને ડેરિવેટિવ આવક પર કર વસૂલાત માટે નોટિસ મળી છે.

આ મુદ્દા પર માહિતી માટે સેન્‍ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્‍ટ ટેક્‍સીસ (CBDT) ને ઇમેઇલ કરવામાં આવ્‍યો હતો પરંતુ સમાચાર લખાય ત્‍યાં સુધી કોઈ જવાબ મળ્‍યો ન હતો.

ગયા વર્ષે, સુપ્રીમ કોર્ટે TRC પર દિલ્‍હી હાઈકોર્ટના નિર્ણય પર સ્‍ટે મૂકયો હતો, જેણે વિદેશી રોકાણકારો માટે ઓછા કર દરોને સમર્થન આપ્‍યું હતું. બ્‍લેકસ્‍ટોન કેપિટલ પાર્ટનર્સ સંબંધિત આ કેસમાં અંતિમ સુનાવણી બાકી છે.

કાનૂની નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ડબલ ટેક્‍સેશન એવોઇડન્‍સ ટ્રીટી (DTAA) અને આવકવેરા કાયદા મુજબ, TRC સંધિ ભાગીદાર દેશમાં કરદાતાના રહેઠાણની પુષ્ટિ કરે છે, પરંતુ તેને સંધિ લાભો મેળવવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર ગણી શકાય નહીં. સિંઘાનિયા એન્‍ડ કંપનીના ભાગીદાર કુણાલ શર્માએ જણાવ્‍યું હતું કે ‘ટીઆરસીની સાથે, તેણે સંધિના દુરુપયોગને રોકવા માટે લાભોની મર્યાદા (LOB) અથવા મુખ્‍ય હેતુ પરીક્ષણ (PPT) જોગવાઈઓ જેવી અન્‍ય સંધિની શરતો પણ પૂર્ણ કરવી આવશ્‍યક છે.' કર સત્તાવાળાઓ પુરાવા શોધી રહ્યા છે કે સંધિ લાભોનો દાવો કરતી એન્‍ટિટી વાસ્‍તવિક વ્‍યવસાય ચલાવે છે અને તે વાહન નથી.

ઘણા કર નિષ્‍ણાતો માને છે કે ભારતીય અદાલતો TRCને કરદાતાના રહેઠાણની સ્‍થિતિના નિર્ણાયક પુરાવા તરીકે માન્‍યતા આપે છે અને તેથી તેઓ લાભોનો દાવો કરવા માટે પાત્ર છે.

‘કેટલીકવાર, વ્‍યવહારુ મુશ્‍કેલીઓ આવી શકે છે જેમાં વિવિધ ફોર્મેટ અને/અથવા સંપૂર્ણ વિગતોના અભાવને કારણે કર વિભાગ દ્વારા વાંધો ઉઠાવવામાં આવી શકે છે,' ચાર્ટર્ડ એકાઉન્‍ટન્‍ટ ફર્મ CNK ના ભાગીદાર પલ્લવ પ્રદ્યુમ્‍ન નારંગે જણાવ્‍યું હતું. જોકે, આ સંધિના લાભોને નકારવાનું કારણ ન હોઈ શકે.

ધ્રુવ એડવાઇઝર્સના ભાગીદાર પુનિત શાહે જણાવ્‍યું હતું કે, ‘કર સત્તાવાળાઓ FPIs, ખાસ કરીને મોરેશિયસ અને સિંગાપોરના FPIs, ની પળષ્ઠભૂમિની નજીકથી તપાસ કરી રહ્યા છે, જેમાં નિયમનકારી ફાઇલિંગ, લાભદાયી માલિકી ઘોષણાઓ અને બોર્ડ પ્રવળત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.'

નિષ્‍ણાતોએ ચેતવણી આપી હતી કે તપાસથી મુકદ્દમા વધી શકે છે. નેશનલ સિકયોરિટીઝ ડિપોઝિટરી (NSDL) ના ડેટા અનુસાર, FPI રોકાણની દ્રષ્ટિએ મોરેશિયસ ૩.૫૭ લાખ કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ સાથે પાંચમા ક્રમે છે.(૨૩.૨)