પટના. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશભરમાં વસ્તી ગણતરીની સાથે જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરાવવાના નિર્ણય બાદ બિહારના રાજકારણમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. અત્યાર સુધી, મહાગઠબંધન જાતિ વસ્તી ગણતરીને પોતાનો મુદ્દો માનતું હતું અને બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેનો લાભ લેવાની તૈયારી પણ કરી રહ્યું હતું. પરંતુ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ  મોદીના આ નિર્ણયથી રાજકીય ગતિવિધિઓ અચાનક વધી ગઈ છે. હવે આ અંગે બિહાર વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા તેજસ્વી યાદવે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખ્યો છે. પત્ર દ્વારા તેજસ્વી યાદવે પીએમ મોદી સમક્ષ જાતિગત વસ્તી ગણતરી અંગે પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા છે અને તેને વિસ્તૃત કરવાની સાથે સાથે કેટલીક નવી માંગણીઓ પણ રજૂ કરી છે.

તેજસ્વી યાદવે પત્રમાં લખ્યું છે કે, જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરાવવાનો નિર્ણય આપણા દેશની સમાનતા તરફની યાત્રામાં પરિવર્તનકારી ક્ષણ બની શકે છે. આ વસ્તી ગણતરી માટે લડનારા લાખો લોકો ફક્ત આંકડા માટે નહીં પરંતુ આદર માટે, ફક્ત ગણતરી માટે નહીં પરંતુ સશક્તિકરણ માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે. તેજસ્વી યાદવે લખેલો પત્ર નીચે આપેલ છે.

આદરણીય પ્રધાનમંત્રીશ્રી, તમારી સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી જાતિ વસ્તી ગણતરી કરાવવાની જાહેરાત બાદ, હું આજે તમને સાવધ આશાવાદની ભાવના સાથે લખી રહ્યો છું. વર્ષોથી, તમારી સરકાર અને NDA ગઠબંધન જાતિગત વસ્તી ગણતરીની માંગને નકારી કાઢતા આવ્યા છે, તેને વિભાજનકારી અને બિનજરૂરી ગણાવી રહ્યા છે. જ્યારે બિહારે પોતાના સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને જાતિ સર્વેક્ષણ કરવાની પહેલ કરી, ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર અને તેના ઉચ્ચ કાયદા અધિકારીએ દરેક પગલા પર અવરોધો ઉભા કર્યા. તમારા પક્ષના સાથીદારોએ આવા ડેટા સંગ્રહની જરૂરિયાત પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. અનેક પ્રકારની અભદ્ર અને અભદ્ર ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી. તમારા વિલંબિત નિર્ણયથી આપણા સમાજમાં લાંબા સમયથી હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા નાગરિકોની માંગણીઓની વિશાળતાને સ્વીકારવામાં આવે છે.
બિહારના જાતિ સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું કે આપણા રાજ્યની વસ્તીના લગભગ 63% OBC અને EBC છે, જેણે યથાસ્થિતિ જાળવવા માટે ફેલાવવામાં આવતી ઘણી માન્યતાઓનો પર્દાફાશ કર્યો. દેશભરમાં સમાન પેટર્ન બહાર આવવાની શક્યતા છે. મને ખાતરી છે કે આપણી વસ્તીનો બહુમતી ભાગ હોવા છતાં, વંચિત સમુદાયો જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં ઓછું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવે છે તે ખુલાસો લોકશાહી જાગૃતિનું કારણ બનશે.
જાતિગત વસ્તી ગણતરી એ સામાજિક ન્યાય તરફની લાંબી યાત્રામાં માત્ર પ્રથમ પગલું છે. વસ્તી ગણતરીના ડેટા દ્વારા વસ્તીના પ્રમાણમાં સામાજિક સુરક્ષા અને અનામતનો વ્યાપ વધારવાનો ઉદ્દેશ પણ આ પ્રક્રિયાનો એક અભિન્ન ભાગ હોવો જોઈએ. એક દેશ તરીકે, આપણી પાસે આગામી સીમાંકનમાં અનેક પ્રકારના અન્યાયને સુધારવાની એક મહત્વપૂર્ણ તક પણ છે. મતવિસ્તારોનું પુનઃનિર્માણ વસ્તી ગણતરીના ડેટા પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોવું જોઈએ. નિર્ણય લેતી સંસ્થાઓમાં OBC અને EBC ના પૂરતા રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ માટે ખાસ જોગવાઈઓ કરવી જોઈએ. આ વંચિત જૂથોને રાજ્ય વિધાનસભાઓ અને ભારતની સંસદમાં પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વના સિદ્ધાંતના આધારે સમાવવાની જરૂર છે

