પ્રયાગરાજ,તા.૧૭: એક મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણયમાં, અલ્‍હાબાદ હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે મળતકના આશ્રિતોના નિયમો હેઠળ અનુકંપા  નિમણૂકોનો હેતુ મળત કર્મચારીના પરિવારને અણધાર્યા લાભો અથવા રોજગાર આપવાનો નથી. અચાનક આર્થિક કટોકટીમાં ફસાયેલા પરિવારની આર્થિક પરિસ્‍થિતિનું મૂલ્‍યાંકન નોકરીદાતાએ કરવું પડે છે, જેથી ઘરમાં રસોડામાં ચૂલો સળગતો રહે.

કોર્ટે કહ્યું કે અનુકંપા નિમણૂકો આપવામાં વધુ પડતો ઉદાર અભિગમ અપનાવી શકાય નહીં કારણ કે આનાથી આવી નિમણૂકો માટે દરવાજા ખુલશે અને નિમણૂકોમાં યોગ્‍યતા પાછળ રહી જશે. પરિવારની આર્થિક સ્‍થિતિ મજબૂત હોવાના આધાર પર આશ્રિતની નિમણૂક માટેની અરજીને નકારી કાઢવાના બેંકના આદેશમાં કોર્ટે કોઈ ખામી શોધી કાઢી ન હતી. બેંક દ્વારા કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક આપવાનો ઇનકાર કર્યા બાદ ન્‍યાયાધીશ અજય ભનોટે હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરેલી અરજીને ફગાવી દીધી હતી.

અરજદાર ચંચલ સોનકરના પતિ પ્રયાગરાજમાં સ્‍ટેટ બેંક ઓફ ઈન્‍ડિયામાં કર્મચારી હતા. તેમનો છેલ્લો પગાર ૧,૧૮,૮૦૦.૧૪ રૂપિયા હતો. અરજદારના પતિનું ૧૭ નવેમ્‍બર ૨૦૨૨ ના રોજ અવસાન થયું હતું. આ પછી, કરુણાપૂર્ણ નિમણૂક માટે અરજી કરવામાં આવી હતી. બેંક મેનેજમેન્‍ટે ૨૪ જુલાઈના રોજ અરજીને એ આધાર પર નકારી કાઢી હતી કે પરિવારની માસિક આવક મળતકના છેલ્લા પગારના ૭૫ ટકાથી ઓછી ન હતી. કોર્ટે કહ્યું કે કર્મચારીના મળત્‍યુને કારણે અચાનક નાણાકીય કટોકટીનો સામનો કરવા માટે પરિવારને કરુણાપૂર્ણ નિમણૂકો આપવામાં આવે છે. બેંક કર્મચારી કમ્‍પેશનેટ એપોઇન્‍ટમેન્‍ટ સ્‍કીમ, ૨૦૨૨ના કલમ ૫ની આ જોગવાઈ જે જણાવે છે કે પરિવાર ફક્‍ત ત્‍યારે જ કમ્‍પેશનેટ એપોઇન્‍ટમેન્‍ટ માટે હકદાર બનશે જો પરિવારની તમામસ્ત્રોતોમાંથી આવક મળતકના છેલ્લા પગારના ૬૦ ટકા કરતા ઓછી હોય.

કોર્ટે કહ્યું કે જાહેર પદો પર નિમણૂક માટે પારદર્શક પ્રક્રિયા છે. અનામત નિયમો અનુસાર ખુલ્લી સ્‍પર્ધા દ્વારા નિમણૂકો કરવામાં આવે છે. મળતક આશ્રિત નિમણૂક નિયમો આનો અપવાદ છે. આ ફક્‍ત કર્મચારીના પરિવારને અચાનક આવતા નાણાકીય સંકટમાંથી બહાર નીકળવામાં મદદ કરવા માટે એક જોગવાઈ છે. તે નિમણૂક કરવાનો અધિકાર બનાવતું નથી.(૪૦.૧૦)