બ્રિટનની સમાનતા નિરીક્ષણ સંસ્થા, ઇક્વાલિટી એન્ડ હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન (ઇ.એચ.આર.સી.)એ સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના ચુકાદાને પગલે સંસ્થાઓ માટે વચગાળાની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. આ ચુકાદામાં પાંચ ન્યાયાધીશોએ નિર્ણય લીધો કે કાયદેસર રીતે ‘મહિલા’ એટલે જન્મ સમયે નક્કી થયેલું જૈવિક લિંગ.

આ માર્ગદર્શિકા અનુસાર, ટ્રાન્સવુમન (જેઓ જન્મે પુરુષ હતા પરંતુ મહિલા તરીકે ઓળખાય છે)ને કાર્યસ્થળો, દુકાનો, હોસ્પિટલો જેવી જાહેર સુવિધાઓમાં મહિલાઓનાં શૌચાલયોનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી નથી. આ જ રીતે, ટ્રાન્સપુરુષો (જેઓ જન્મે મહિલા હતા પરંતુ પુરુષ તરીકે ઓળખાય છે)ને પુરુષોનાં શૌચાલયોનો ઉપયોગ કરવાની મનાઈ છે.

ઇ.એચ.આર.સી.એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ટ્રાન્સ વ્યક્તિઓને શૌચાલયની સુવિધા વિના ન છોડવી જોઈએ અને તેમના માટે યુનિસેક્સ શૌચાલયોનો ઉપયોગ સૂચવ્યો છે. સરકારી પ્રધાન પૅટ મૅકફૅડને બી.બી.સી.ને જણાવ્યું, “આ ચુકાદો અને માર્ગદર્શિકા સ્પષ્ટ કરે છે કે લોકોએ તેમના જૈવિક લિંગ અનુસાર શૌચાલયોનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, પરંતુ ‘શૌચાલય પોલીસ’ જેવું કંઈ નહીં હોય.”

સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોએ એકમતે ચુકાદો આપ્યો કે ઇક્વાલિટી ઍક્ટ ૨૦૧૦માં ‘મહિલા’ અને ‘લિંગ’ શબ્દો જૈવિક મહિલા અને જૈવિક લિંગને દર્શાવે છે. એકલ-લિંગ સુવિધાઓ જેમ કે ચેન્જિંગ રૂમ, હોસ્ટેલ અને તબીબી સેવાઓ ફક્ત જૈવિક લિંગના આધારે જ કાર્ય કરી શકે છે.

ઇ.એચ.આર.સી.એ શાળાઓને આઠ વર્ષથી વધુ ઉંમરના છોકરા-છોકરીઓ માટે એકલ-લિંગ ચેન્જિંગ સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનું ફરજિયાત કર્યું છે. શુક્રવારે મોડી રાત્રે જાહેર થયેલી માર્ગદર્શિકામાં એમ પણ કહેવાયું છે કે મહિલા-અથવા લેસ્બિયન-માત્ર સંગઠનો, જેમ કે રમતગમત ક્લબ, ટ્રાન્સવુમનને પ્રવેશ આપી શકે નહીં.

આ ચુકાદાને લિંગ-નિર્ણાયક ઝુંબેશકારોએ આવકાર્યો છે, જ્યારે ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયે ભેદભાવની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. બ્રિટનના વડા પ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે પણ તેમની અગાઉની સ્થિતિ બદલીને હવે આ ચુકાદાને સમર્થન આપ્યું છે. ઇ.એચ.આર.સી. ટૂંક સમયમાં ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ અને સ્પર્ધાત્મક રમતો અંગે વધુ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરશે.

શૌચાલયોનો ઉપયોગ

• ટ્રાન્સવુમન મહિલા શૌચાલયો અને ટ્રાન્સપુરુષ પુરુષ શૌચાલયોનો ઉપયોગ નહીં કરી શકે.

• ટ્રાન્સ વ્યક્તિઓ માટે યુનિસેક્સ શૌચાલયોનો ઉપયોગ સૂચવાયો.

• સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું: “શૌચાલય પોલીસ” નહીં હોય.

કાયદેસર વ્યાખ્યા

• સુપ્રીમ કોર્ટે નક્કી કર્યું: ‘મહિલા’ એટલે જૈવિક લિંગ.

• ઇક્વાલિટી ઍક્ટ ૨૦૧૦માં ‘લિંગ’ શબ્દ જૈવિક લિંગને દર્શાવે છે.

• એકલ-લિંગ સુવિધાઓ (ચેન્જિંગ રૂમ, હોસ્ટેલ) જૈવિક લિંગના આધારે કાર્ય કરશે.

શાળાઓ અને સંગઠનો

• ૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકો માટે શાળાઓએ એકલ-લિંગ ચેન્જિંગ સુવિધા પૂરી પાડવી ફરજિયાત.

• મહિલા-અથવા લેસ્બિયન-માત્ર સંગઠનો ટ્રાન્સવુમનને પ્રવેશ નહીં આપે.

• ટ્રાન્સજેન્ડર અને રમતગમત અંગે વધુ માર્ગદર્શિકા ટૂંક સમયમાં જાહેર થશે.