નવી દિલ્હી: પહલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધેલા તણાવની અસર હવે સાયબર સ્પેસ સુધી પહોંચી ગઈ છે. બંને દેશોના હેકર્સ જૂથો એકબીજાની વેબસાઈટો અને ડેટાબેઝને હેક કરીને સાયબર હુમલાઓમાં સામેલ થયા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં આવી પ્રવૃત્તિઓમાં વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે, કારણ કે સાયબર હુમલા હવે "ભૌગોલિક રાજકીય વ્યૂહરચનાના વિસ્તરણ" બની ગયા છે.
ગયા અઠવાડિયે, પ્રો-ઈન્ડિયા હેક્ટિવિસ્ટ જૂથ 'ઈન્ડિયા સાયબર ફોર્સ' એ યુરો ઓઈલ, AJK સુપ્રીમ કોર્ટ, યુનિવર્સિટી ઓફ બલૂચિસ્તાન, વાડા કોલ એજન્સી અને સિંધ પોલીસના પાકિસ્તાની સરકાર અને ખાનગી ક્ષેત્રના ડેટાબેઝને હેક કરવાનો દાવો કર્યો હતો. આ પહેલાં, પાકિસ્તાન સ્થિત જૂથ 'ટીમ ઈન્સેન પીકે' એ ભારતીય આર્મી કોલેજ ઓફ નર્સિંગની વેબસાઈટ હેક કરી હતી અને ધાર્મિક તફાવતો અને દ્વિ-રાષ્ટ્ર સિદ્ધાંત પર ભાર મૂકતો ઉશ્કેરણીજનક સંદેશ છોડ્યો હતો, જે પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરની તાજેતરની ટિપ્પણીઓ જેવો જ હતો.
દરમિયાન, ભારતના સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ 'રિપોર્ટ એન્ડ અપડેટ રિગાર્ડિંગ પહલગામ ટેરર અટેક.pdf' નામની એક દૂષિત પીડીએફ ફાઈલ ઓનલાઈન ફરતી હોવાની ચેતવણી આપી છે. આ દસ્તાવેજ ફિશિંગ ડોમેઈન્સ સાથે જોડાયેલો છે, જેમાં indiadefencedepartment[.]link નો સમાવેશ થાય છે, જે ભારતીય સરકારની સત્તાવાર વેબસાઈટ જેવો દેખાય છે. ભારતીય અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં પાકિસ્તાન તરફથી થયેલા અનેક હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવ્યા છે.
સાયબર સુરક્ષા સોલ્યુશન્સ કંપની ક્વિક હીલ ટેક્નોલોજીસના સીઈઓ વિશાલ સાલ્વીએ જણાવ્યું હતું કે, "ભારતીય સંરક્ષણ, સરકાર અને મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય ક્ષેત્રોને લક્ષ્ય બનાવતા પાકિસ્તાન સમર્થિત સાયબર અભિયાનોમાં તીવ્ર વધારો થયો છે." ક્વિક હીલની ટીમે હેકર જૂથ APT36 (ટ્રાન્સપરન્ટ ટ્રાઇબ) ને ક્રિમસનઆરએટી માલવેરને અત્યાધુનિક ફિશિંગ હુમલાઓ દ્વારા તેમજ MeshAgent નામના RMM ટૂલ દ્વારા તૈનાત કરતા ઓળખ્યા છે. સાલ્વીએ કહ્યું કે આ હુમલા હેક્ટિવિસ્ટ દ્વારા સંચાલિત ડીડીઓએસ સર્જીસ અને વેબસાઈટ ડિફેસમેન્ટ સાથે એકરૂપ થાય છે, જેનો હેતુ જાહેર જનતાના વિશ્વાસને ડગમગાવવાનો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે તેમણે APT36 ના પેટા-જૂથ સાઈડકોપીને રેલ્વે અને ઓઈલ જેવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા પણ જોયા છે, જે કર્લબેક આરએટી જેવા નવા પેલોડનો ઉપયોગ કરે છે અને તેઓ શોધથી બચવા માટે સતત પોતાની યુક્તિઓમાં સુધારો કરી રહ્યા છે.
સાયબર નિષ્ણાતોએ ઓટીટી વેબસાઈટો પર પાકિસ્તાની ધ્વજ સાથેની દૂષિત જાહેરાતોમાં 10%-15% નો વધારો પણ નોંધ્યો છે. પીડબલ્યુસી ઈન્ડિયાના પાર્ટનર અને સાયબર સુરક્ષાના લીડર સુંદરેશ્વર કૃષ્ણમૂર્તિએ જણાવ્યું હતું કે, "સાયબર હુમલા હવે માત્ર વિક્ષેપની છૂટક ક્રિયાઓ નથી... તે ભૌગોલિક રાજકીય વ્યૂહરચનાના જાણીજોઈને કરાયેલા વિસ્તરણ બની ગયા છે." તેમણે ઉમેર્યું કે દરેક મોટા સંઘર્ષ હવે દેશના મહત્વપૂર્ણ માળખાને નબળો પાડવાના હેતુથી સંકલિત ડિજિટલ આક્રમણોને વેગ આપે છે અને આવા ઘૂસણખોરી સાયબર સ્પેસને હથિયાર બનાવે છે જેથી જ્યારે દાવ સૌથી ઊંચો હોય ત્યારે જાહેર જનતાના વિશ્વાસને તોડી શકાય.