બેઇજિંગ : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ચીની આયાત પર લાદવામાં આવેલા આકરા ટેરિફની અસર હવે ચીનના અર્થતંત્ર પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. જેના પગલે ચીનમાં અનેક ફેક્ટરીઓના કામદારો તેમના બાકી પગારની માંગણી સાથે ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શિત કરી રહ્યા છે અને આ વિરોધ હવે સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ રહ્યો છે.
રેડિયો ફ્રી એશિયાના અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકાના ટેરિફના કારણે અનેક ફેક્ટરીઓ બંધ થવાના આરે છે અથવા તો બંધ થઈ ગઈ છે. જેના કારણે લાખો કામદારોને પગાર મળ્યો નથી અને તેમની ગેરવાજબી રીતે હકાલપટ્ટી કરવામાં આવી રહી છે. આના વિરોધમાં કામદારો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે અને દેશભરમાં અશાંતિનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
દરમિયાન, ચીનના ઉદ્યોગપતિઓ આ આકરા ટેરિફને લઈને "અત્યંત ચિંતિત" છે. ૨૦૦૦થી વધુ ચીની વેપારીઓના એક જૂથના વડા વાંગ શિને ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે ઘણા ઉદ્યોગપતિઓએ ફેક્ટરીઓ અને સપ્લાયર્સને પુરવઠો અટકાવવા અથવા વિલંબિત કરવા જણાવ્યું છે.
ગોલ્ડમૅન સૅક્સના વિશ્લેષણ અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દ્વારા ચીની આયાત પર ૧૪૫% ટેરિફ લાદવાના કારણે ચીનમાં ઘણા ઉદ્યોગોમાં ઓછામાં ઓછા ૧.૬ કરોડ નોકરીઓ જોખમમાં છે. ઝેજિયાંગ શહેરના એક ૨૬ વર્ષીય રમકડાં ફેક્ટરીના કામદારે ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે તેમના મોટાભાગના ઉત્પાદનો યુએસમાં વેચાય છે અને ટેરિફના કારણે મેનેજમેન્ટે તાજેતરમાં કામદારોને બે અઠવાડિયા માટે બિનપગારી રજા પર મોકલી દીધા છે.
ગયા મહિને, ટોંગલિયાઓના ઉત્તરપૂર્વીય શહેરમાં બાંધકામ કામદારોએ બાકી પગાર ન મળે તો તેઓ જે ઇમારતો પર કામ કરી રહ્યા હતા ત્યાંથી કૂદી જવાની ધમકી આપી હતી, એમ રેડિયો ફ્રી એશિયાએ અહેવાલ આપ્યો હતો. અન્યત્ર, દક્ષિણ હુનાન પ્રાંતમાં એક સ્પોર્ટિંગ ગુડ્સ ફેક્ટરી પણ ગયા મહિને કોઈ ચેતવણી વિના બંધ થઈ ગઈ હતી અને કોઈ વળતર અથવા સામાજિક સુરક્ષા લાભો ઓફર કર્યા ન હતા, જેના કારણે સેંકડો કામદારો હડતાલ પર ઉતરી ગયા હતા.
બેઇજિંગ સ્થિત કાર્યકર્તા જી ફેંગે, જે ૧૯૮૯ના તિયાનનમેન સ્ક્વેર વિરોધના વિદ્યાર્થી નેતાઓમાંના એક હતા, રેડિયો ફ્રી એશિયાને જણાવ્યું હતું કે કોવિડ રોગચાળા પછી ચીનમાં વિરોધમાં વધારો થયો છે કારણ કે દેશનું અર્થતંત્ર ફરીથી પાટા પર ચડવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. ચીની અધિકારીઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે ટેરિફ દેશના અર્થતંત્રને અસર કરી રહ્યા છે.
એપ્રિલમાં, ચીનની ફેક્ટરી પ્રવૃત્તિમાં છેલ્લા ૧૬ મહિનામાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે નવા નિકાસ ઓર્ડર રોગચાળા પછીના ત્રણ વર્ષમાં સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. નિષ્ણાતો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આક્રમક યુક્તિઓથી ભયભીત બન્યા છે, જો કે ચીનના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને વિરોધ દર્શાવે છે કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે હજુ પણ લાભ હોઈ શકે છે - બેઇજિંગે યુએસ ઉત્પાદનોની આયાત પર પોતાનો શુલ્ક વધારીને ૧૨૫% જેટલો ઊંચો કર્યો હોવા છતાં.
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે પણ પ્રતિક્રિયા રૂપે વિયેતનામ, કંબોડિયા અને મલેશિયા સાથે ગાઢ સંબંધો બનાવવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે તેમના પડોશી દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશોની મુલાકાત લીધી છે. તેવી જ રીતે, ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ યુકે અને યુરોપિયન યુનિયનના તેમના સમકક્ષો સાથે પણ સંપર્ક કર્યો છે.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે "ચીન સાથે બધું બરાબર ચાલી રહ્યું છે" પરંતુ ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચે કોઈ બેઠક થશે કે કેમ તે હજુ અસ્પષ્ટ છે. રાષ્ટ્રપતિએ રવિવારે એર ફોર્સ વન પર પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે તેમની આ અઠવાડિયે તેમના ચીની સમકક્ષ સાથે વાત કરવાની કોઈ યોજના નથી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "પરંતુ ચીન અને અમારા લોકો જુદી જુદી બાબતો વિશે વાત કરી રહ્યા છે."