નવી દિલ્હી 1 મે 2025: પહલગામ આતંકવાદી હુમલા, જેમાં 26 પ્રવાસીઓ માર્યા ગયા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે તેમના અમેરિકન સમકક્ષ સાથે વાત કર્યાના એક દિવસ પછી સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ સાથે વાત કરી હતી.

શ્રી સિંહ સાથેની વાતચીતમાં, યુએસ સંરક્ષણ સચિવે "પહલગામમાં થયેલા કાયરતાપૂર્ણ આતંકવાદી હુમલાને પગલે જાનહાનિ અને ભારત સાથે એકતા માટે સંવેદના વ્યક્ત કરી."

શ્રી હેગસેથે "આતંકવાદ સામેની ભારતની લડાઈમાં યુએસ સરકારના સંપૂર્ણ સમર્થનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો." તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા ભારત સાથે એકતામાં ઉભું છે અને ભારતના પોતાના બચાવના અધિકારને સમર્થન આપે છે.

શ્રી સિંહે શ્રી હેગસેથને જણાવ્યું હતું કે "પાકિસ્તાનનો આતંકવાદી સંગઠનોને ટેકો આપવા, તાલીમ આપવા અને ભંડોળ પૂરું પાડવાનો ઇતિહાસ રહ્યો છે. પાકિસ્તાન એક બદમાશ રાજ્ય તરીકે ખુલ્લું પડી ગયું છે, જે વૈશ્વિક આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપે છે અને આ ક્ષેત્રને અસ્થિર બનાવે છે. વિશ્વ હવે આતંકવાદ પ્રત્યે આંખ આડા કાન કરી શકે નહીં." "આતંકવાદના આવા જઘન્ય કૃત્યોની સ્પષ્ટ અને સ્પષ્ટપણે નિંદા કરે અને તેનો વિરોધ કરે તે વૈશ્વિક સમુદાય માટે મહત્વપૂર્ણ છે," શ્રી સિંહે ઉમેર્યું.

આ ઘટના સતત સાતમી રાત્રે નિયંત્રણ રેખા પર પાકિસ્તાન દ્વારા વારંવાર યુદ્ધવિરામ ઉલ્લંઘનની પૃષ્ઠભૂમિ સામે આવી છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરના કુપવાડા, ઉરી અને અખનૂર સેક્ટરમાં કોઈ ઉશ્કેરણી વિના ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો.

અગાઉ, ડૉ. જયશંકરે માહિતી આપી હતી કે તેમણે શ્રી રુબિયો સાથે વાત કરી હતી, જેમણે "આતંકવાદ સામે ભારત સાથે સહયોગ માટે અમેરિકાની પ્રતિબદ્ધતાને ફરીથી સમર્થન આપ્યું હતું." ડૉ. જયશંકરે શ્રી રુબિયો સાથેની વાતચીતમાં પહેલગામ આતંકવાદ અને પાકિસ્તાન વચ્ચે "સીમાપાર જોડાણો" નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જોકે, શ્રી રુબિયોએ "દક્ષિણ એશિયામાં તણાવ ઓછો કરવા અને શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે પાકિસ્તાન સાથે કામ કરવા ભારતને પ્રોત્સાહિત કર્યું."

પાકિસ્તાન દ્વારા વારંવાર ઉલ્લંઘન બાદ નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર તણાવ વધ્યો છે. ગઈકાલે, બંને દેશોના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ (DGMO) એ ઉલ્લંઘનો પર વાટાઘાટો કરી હતી, જેમાં ભારતે પાકિસ્તાનને ગોળીબાર સામે ચેતવણી આપી હતી. જોકે DGMOs વચ્ચે વાતચીત નિયમિત બાબત છે, પરંતુ તે વાતચીત LoC પર ગોળીબાર પછી થઈ હતી.

2003 માં, ભારત અને પાકિસ્તાને નિયંત્રણ રેખા પર યુદ્ધવિરામ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેના માટે બંને પક્ષોએ ફેબ્રુઆરી 2021 માં, બંને દેશોની સેનાઓને અલગ કરતી 740 કિમી લાંબી સરહદ પર તેમની પ્રતિબદ્ધતાને ફરીથી પુષ્ટિ આપી હતી.

આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હુમલા પછી ભારતની સુરક્ષા તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી, જે પહેલગામ હુમલા પછી આવી બીજી બેઠક હતી. સુરક્ષા પરની કેબિનેટ સમિતિ (CCS) માં સંરક્ષણ પ્રધાન, નાણાં પ્રધાન, વિદેશ પ્રધાન અને ગૃહ પ્રધાનનો સમાવેશ થતો હતો.

CCS બેઠક પછી, રાજકીય બાબતોની કેબિનેટ સમિતિ (CCPA) ની બીજી બેઠકમાં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાની ચર્ચા કરવા માટે સંસદનું ખાસ સત્ર બોલાવવાની વિપક્ષની વિનંતી પર ચર્ચા શરૂ થઈ.

ટોચના સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાને "દળોને પ્રતિક્રિયા આપવાની પદ્ધતિ, લક્ષ્યો અને સમય નક્કી કરવા માટે સંપૂર્ણ કાર્યકારી સ્વતંત્રતા" આપી છે. વડા પ્રધાને ભાર મૂક્યો હતો કે "આતંકવાદને કારમોં ફટકો મારવાનો અમારો રાષ્ટ્રીય સંકલ્પ" છે, સૂત્રોએ ઉમેર્યું હતું.

તણાવ ફક્ત લશ્કરી કાર્યવાહી સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ પહેલગામ હુમલા બાદ ભારત દ્વારા પાકિસ્તાન સામે લેવામાં આવેલા રાજદ્વારી પગલાંનો પણ સમાવેશ થાય છે. નવી દિલ્હીએ 1960 ની સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી, અટારી સરહદ બંધ કરી, પાકિસ્તાની નાગરિકોને આપવામાં આવેલા નિયમિત અને તબીબી વિઝા રદ કર્યા, અને ગઈકાલે તમામ પાકિસ્તાનની માલિકીની અને સંચાલિત એરલાઇન્સ માટે એરસ્પેસ બંધ કરી દીધી.

પાકિસ્તાને, એક પ્રકારનો બદલો લેતા, કહ્યું કે તે 1972 ના સિમલા કરારને સ્થગિત કરશે, જેનાથી કરાર પછી સ્થાપિત થયેલ LoCનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત થઈ જશે. પાકિસ્તાને સિંધુ જળ સંધિને સસ્પેન્ડ કરવાના ભારતના નિર્ણયને નકારી કાઢ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે પાણીનો પ્રવાહ રોકવાના કોઈપણ પગલાને "યુદ્ધનું કૃત્ય" માનવામાં આવશે.