નવી દિલ્હી 1 મે 2025: આગામી વસ્તી ગણતરીમાં જાતિગત ગણતરીનો સમાવેશ કરવાના નિર્ણયની જાહેરાત બાદ કોંગ્રેસે ગુરુવારે સરકાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી "સમયમર્યાદા વિના હેડલાઇન આપવામાં માસ્ટર" છે.

કોંગ્રેસના મહાસચિવ અને પ્રભારી સંદેશાવ્યવહાર જયરામ રમેશે કહ્યું કે આ નિર્ણય અંગે ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે, ખાસ કરીને સરકારના ઇરાદા પર, અને માંગ કરી કે વસ્તી ગણતરી શક્ય તેટલી વહેલી તકે કરવામાં આવે.

અહીં પાર્ટીના 24, અકબર રોડ કાર્યાલયમાં એક ડિબ્રીફિંગમાં વડા પ્રધાન પર કટાક્ષ કરતા રમેશે કહ્યું કે તેઓ "સમયમર્યાદા વિના હેડલાઇન આપવામાં માસ્ટર" છે.

આરક્ષણ પર 50 ટકા મર્યાદાનો અવરોધ દૂર થવો જોઈએ તેવું ભારપૂર્વક જણાવતા, રમેશે પૂછ્યું કે મોદી સરકારને આવું કરવાથી શું રોકી રહ્યું છે.

કોંગ્રેસ માંગ કરે છે કે બંધારણીય સુધારો થવો જોઈએ અને અનામત પર 50 ટકાની મર્યાદા દૂર કરવામાં આવે, તેમણે ઉમેર્યું કે જાતિગત વસ્તી ગણતરી ત્યારે જ અર્થપૂર્ણ બનશે જ્યારે આ કરવામાં આવશે.

રમેશે ડિસેમ્બર, 2019 ની કેબિનેટ મીટિંગની પ્રેસ રિલીઝનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કેન્દ્રીય કેબિનેટે 2021 માં ભારતની વસ્તી ગણતરી 8,254 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે.

તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે તે પ્રેસ રિલીઝમાં જાતિગત ગણતરીનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

"બધા જાણે છે કે આ વસ્તી ગણતરી થઈ નથી અને છ વર્ષ વીતી ગયા છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, સરકારે ગઈકાલે આ જાહેરાત કરી હતી," તેમણે કહ્યું.

જોકે, રમેશે સરકારને દેશ સમક્ષ જાતિગત વસ્તી ગણતરી માટે રોડમેપ રાખવા વિનંતી કરી.

તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે 2025-26 ના બજેટમાં, વસ્તી ગણતરી કમિશનરના કાર્યાલયને ફક્ત 575 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે.

"તો તેઓ ૫૭૫ કરોડ રૂપિયામાં કેવા પ્રકારની વસ્તી ગણતરી કરાવવાનું વિચારી રહ્યા છે. તો તેમનો ઈરાદો શું છે - શું તે ફક્ત હેડલાઈન આપવાનો છે? તેમનો ઈરાદો શું છે? ઈરાદા પર ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે," કોંગ્રેસ નેતાએ કહ્યું.

"તમારે ૨૦૨૧ માં વસ્તી ગણતરી કરાવવી જોઈતી હતી. તેઓ કોવિડ રોગચાળાનો ઉલ્લેખ કરે છે પરંતુ ૫૦ થી વધુ દેશોએ કોવિડ દરમિયાન તેમની વસ્તી ગણતરી કરી હતી. ૨૦૨૩, ૨૦૨૪ માં રોગચાળો નહોતો, પરંતુ તેઓએ તે પૂર્ણ કરી ન હતી," રમેશે કહ્યું.

તેમણે કહ્યું કે જ્યારે પીએમ ગયા વર્ષે ટીવી ચેનલોને ઇન્ટરવ્યુ આપી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે જાતિ વસ્તી ગણતરીની વાત કરનારાઓને "શહેરી નક્સલીઓ" કહ્યા હતા.

"તેઓ ક્યારે શહેરી નક્સલી બન્યા? ગૃહમંત્રી અમિત શાહ ક્યારે શહેરી નક્સલી બન્યા?" રમેશે કહ્યું.

તેમની ટિપ્પણી કેન્દ્ર દ્વારા જાહેરાત કરવામાં આવી કે જાતિ ગણતરી આગામી વસ્તી ગણતરીનો ભાગ હશે, જેમાં સ્વતંત્રતા પછી પહેલીવાર જાતિની વિગતોનો સમાવેશ થશે.

કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું છે કે તેઓ "૧૧ વર્ષ સુધી વિરોધ" કર્યા પછી, આગામી વસ્તી ગણતરીમાં જાતિ ગણતરીનો સમાવેશ કરવાના સરકારના "અચાનક" નિર્ણયનું સ્વાગત કરે છે, પરંતુ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રએ તેના અમલીકરણ માટે સમયરેખા આપવી જોઈએ.

જાતિ વસ્તી ગણતરી અંગે સરકારની જાહેરાત માટે કોંગ્રેસ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સતત ઝુંબેશને શ્રેય આપતા, ગાંધીએ કહ્યું છે કે તેમની તાત્કાલિક શંકા છે કે આ અમલીકરણની દ્રષ્ટિએ મહિલા બિલના માર્ગે જઈ શકે છે અને તેના માટે ચોક્કસ તારીખની માંગણી કરી છે.

લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતાએ કહ્યું કે તે સ્પષ્ટ છે કે જાતિ વસ્તી ગણતરી માટે કોંગ્રેસ દ્વારા સરકાર પર મૂકવામાં આવેલું દબાણ કામ કરી ગયું છે.

કોંગ્રેસ સહિત વિરોધ પક્ષો રાષ્ટ્રવ્યાપી જાતિ વસ્તી ગણતરીની માંગ કરી રહ્યા છે, જે તેને એક મુખ્ય ચૂંટણી મુદ્દો બનાવે છે. બિહાર, તેલંગાણા અને કર્ણાટક જેવા કેટલાક રાજ્યોએ આવા સર્વેક્ષણો કર્યા છે.

રાજકીય બાબતોની કેબિનેટ સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયની જાહેરાત કરતા, કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કહ્યું કે વસ્તી ગણતરી કેન્દ્રના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે, પરંતુ કેટલાક રાજ્યોએ સર્વેક્ષણોના નામે "અપારદર્શક રીતે" જાતિ ગણતરી કરી છે જેનાથી સમાજમાં શંકાઓ ઉભી થઈ છે.