નવી દિલ્હી: લદ્દાખના ઠંડા રણમાં આવેલી અને લોકપ્રિય રીતે "રાંચોની શાળા" તરીકે જાણીતી ડ્રુક પદ્મા કાર્પો સ્કૂલને તેની સ્થાપનાના બે દાયકાથી વધુ સમય પછી આખરે CBSE (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન) ની માન્યતા મળી ગઈ છે. આ માન્યતા અનેક વિલંબ અને નામંજૂરીઓ બાદ પ્રાપ્ત થઈ છે.
2009 માં આમિર ખાનની ફિલ્મ '3 ઇડિયટ્સ' માં દર્શાવ્યા બાદ ખ્યાતિ મેળવનારી આ શાળા અત્યાર સુધી જમ્મુ અને કાશ્મીર સ્ટેટ બોર્ડ ઓફ સ્કૂલ એજ્યુકેશન (JKBOSE) સાથે સંલગ્ન હતી. નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) એ પરંપરાગત "ગોખણપટ્ટી" થી દૂર જવાના સુધારાઓ સૂચવ્યા તેના ઘણા સમય પહેલાથી જ તેના નવીન શિક્ષણ પદ્ધતિઓ માટે જાણીતી આ શાળા હવે ધોરણ 12 સુધી વિસ્તરણ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
શાળાના આચાર્ય મિંગુર અંગમોએ પીટીઆઈને જણાવ્યું હતું કે, "અમને આખરે ઘણા વર્ષોના વિલંબ બાદ CBSE ની માન્યતા મળી ગઈ છે અને અમારા ધોરણ 10 ના વિદ્યાર્થીઓની પ્રથમ બેચ હવે તેમની CBSE બોર્ડની પરીક્ષાના પરિણામોની રાહ જોઈ રહી છે."
તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, "અમારી પાસે તમામ જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ, ઉત્તમ પરિણામનો રેકોર્ડ અને નવીન શિક્ષણ અને શીખવાની પદ્ધતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત હોવા છતાં, અમને JKBOSE પાસેથી આટલા વર્ષોના ઘણા પ્રયત્નો છતાં NOC (નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ) મળ્યું ન હતું."
CBSE ના માન્યતાના નિયમો અનુસાર, શાળાઓને સંબંધિત રાજ્ય બોર્ડ પાસેથી 'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' ની જરૂર પડે છે. વિદેશી શાળાઓને સંબંધિત દેશમાં એમ્બેસી અથવા ભારતીય વાણિજ્ય દૂતાવાસ પાસેથી સમાન દસ્તાવેજની જરૂર પડે છે.
લદ્દાખને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો દરજ્જો મળ્યો તે પહેલાથી જ શાળા આ મંજૂરી મેળવવા માટે પ્રયત્ન કરી રહી હતી.
અંગમોએ સમજાવ્યું હતું કે, "માળખાકીય સુવિધાઓનું વિસ્તરણ પહેલેથી જ ચાલી રહ્યું છે અને અમે 2028 સુધીમાં ધોરણ 11 અને 12 શરૂ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છીએ. અમે અમારા શિક્ષકો માટે CBSE અભ્યાસક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓના સરળ સંક્રમણ માટે કેટલીક તાલીમનું આયોજન કરી રહ્યા છીએ. અમારી શિક્ષણ પદ્ધતિઓ પરંપરાગત વર્ગખંડ શિક્ષણથી અલગ હતી અને NEP પછી CBSE પણ તેની શિક્ષણ પદ્ધતિમાં સુધારો કરી રહ્યું હોવાથી, અમારા માટે બંનેનું મિશ્રણ કરવું સરળ બનશે."
વિભાજન પછી પણ, લદ્દાખની ઘણી શાળાઓ જમ્મુ અને કાશ્મીર બોર્ડ સાથે સંલગ્ન છે.
એક સમિતિએ "પ્રદેશની કુદરતી પરિસ્થિતિઓ અનુસાર વિદ્યાર્થીઓની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો" ને પૂર્ણ કરવાના હેતુથી લદ્દાખમાં એક નવા પ્રાદેશિક બોર્ડની સ્થાપનાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો હતો.
24 વર્ષ જૂની આ શાળાનું નામ મિફામ પેમા કાર્પો (1527-1592) ના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જેમને એક મહાન વિદ્વાન તરીકે આદરવામાં આવે છે, જ્યારે બોધી, સ્થાનિક ભાષામાં પદ્મા કાર્પોનો અર્થ ‘શ્વેત કમળ’ થાય છે.
હવે આ શાળા પ્રવાસીઓથી ઉભરાય છે, જે તેને પ્રવાસના કાર્યક્રમમાં 'ચોક્કસ જોવા જેવું' સ્થળ બનાવે છે. શાળાના એક દિવાલનો ઉપયોગ બોલિવૂડ ફિલ્મની ક્લોઝિંગ સીનમાં કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં એક પાત્ર, ચતુર, પેશાબ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે પરંતુ જ્યારે બે બાળકો પ્રથમ માળની બારીમાંથી વાયરથી જોડાયેલો લાઇટ બલ્બ તેના પર ફેંકે છે ત્યારે તેને ઇલેક્ટ્રિક શોક લાગે છે.
જ્યારે ‘આઇકોનિક ઇડિયટ વોલ’ - જે 2010 ની પૂર હોનારતમાં ક્ષતિગ્રસ્ત થયેલા મકાનનો ભાગ છે - હજી પણ કેમ્પસમાં છે, ત્યારે પ્રથમ માળ, જે અગાઉ ઇંટોનો બનેલો હતો, તેને લદ્દાખમાં સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી લાકડાની રચનાઓથી બદલવામાં આવ્યો છે.
શાળાએ 2018 માં 'રાંચોની દિવાલ' ને અન્યત્ર ખસેડવાનો નિર્ણય લીધો હતો જેથી પ્રવાસીઓની ભીડને કારણે વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન ભટકતું અટકે.
અંગમોએ સમજાવ્યું હતું કે, "હવે બંને વિસ્તારો અલગ છે, વિદ્યાર્થીઓને પ્રવાસીઓ દ્વારા ખલેલ પહોંચતી નથી. જો કે, કેટલીકવાર પ્રવાસીઓને શાળામાં ચાલી રહેલી કેટલીક પ્રવૃત્તિઓમાં હાજરી આપવાની અથવા જોવાની તક મળે છે. જેમ કે ગઈકાલે, અમે અહીં ચૂંટણી પંચ સાથે મોક પોલ યોજી હતી. આ પ્રવૃત્તિ વિદ્યાર્થીઓને મતદાનથી લઈને સરકારની રચના સુધીની લોકશાહી પ્રક્રિયાનો સીધો અનુભવ આપવા માટે કરવામાં આવી હતી."
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "તેથી, જો આવી કોઈ પ્રવૃત્તિ ચાલી રહી હોય, તો અમે ક્યારેક મુલાકાતીઓને હાજરી આપવા અથવા જોવા માટે મંજૂરી આપીએ છીએ."
અંગમોએ અંતમાં કહ્યું હતું કે, "CBSE માન્યતા સાથે, અમારા વિદ્યાર્થીઓ માટે દેશ અને વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણમાં સંક્રમણ સરળ બનશે અને અમે પરંપરાગત વર્ગખંડ શિક્ષણને નવીન અને રમતા રમતા શીખવાની પદ્ધતિઓ સાથે મિશ્રિત કરવાનું ઉદાહરણ સ્થાપિત કરી શકીશું."