વૉશિંગ્ટન: અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વહીવટીતંત્ર "જાગૃત" ગણાતી આઇવી લીગની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ પર સતત દબાણ વધારી રહ્યું છે. તાજેતરના એક મોટા પગલામાં, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આંતરિક મહેસૂલ સેવા (IRS) ને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીનો કરમુક્તિનો દરજ્જો તાત્કાલિક રદ કરવા માટે વિનંતી કરી છે. આ કાર્યવાહી ત્યારે કરવામાં આવી છે જ્યારે વહીવટીતંત્રે અગાઉ યુનિવર્સિટીને આપવામાં આવતું $2.3 બિલિયનનું ભંડોળ રોકી દીધું હતું, કારણ કે હાર્વર્ડે સંસ્થાના સંચાલન પર સરકારના વ્યાપક નિયંત્રણની માંગણીઓને નકારી કાઢી હતી.

ટ્રેઝરી વિભાગનો IRSને આદેશ:
અહેવાલો અનુસાર, IRSના કાર્યકારી મુખ્ય સલાહકાર એન્ડ્રુ ડી મેલોને બુધવારે ટ્રેઝરી વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તરફથી આ અંગેની વિનંતી મળી હતી. કરમુક્તિનો દરજ્જો સામાન્ય રીતે સખાવતી, ધાર્મિક અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તેમજ સામાજિક કલ્યાણ જૂથોને ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ આ સંસ્થાઓએ કર કાયદાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે, જે તેમને રાજકીય પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિયપણે જોડાવાથી પ્રતિબંધિત કરે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હાર્વર્ડ પર આ કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવી રહ્યું છે, ખાસ કરીને યહૂદી-વિરોધીતાના કથિત પ્રસાર અને વિવિધતાની અમુક નીતિઓના સંદર્ભમાં.

જો કે, કાયદાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કરમુક્તિની સ્થિતિ બદલવાનો અંતિમ અધિકાર ફક્ત IRS પાસે જ છે અને રાષ્ટ્રપતિ સીધા એજન્સીને કોઈ કરદાતા વિરુદ્ધ તેની સત્તાનો ઉપયોગ કરવા માટે આગ્રહ કરી શકે નહીં. આ બાબત ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર અને IRS વચ્ચે સંઘર્ષનું કારણ બની શકે છે.

હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી વિભાગની ચેતવણી:
દરમિયાન, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) એ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીને એક વધુ આંચકો આપ્યો છે. DHS એ યુનિવર્સિટીને ચેતવણી આપી છે કે જો તે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની માંગણીઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે તો તે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવાની પોતાની ક્ષમતા પણ ગુમાવી શકે છે. DHS સચિવ ક્રિસ્ટી નોએમે 30 એપ્રિલ સુધીમાં હાર્વર્ડના વિદેશી વિદ્યાર્થી વિઝા ધારકો દ્વારા કથિત ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓના રેકોર્ડ માંગ્યા છે. નોએમે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો યુનિવર્સિટી આ માહિતી આપવામાં નિષ્ફળ જશે તો તેને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની નોંધણી કરવાનો વિશેષાધિકાર ગુમાવવો પડી શકે છે.

ગાઝા વિરોધ અને યહૂદી-વિરોધીતાના આરોપો:
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ખાસ કરીને તે યુનિવર્સિટીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે જ્યાં ગાઝામાં ઇઝરાયલી લશ્કરી કાર્યવાહી સામે પેલેસ્ટિનિયન તરફી વિરોધ પ્રદર્શનો થયા છે. વહીવટીતંત્ર આ વિરોધ પ્રદર્શનોને વિદેશ નીતિ માટે ખતરા તરીકે જુએ છે અને તેમના પર યહૂદી-વિરોધીતા ફેલાવવા અને હમાસને સમર્થન આપવાનો ગંભીર આરોપ લગાવે છે. જો કે, વિરોધ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ અને સમર્થકો દલીલ કરે છે કે તેઓ ફક્ત પેલેસ્ટિનિયન લોકોના અધિકારોની હિમાયત કરી રહ્યા છે.

અન્ય આઇવી લીગ સંસ્થાઓ પર પણ દબાણ:
માત્ર હાર્વર્ડ જ નહીં, કોલંબિયા, પ્રિન્સટન અને નોર્થવેસ્ટર્ન જેવી અન્ય પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓ પણ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના દબાણનો સામનો કરી રહી છે. આ યુનિવર્સિટીઓને પણ ભંડોળ સ્થગિત થવા અથવા રદ થવાની અસર થઈ છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ યુનિવર્સિટીઓને આપવામાં આવેલા અંદાજે $9 બિલિયનના ફેડરલ કોન્ટ્રાક્ટ અને ગ્રાન્ટની પણ સમીક્ષા કરી રહ્યું છે અને ભંડોળને સુરક્ષિત રાખવા માટે માસ્ક પ્રતિબંધ અને વિવિધતા કાર્યક્રમોને નાબૂદ કરવા સહિતના નિયંત્રણો લાદવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીએ સરકારને સંચાલન સોંપવાની માંગણીઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી છે, જેના પરિણામે તેનું $2.3 બિલિયનનું ભંડોળ અટકાવી દેવામાં આવ્યું છે. હવે કરમુક્તિનો દરજ્જો રદ કરવાની માંગણી આ સંઘર્ષને વધુ તીવ્ર બનાવે છે અને ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતા અને સરકારના હસ્તક્ષેપ અંગે ગંભીર ચર્ચા જગાવે છે. આગામી દિવસોમાં આ મામલો શું વળાંક લે છે તે જોવું મહત્ત્વનું રહેશે.