નવી દિલ્હી : આજના ડિજિટલ યુગમાં, UPI ચુકવણી આપણા રોજિંદા જીવનનો એક ભાગ બની ગઈ છે. પરંતુ હવે સાયબર ઠગોની નજર તમારા આ પેમેન્ટ પર છે. બજારમાં નકલી મોબાઇલ એપ્સ આવી છે જે અસલી GPay, PhonePe અથવા Paytm જેવી દેખાય છે પણ વાસ્તવમાં તે તમને છેતરવા માટે બનાવવામાં આવી છે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં, UPI ચુકવણી આપણા રોજિંદા જીવનનો એક ભાગ બની ગઈ છે. પરંતુ હવે સાયબર ઠગોની નજર તમારા આ પેમેન્ટ પર છે. બજારમાં નકલી મોબાઇલ એપ્સ આવી છે જે અસલી GPay, PhonePe અથવા Paytm જેવી દેખાય છે પરંતુ વાસ્તવમાં તે તમને નકલી એકાઉન્ટ આપે છે.

➤ નકલી એપ્સનું નેટવર્ક કેવી રીતે ફેલાવવામાં આવી રહ્યું છે?

છેતરપિંડી કરનારાઓ એવી એપ્સ બનાવી રહ્યા છે જેનો યુઝર ઇન્ટરફેસ (UI) વાસ્તવિક એપ જેવો જ દેખાય છે. આ એપ્સ સ્ક્રીન પર નકલી વ્યવહારો જ નથી બતાવતી પણ સફળ વ્યવહારની ખોટી સૂચનાઓ પણ આપે છે જાણે ખરેખર ચુકવણી થઈ ગઈ હોય પરંતુ વાસ્તવમાં તમારા ખાતામાં એક પણ રૂપિયો વ્યવહાર થયો નથી.

➤ લોકો શા માટે છેતરાઈ રહ્યા છે?

આ નકલી એપ્સમાં, વ્યવહારની અસર એટલી સ્પષ્ટ રીતે બતાવવામાં આવે છે કે સામાન્ય માણસને ખ્યાલ પણ નથી આવતો કે તેની સાથે છેતરપિંડી થઈ છે. ખાસ કરીને જ્યારે દુકાનદાર કે વેપારી વ્યસ્ત હોય અને ચુકવણીની પુષ્ટિ કરવામાં અસમર્થ હોય, ત્યારે વ્યક્તિ સરળતાથી છેતરપિંડીનો ભોગ બની શકે છે.

➤ આ નવી ડિજિટલ છેતરપિંડીથી કેવી રીતે બચવું?

આવી છેતરપિંડીથી પોતાને અને તમારા પૈસાને બચાવવા માટે તમે લઈ શકો તેવી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સાવચેતીઓ અહીં આપેલી છે:

1. વ્યવહાર ઇતિહાસ જાતે તપાસો

- ફક્ત સ્ક્રીનશોટ કે નોટિફિકેશન પર આધાર રાખશો નહીં. હંમેશા એપમાં વ્યવહારની પુષ્ટિ કરો.

2. અજાણી એપ્સથી સાવધ રહો

- જો કોઈ અજાણી કે વિચિત્ર દેખાતી એપ ચુકવણી માંગે તો સાવધ રહો. જો શક્ય હોય તો, વ્યવહાર જાતે પૂર્ણ કરો.

૩. વ્યવહારની વિગતો કાળજીપૂર્વક જુઓ

- નકલી એપ્સમાં ઘણીવાર તારીખ, સમય અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન આઈડીમાં ભૂલો હોઈ શકે છે.

૪. ઉતાવળા નિર્ણયો ન લો

– જો બીજી વ્યક્તિ ચુકવણી અંગે તમારા પર દબાણ લાવી રહી હોય તો સાવધાન રહો. ઉતાવળ કરવાથી છેતરપિંડી થઈ શકે છે.

➤ વેપારીઓ માટે ખાસ ટિપ્સ

દુકાનદારો અને ઉદ્યોગપતિઓ સૌથી મોટા નિશાન છે કારણ કે તેઓ વ્યસ્ત સમયમાં ચુકવણીની ચકાસણી કરી શકતા નથી. આવી સ્થિતિમાં, આ પગલાં અપનાવો:

➤ કર્મચારીઓને જાગૃત કરો

– તેમને જણાવો કે નકલી એપ્સ કેવી રીતે કામ કરે છે અને ટ્રાન્ઝેક્શન વેરિફિકેશન કેટલું મહત્વપૂર્ણ છે.

➤ સ્માર્ટ વેરિફિકેશન અપનાવો

– ફોનપે સ્માર્ટ સ્પીકર્સ અથવા યુપીઆઈ ઓથેન્ટિકેશન ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરો જે ફક્ત વાસ્તવિક ચુકવણીઓની ચેતવણી આપે છે.

➤ શંકાસ્પદ એપ્લિકેશનોની જાણ કરો

– જો કોઈ નકલી એપ દ્વારા ચુકવણી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો તાત્કાલિક પોલીસ અથવા સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈનને જાણ કરો.

➤ યાદ રાખો:

ડિજિટલ પેમેન્ટ જેટલું સરળ છે, જો તમે સાવચેત ન રહો તો તે ખતરનાક પણ બની શકે છે. તેથી, દરેક ચુકવણી તપાસવાનું ભૂલશો નહીં અને તમારા પરિચિતોને પણ આ છેતરપિંડી વિશે જાણ કરો.