જીનીવા: વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) મેદસ્વીતાનો સામનો કરવા માટે પુખ્ત વયના લોકોમાં વજન ઘટાડતી દવાઓને સત્તાવાર રીતે સમર્થન આપવા માટે તૈયાર છે. રોઇટર્સે લીક થયેલા મેમોના આધારે આ યુ-ટર્ન જાહેર કર્યો છે. અગાઉ સંસ્થાએ લાંબા ગાળાની અસરો પર પૂરતો ડેટા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી આ દવાઓની ભલામણ કરી શકાતી નથી તેમ જણાવ્યું હતું.
આ ભલામણ, જેના કારણે દવાઓ તેમની આવશ્યક દવાઓની યાદીમાં પણ ઉમેરાઈ શકે છે, વૈશ્વિક સ્તરે દવાઓને વધુ વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે. યુએસમાં પાંચમાંથી બેથી વધુ પુખ્ત વયના લોકો મેદસ્વીતા સામે લડી રહ્યા છે અને વિશ્વભરમાં એક અબજથી વધુ લોકો આ સ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે, ત્યારે WHO તાત્કાલિક કાર્યવાહીની માંગ કરી રહ્યું છે.
જો કે, મેદસ્વીતાની દવાઓ - જેને ગ્લુકોગન-લાઇક પેપ્ટાઇડ-1 પણ કહેવામાં આવે છે - જોખમ વિનાની નથી અને તે ચિંતાજનક આડઅસરો સાથે પણ સંકળાયેલી છે. અંદાજો સૂચવે છે કે ગયા વર્ષે સાપ્તાહિક ઇન્જેક્શનથી વજન ઘટાડવાના વચનના કારણે ભારે લોકપ્રિય બન્યા બાદ આ દવાઓએ દરરોજ લગભગ 70 અમેરિકનોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા હોઈ શકે છે.
સંસ્થા ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં પણ દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે કાર્યવાહીની માંગ કરી રહી છે, જ્યાં મેદસ્વીતાની સમસ્યા વ્યાપક છે. પરંતુ દર મહિને $1,000 થી વધુની કિંમતને કારણે ચિંતાઓ વધી રહી છે, જેના કારણે અધિકારીઓએ કહ્યું કે તે ઘણા લોકો માટે દુર્ગમ છે.
WHOની શરતી ભલામણ ઓગસ્ટમાં મેદસ્વીતાની સારવાર માટેની નવી માર્ગદર્શિકાના ભાગ રૂપે સત્તાવાર રીતે બહાર પાડવામાં આવશે. સંસ્થા બાળકો અને કિશોરો માટે અલગ માર્ગદર્શિકા પર પણ કામ કરી રહી છે.
આ ઉપરાંત, WHOના નિષ્ણાતો આગામી સપ્તાહે વજન ઘટાડતી દવાઓને સંસ્થાની આવશ્યક દવાઓની યાદીમાં - મેદસ્વીતા અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ બંનેની સારવાર માટે સમાવેશ કરવો કે નહીં તે અંગે નિર્ણય લેવા માટે મળશે. WHOની આવશ્યક દવાઓની યાદી એ દવાઓનો સંગ્રહ છે જે તમામ કાર્યરત આરોગ્ય પ્રણાલીઓમાં ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ. આ યાદીમાં 635 દવાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ડાયાબિટીસની સારવાર માટે ઇન્સ્યુલિન અને મેટફોર્મિનનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે શરીરને તેના પોતાના ઇન્સ્યુલિનનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, 2002 માં જ્યારે એચઆઇવીની દવાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ત્યારે બન્યું તેમ, આ યાદી દવાઓને વધુ વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
2023 માં, નિષ્ણાતોએ મેદસ્વીતાની દવાઓને યાદીમાં ઉમેરવાની વિરુદ્ધ નિર્ણય લીધો હતો, જેમાં WHOએ જણાવ્યું હતું કે તેમની લાંબા ગાળાની ક્લિનિકલ અસરકારકતા અંગે વધુ પુરાવાની જરૂર છે. જો કે, સારવાર તરીકે તેમના ઉપયોગની ભલામણ કરતા નવા મેમોમાં, સંસ્થા કહે છે કે આ વખતે તેમને યાદીમાં સમાવવા માટે તે સમર્થન કરે છે.
તેમ છતાં, WHO દવાઓની કિંમત અંગે ચિંતાઓ પણ ઉઠાવે છે અને 'LMICs' (ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશો) સહિત તમામ સેટિંગ્સમાં ખર્ચ-અસરકારકતાના લાંબા ગાળાના અભ્યાસની માંગ કરે છે. WHO ઉમેરે છે કે સુલભતા સુધારવા માટે મોટા પાયે દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાના કાર્યક્રમોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા સમાન મિકેનિઝમ અપનાવવાની જરૂર પડી શકે છે, જેમ કે સ્તરીય કિંમત અથવા સંયુક્ત ખરીદી.
પરંતુ તે એ પણ નોંધે છે કે નવી દવાઓમાંની એક, સેમાગ્લુટાઇડ - જે નોવોની વેગોવીમાં વપરાય છે - ની સક્રિય ઘટકની પેટન્ટ આવતા વર્ષે કેટલાક બજારોમાં સમાપ્ત થઈ રહી છે. ઘણી કંપનીઓ ત્યારે દવાઓના સસ્તા જેનેરિક સંસ્કરણો લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. મેમોમાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે કે જૂની પેઢીની દવાઓમાં સક્રિય ઘટક લિરાગ્લુટાઇડ પહેલેથી જ યુએસ અને યુરોપમાં મંજૂર ઉત્પાદનો સાથે ઓછી કિંમતની જેનેરિક દવા તરીકે ઉપલબ્ધ છે. ઓઝેમ્પિક અને વેગોવીના ઉત્પાદક નોવો નોર્ડિસ્ક અને મોન્જારો અને ઝેપબાઉન્ડના ઉત્પાદક એલી લિલીએ તાત્કાલિક આ સમાચાર પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી.