1 મે 2025: હાલમાં, કેન્દ્રની મોદી સરકારે દેશમાં જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રએ હવે આ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગણીને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. એક તરફ, જ્યારે આનાથી સમગ્ર દેશમાં રાજકારણ ગરમાયું છે, ત્યારે વિપક્ષ તેને પોતાની મોટી જીત તરીકે જોઈ રહ્યો છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે કોંગ્રેસ અને સપા લાંબા સમયથી જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીની માંગ કરી રહ્યા હતા, જેના પર કેન્દ્રએ હવે નિર્ણય લીધો છે. એવી અપેક્ષા છે કે વસ્તી ગણતરી આ વર્ષે શરૂ થઈ શકે છે અને 2026 સુધી ચાલુ રહી શકે છે. પરંતુ વસ્તી ગણતરી પહેલા, ચાલો જાણીએ કે દેશમાં કઈ જાતિના લોકો સૌથી વધુ રહે છે.

જાતિ વસ્તી ગણતરીનો અર્થ શું છે?

જાતિ વસ્તી ગણતરીનો સીધો અર્થ એ છે કે દેશમાં કઈ જાતિના કેટલા લોકો રહે છે તેના સ્પષ્ટ આંકડા રાખવા જોઈએ. જોકે દેશમાં જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી પહેલા પણ થઈ છે, પરંતુ તે સમય દરમિયાન તેમાં OBCનો સમાવેશ થતો ન હતો. તેથી જ જ્યારે પણ જાતિ વસ્તી ગણતરીની વાત કરવામાં આવે છે, ત્યારે OBCનું નામ પહેલા લેવામાં આવે છે. આ વખતે જાતિના આધારે કરવામાં આવનાર વસ્તી ગણતરીમાં OBC પર પણ નજર રહેશે.

ભારતમાં કઈ જાતિ સૌથી વધુ છે

જ્યારે 2011 માં વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવી હતી, ત્યારે તે સમયે 46 લાખ જાતિઓ જાહેર થઈ હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે દેશમાં અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) સૌથી વધુ છે. તે જ સમયે, ૧૯૩૧ માં થયેલી વસ્તી ગણતરીમાં, પછાત જાતિઓની વસ્તી ૫૨ ટકાથી વધુ છે. હકીકતમાં, જ્યારે દેશમાં મંડલ કમિશન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે તે સમયે કહેવામાં આવ્યું હતું કે દેશમાં ઓબીસી શ્રેણી ૫૨ ટકા છે. ત્યારબાદ વીપી સરકારે ૧૯૩૧ ની વસ્તી ગણતરીના આધારે ૫૨ ટકાના આંકડા પર પહોંચ્યો. જોકે, આ આંકડો ત્યારે જ સાચો ગણી શકાય જ્યારે ફરીથી વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવે.

જાતિ વસ્તી ગણતરીનો ફાયદો શું છે

જાતિ વસ્તી ગણતરીનું સમર્થન કરનારાઓ માને છે કે જાતિ ફક્ત વસ્તી ગણતરીથી જ જાણી શકાશે. વસ્તી ગણતરી પછી જ સામાજિક, શૈક્ષણિક, રાજકીય અને આર્થિક પરિસ્થિતિ વિશે સ્પષ્ટ થાય છે. આ પછી જ ઓબીસી જાતિઓ સરકાર પાસેથી પોતાના હિસાબે વસ્તુઓની માંગ કરી શકે છે.