<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Sunday, 4th May 2025

EDની સત્તાઓ પર સુનાવણી માટે સુપ્રીમ કોર્ટે ત્રણ જજોની બેન્ચની પુનઃરચના કરી

મની લોન્ડરિંગ એક્ટ હેઠળ ધરપકડ, સમન્સ અને દરોડા પાડવાની EDની અમર્યાદિત સત્તાને યથાવત રાખતા બે વર્ષ જૂના ચુકાદાની સમીક્ષા થશે : પુનઃગઠિત બેન્ચ ૭ મે ના રોજ આ કેસની સુનાવણી કરશે

નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે મની લોન્ડરિંગ નિવારણ અધિનિયમ (PMLA) હેઠળ વ્યક્તિઓની ધરપકડ અને સમન્સ પાઠવવા તેમજ ખાનગી સંપત્તિ પર દરોડા પાડવા માટે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)ને અમર્યાદિત સત્તાઓ આપતા બે વર્ષ જૂના ચુકાદાની સમીક્ષા કરવા માટે ત્રણ જજોની બેન્ચની પુનઃરચના કરી છે.
જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત, ઉજ્જલ ભુયાન અને એન. કોટિશ્વર સિંહની પુનઃગઠિત બેન્ચ ૭ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ આ કેસની સુનાવણી કરશે. જસ્ટિસ સિંહએ જસ્ટિસ સી.ટી. રવિકુમારનું સ્થાન લીધું છે, જેઓ ૫ જાન્યુઆરીના રોજ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે.
આ કેસમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ઘણી વખત સુનાવણી મુલતવી રાખવામાં આવી હતી, જો કે કોર્ટે વરિષ્ઠ વકીલો કપિલ સિબ્બલ અને એ.એમ. સિંઘવી સહિત કેસમાં હાજર રહેલા વકીલોને, જેમણે કાર્તિ ચિદમ્બરમ જેવા અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું, કેસની સતત બે દિવસ સુનાવણીની ખાતરી આપી હતી. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર થયા હતા.
કોર્ટે પહેલેથી જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જુલાઈ ૨૦૨૨ ના ચુકાદાની પુનઃસમીક્ષાને આંતરિક કોર્ટની અપીલ તરીકે ગણવી જોઈએ નહીં.
અરજદારોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે સર્વોચ્ચ અદાલતના ૨૭ જુલાઈ, ૨૦૨૨ ના ચુકાદાએ આરોપી વ્યક્તિના મૂળભૂત અધિકારો છીનવી લીધા છે, જેમાં એન્ફોર્સમેન્ટ કેસ ઇન્ફોર્મેશન રિપોર્ટ (ECIR) ની નકલ પણ સામેલ છે. જે મુખ્ય સુધારાઓને ચુકાદાએ મંજૂરીની મહોર લગાવી હતી, તેનાથી નિર્દોષતા સાબિત કરવાનો બોજો કાર્યવાહીને બદલે આરોપીના ખભા પર આવી ગયો હતો.
જસ્ટિસ (હવે નિવૃત્ત) એ.એમ. ખાનવિલકર દ્વારા લખાયેલા ૫૪૫ પાનાના ચુકાદામાં PMLA ની વિવાદાસ્પદ "બેવડી શરતો" ને જામીન માટે યથાવત રાખવામાં આવી હતી. આ શરતોમાં એવી જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી કે PMLA-નિયુક્ત ટ્રાયલ કોર્ટે આરોપીને ત્યારે જ જામીન આપવાના રહેશે જો તે મની લોન્ડરિંગના આરોપો સામે પોતાની નિર્દોષતા સાબિત કરી શકે. જો આરોપીને માંડ માંડ જામીન મળે તો તેણે એ પણ સાબિત કરવું પડશે કે જામીન પર હોય ત્યારે તે "કોઈપણ ગુનો કરે તેવી શક્યતા નથી".
જે અન્ડરટ્રાયલ જેલમાં છે અને EDએ જેની સાથે એન્ફોર્સમેન્ટ કેસ ઇન્ફોર્મેશન રિપોર્ટ શેર કર્યો નથી, તેના માટે પોતાને નિર્દોષ સાબિત કરવું, ઓછામાં ઓછું કહીએ તો, એક અશક્ય ન હોય તો પણ મુશ્કેલ કાર્ય સાબિત થઈ શકે છે, એમ સમીક્ષા અરજીઓમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી.
સર્વોચ્ચ અદાલતે PMLA ને "મની લોન્ડરિંગના ત્રાસ" સામેનો કાયદો ગણાવ્યો હતો અને હરીફ રાજકારણીઓ અને અસંમત લોકો સામે વપરાતું હથિયાર નહીં. ૫૪૫ પાનાના ચુકાદામાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, "આ એક સ્વયં ઉત્પન્ન (અનન્ય) કાયદો છે... સંસદે આ કાયદો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાના પરિણામે એવા ગુનાની આવકમાંથી થતા મની લોન્ડરિંગના ખતરા સામે સખત કાર્યવાહી કરવા માટે ઘડ્યો હતો, જેના ટ્રાન્સનેશનલ પરિણામો હોય છે અને દેશોની નાણાકીય પ્રણાલીઓ પર અસર કરે છે."
૨૦૨૨ નો ચુકાદો ૨૦૧૯ ના નાણાકીય અધિનિયમ દ્વારા ૨૦૦૨ ના અધિનિયમમાં દાખલ કરાયેલા સુધારાઓ સામે ઉઠાવવામાં આવેલા વ્યાપક પડકાર પર આધારિત હતો. આ સુધારાઓ સામે ૨૪૦ થી વધુ અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેને પડકારનારાઓએ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા, કાયદાની પ્રક્રિયાઓ અને બંધારણીય આદેશનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું. જે અરજીઓના કારણે ૨૦૨૨ નો ચુકાદો આવ્યો હતો તેમાં એવી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે પ્રક્રિયા પોતે જ સજામાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ છે.

 

(10:50 PM IST)