<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 24th April 2025

પાકિસ્તાને ૧૯૭૨નો સિમલા કરાર સ્થગિત કર્યો - જાણો હવે આગળ શું થશે

પહેલગામ હુમલા બાદ ભારતના કડક પગલાંના જવાબમાં પાકિસ્તાનનો મોટો નિર્ણય : વાઘા બોર્ડર બંધ, હવાઈ ક્ષેત્ર સીલ, ભારત સાથેના તમામ સંપર્કો સ્થગિત : બંને દેશો વચ્ચે વાતચીતનો માર્ગ વધુ મુશ્કેલ બનવાની સંભાવના

નવી દિલ્હી: પાકિસ્તાને ગુરુવારે ભારત સાથે ૧૯૭૨માં થયેલા સિમલા કરારને સ્થગિત કરી દીધો છે. આ સાથે જ પાકિસ્તાને વાઘા બોર્ડર બંધ કરી દીધી છે, ભારતથી આવતી અને જતી તમામ અવરજવર પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે અને ભારતીય વિમાનો માટે પોતાનું હવાઈ ક્ષેત્ર પણ બંધ કરી દીધું છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ કડક પગલાં લીધાં છે, જે અંતર્ગત સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો સૌથી મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તેના જવાબમાં પાકિસ્તાને આ પગલાં ભર્યા છે.
શું હતો સિમલા કરાર?
આ કરાર ૨ જુલાઈ ૧૯૭૨ના રોજ ભારતના તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટો વચ્ચે થયો હતો. ૧૯૭૧ના યુદ્ધ પછી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધારવા અને ભવિષ્ય માટે શાંતિપૂર્ણ માળખું તૈયાર કરવાના ઉદ્દેશ્યથી આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
કરારની મુખ્ય બાબતો:
 * શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ: ભારત અને પાકિસ્તાન ભવિષ્યમાં તમામ વિવાદો પરસ્પર વાતચીત દ્વારા ઉકેલવા માટે સંમત થયા હતા અને કોઈ ત્રીજા પક્ષની દખલગીરી નહીં સ્વીકારવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો, એટલે કે કાશ્મીર મુદ્દે કોઈ યુએન કે બાહ્ય શક્તિની ભૂમિકા નહીં રહે.
 * યુદ્ધવિરામ રેખા LoCમાં પરિવર્તિત: ૧૯૭૧ના યુદ્ધ પછી બનેલી યુદ્ધવિરામ રેખાને નિયંત્રણ રેખા (Line of Control - LoC) તરીકે ઓળખવામાં આવી અને બંને દેશોએ તેમાં એકપક્ષીય ફેરફાર નહીં કરવાનું વચન આપ્યું હતું.
 * રાજદ્વારી અને વેપાર સંબંધોની પુનઃસ્થાપના: ટેલિફોન, ટપાલ, મુસાફરી, વેપાર અને લોકો વચ્ચેના સંપર્કને ફરીથી શરૂ કરવા પર સહમતિ સધાઈ હતી.
 * કેદીઓની મુક્તિ: ભારતે લગભગ ૯૩,૦૦૦ પાકિસ્તાની સૈનિકોને મુક્ત કર્યા હતા, જે વિશ્વના ઇતિહાસમાં યુદ્ધ કેદીઓની સૌથી મોટી મુક્તિ પૈકીની એક હતી.
સિંધુ કરાર સ્થગિત થતાં આગળ શું?
પાકિસ્તાન દ્વારા સિમલા કરાર સ્થગિત કરવો રાજદ્વારી સ્તરે એક ગંભીર સંકેત છે, કારણ કે આ કરાર બંને દેશો વચ્ચે સંપર્ક જાળવવાનો એક આધારસ્તંભ રહ્યો છે. હવે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી, હવાઈ અને જમીની સંપર્કો બંધ થઈ રહ્યા છે, ત્યારે વાતચીતનો માર્ગ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. એવા સમયે જ્યારે આ પ્રદેશ પહેલેથી જ આબોહવા પરિવર્તન, પાણીની અછત અને આતંકવાદ જેવી અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો છે, ત્યારે આવા કરારોનું મહત્વ વધી જાય છે. સિમલા કરાર એક ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ છે, જેણે યુદ્ધ પછી ભારત અને પાકિસ્તાનને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવ્યા હતા, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં બંને દેશો ફરી એકવાર સામસામે આવી ગયા છે. નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે આ સ્થિતિ પ્રદેશમાં તણાવને વધુ વધારી શકે છે.

 

(5:57 PM IST)