નવી દિલ્હી: જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાનની સંડોવણીને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નિર્ણાયક કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે. ભારતે વિદેશી સરકારો સમક્ષ તકનીકી ગુપ્ત માહિતી અને માનવ સ્ત્રોતો દ્વારા એકત્રિત કરેલા નક્કર પુરાવા રજૂ કર્યા છે, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આ હુમલામાં પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદી સંગઠનોની સીધી ભૂમિકા છે.
ભારતીય એજન્સીઓએ આ હુમલા માટે જવાબદાર આતંકવાદીઓની ઓળખ કરી લીધી છે. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે હુમલામાં સામેલ આતંકવાદીઓનો સીધો સંબંધ પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદી સંગઠન 'ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ' (TRF) સાથે છે, જે લશ્કર-એ-તૈયબાનું સહયોગી સંગઠન છે. ઇલેક્ટ્રોનિક સર્વેલન્સમાં આ આતંકવાદીઓના સિગ્નલ પાકિસ્તાનના બે ઠેકાણાઓ સાથે જોડાયેલા જોવા મળ્યા છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ છેલ્લા બે દિવસમાં અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જાપાન, ઇઝરાયેલ, ઇટાલી, ઇજિપ્ત, જોર્ડન, સાઉદી અરેબિયા, નેપાળ, મોરિશિયસ, ડચ અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા 13 દેશોના વડાઓ સાથે વાતચીત કરી હતી. તમામ નેતાઓએ હુમલાની નિંદા કરી અને ભારત સાથે એકતા દર્શાવી હતી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પણ ઘણા દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ અને રાજદૂતો સાથે વાતચીત કરીને ભારતની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી.
ભારતે પાકિસ્તાન સામે નીચે મુજબના કડક પગલાં લીધાં છે:
 * સિંધુ જળ સંધિ સસ્પેન્ડ: કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી સી.આર. પાટીલે જણાવ્યું હતું કે હવે પાકિસ્તાનને એક ટીપું પણ પાણી નહીં મળે.
 * કૂટનીતિક સંબંધો મર્યાદિત: પાકિસ્તાન સાથે રાજદ્વારી સ્તરે સંપર્ક અને દૂતાવાસની પ્રવૃત્તિઓને મર્યાદિત કરવામાં આવી છે.
 * વિઝા સેવાઓ સ્થગિત: પાકિસ્તાની નાગરિકો માટે વિઝા તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે, જો કે પાકિસ્તાની હિંદુઓ માટે છૂટછાટ યથાવત રહેશે.
 * એલઓસી પર જવાબી કાર્યવાહી: પાકિસ્તાનના ગોળીબારનો ભારતીય સેનાએ આકરો જવાબ આપ્યો છે.
ભારતે વિદેશોને સંદેશ આપ્યો છે કે "પ્રવાસીઓ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે". દિલ્હીમાં વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રી અને વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ 30 થી વધુ દેશોના રાજદૂતો સાથે મુલાકાત કરીને જણાવ્યું હતું કે ભારત પ્રવાસીઓ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. ભારતે અમેરિકા અને બ્રિટન દ્વારા જારી કરાયેલી મુસાફરી ચેતવણીઓને "બિનજરૂરી અને અતિશયોક્તિપૂર્ણ" ગણાવી હતી.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હુમલાને "ભયાનક" ગણાવ્યો હતો અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે ભારત-પાકિસ્તાન તેને વાતચીત દ્વારા ઉકેલશે. ઈરાન અને સાઉદી અરેબિયાએ ભારત-પાક વચ્ચે મધ્યસ્થીની ઓફર કરી હતી. ફ્રાન્સ, ઇઝરાયેલ, જાપાન, ઇટાલી સહિત ઘણા દેશોએ આતંકવાદ સામે ભારતની સાથે ઊભા રહેવાનું વચન આપ્યું હતું.