તેજસ્વી યાદવે આગળ લખ્યું, આપણું બંધારણ તેના નિર્દેશક સિદ્ધાંતો દ્વારા રાજ્યને આર્થિક અસમાનતાઓ ઘટાડવા અને સંસાધનોનું સમાન વિતરણ સુનિશ્ચિત કરવાનો આદેશ આપે છે. જ્યારે આપણે જાણીએ છીએ કે આપણા કેટલા નાગરિકો વંચિત જૂથોના છે અને તેમની આર્થિક સ્થિતિ શું છે, ત્યારે લક્ષિત હસ્તક્ષેપો વધુ ચોકસાઈ સાથે ડિઝાઇન કરી શકાય છે. ખાનગી ક્ષેત્ર, જે જાહેર સંસાધનોનો મુખ્ય લાભાર્થી રહ્યો છે, તે સામાજિક ન્યાયની જરૂરિયાતોથી દૂર રહી શકે નહીં. કંપનીઓને નોંધપાત્ર લાભો મળી રહ્યા છે - રાહત દરે જમીન, વીજળી સબસિડી, કરમાં છૂટ, માળખાગત સુવિધાઓ અને વિવિધ નાણાકીય પ્રોત્સાહનો. કરદાતા બોજ ઉઠાવે છે. બદલામાં, ખાનગી ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર આપણા દેશના સામાજિક માળખાને પ્રતિબિંબિત કરે તેવી અપેક્ષા રાખવી સંપૂર્ણપણે વાજબી છે. જાતિ વસ્તી ગણતરીના સંદર્ભમાં ખાનગી ક્ષેત્રમાં સમાવેશકતા અને વિવિધતા વિશે ખુલ્લી વાતચીત થવી જોઈએ

આરજેડી નેતા તેજસ્વી યાદવે આખરે લખ્યું, પ્રધાનમંત્રી, તમારી સરકાર હવે એક ઐતિહાસિક વળાંક પર ઉભી છે. જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરાવવાનો નિર્ણય આપણા દેશની સમાનતા તરફની યાત્રામાં પરિવર્તનકારી ક્ષણ બની શકે છે. આપણા પૂર્વજોએ ઘણા દાયકાઓથી આ માહિતી એકત્રિત કરવા માટે સંઘર્ષ કર્યો છે. તેથી, આ નિર્ણયના અમલીકરણમાં કોઈ વિલંબ થવો જોઈએ નહીં. બીજો પ્રશ્ન એ છે કે શું ડેટાનો ઉપયોગ પ્રણાલીગત સુધારા માટે ઉત્પ્રેરક તરીકે થશે, કે પછી તે અગાઉના ઘણા કમિશન રિપોર્ટ્સની જેમ ધૂળિયા આર્કાઇવ્સ સુધી સીમિત રહેશે? બિહારના પ્રતિનિધિ તરીકે, જ્યાં જાતિ સર્વેક્ષણે જમીની વાસ્તવિકતાઓ પ્રત્યે આપણી આંખો ખોલી છે, હું તમને સામાજિક પરિવર્તન લાવવામાં મારા રચનાત્મક સહયોગની ખાતરી આપું છું. આ વસ્તી ગણતરી માટે લડનારા લાખો લોકો ફક્ત ડેટા માટે જ નહીં પરંતુ આદર માટે, ફક્ત ગણતરી માટે જ નહીં પરંતુ સશક્તિકરણ માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે.