નવી દિલ્હી :  જો યુદ્ધ થાય છે, તો હવાઈ હુમલાનો સાયરન કેવી રીતે કામ કરશે અને હવાઈ સંરક્ષણ રડારથી લઈને સાયરન સુધીની સમગ્ર સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે? ચાલો તમને જણાવીએ. ખરેખર, દેશના હવાઈ સંરક્ષણની જવાબદારી વાયુસેનાની છે. હવાઈ સંરક્ષણ માટે બહુસ્તરીય સુરક્ષા છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં, દુશ્મન વિમાન ઓળખાતાની સાથે જ સમગ્ર હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી સક્રિય થઈ જશે.

આ રીતે વિમાનનો રૂટ જાણી શકાય છે

દરેક નાગરિક અને લશ્કરી વિમાનને ADC (એર ડિફેન્સ ક્લિયરન્સ) નંબર અને FIC (ફ્લાઇટ ઇન્ફર્મેશન ક્લિયરન્સ) નંબર મળે છે. ADC વાયુસેના દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે અને FIC નાગરિક એજન્સી દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે. દરેક વિમાન પાસે ફ્લાઇટ પ્લાન ફીડ હોય છે. જે તેનો રૂટ જણાવે છે, તે ક્યાંથી આવી રહ્યું છે અને ક્યાં જઈ રહ્યું છે. આ બધું એર ટ્રાફિક કંટ્રોલરને દેખાય છે. વિમાન જ્યાં પણ પસાર થઈ રહ્યું હોય, ત્યાં આ માહિતી નજીકના હવાઈ સંરક્ષણ એકમ અથવા નોડ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.

મિત્ર કે શત્રુને કેવી રીતે ઓળખવામાં આવે છે?

ચાલો તમને જણાવી દઈએ કે દરેક વિમાનનો એક IFF કોડ હોય છે. એટલે કે, મિત્ર કે શત્રુને ઓળખો. આ એક ટ્રાન્સપોન્ડર છે અને દરેક પાઇલટે તેને ચાલુ રાખવું પડે છે. જો કોઈ વિમાન રડારમાં દેખાય છે અને તે આ પેરામીટરમાં નથી, તો તેનો અર્થ એ છે કે તે સંભવિત ખતરો છે.

દુશ્મન વિમાનને કેવી રીતે શોધી કાઢવામાં આવે છે?

બાય ધ વે, જ્યારે પણ કોઈ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ દુશ્મન વિસ્તારમાં કાર્યરત રીતે ઉડે છે, ત્યારે તે તેનું IFF ચાલુ કરશે નહીં. ધારો કે જો કોઈ દુશ્મન ફાઇટર એરક્રાફ્ટ સરહદ પારથી આપણી તરફ આવી રહ્યું છે, તો ભારતીય વાયુસેનાની મલ્ટિલેયર સિસ્ટમ તેને પકડી લેશે. એરસ્પેસ પર હંમેશા નજર રાખવામાં આવે છે. વિવિધ પ્રકારના રડાર અને અન્ય સિસ્ટમો છે, જે જણાવે છે કે કયું વિમાન ક્યાંથી આવી રહ્યું છે.

...પછી ચેતવણી ઓથોરિટીને જાય છે

ચાલો તમને જણાવીએ કે બધા રડારનો ફીડ ઇન્ટિગ્રેટેડ કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમમાં આવે છે. આ સાથે, મોબાઇલ ઓબ્ઝર્વેશન પોસ્ટમાં સ્થાપિત નાના રડાર અને મેન્યુઅલી ફીડ કરવામાં આવતી માહિતી. જો રડારમાં કોઈ સંભવિત ખતરો દેખાય છે, તો તેની સંભવિત દિશાનો પણ અંદાજ લગાવવામાં આવે છે. તે કયા વિસ્તાર તરફ જઈ શકે છે તેનો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે. જો આવું થાય, તો એર ડિફેન્સ નોડથી તાત્કાલિક સિવિલ ઓથોરિટીને ચેતવણી મોકલવામાં આવશે. સિવિલ ઓથોરિટી તરત જ તે વિસ્તારોમાં સાયરન વગાડશે અને લોકોને સલામત સ્થળોએ જવા અને તમામ પ્રોટોકોલનું પાલન કરવા ચેતવણી આપશે.

બહુસ્તરીય સુરક્ષા પાર કરવી સરળ નથી

ધારો કે દુશ્મન વિમાન આપણી તરફ ઉડે છે, તો દેશની બહુસ્તરીય હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી તેને નિશાન બનાવશે. ઘણા સ્તરોથી બચવું ખૂબ મુશ્કેલ છે. દેશની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીમાં લાંબા અંતરની મિસાઇલોથી લઈને મધ્યમ અંતર, ટૂંકી અંતર, ખૂબ જ ટૂંકી અંતર, ખભા ફાયર ગન, ક્લોઝ વેપન સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે. એટલે કે, દરેક સ્તરમાં સુરક્ષાની સંપૂર્ણ તૈયારી.