છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
મહત્વના સમાચારો ઊડતી નજરે.... 4:33 PM
પરમાણુ યુધ્ધ થાય તો ૧૨ કરોડ લોકોના મોત થઈ શકે
જો જંગ પરમાણુ યુધ્ધમાં પરિણમે તો ૫૦ કિમી સુધી તબાહી જ તબાહી : અડધી દુનિયાને અસર થાયઃ સ્ટીલ-કાચ પીગળવા લાગેઃ પવન એવો ફૂંકાય કે ૧૦ કિમી સુધીમાં ઈમારતો-વૃક્ષોનો સોંથ વળી જાય
નવી દિલ્હી, તા.૯: ભારતે પાકિસ્તાનની મિસાઇલોનો નાશ કરીને તેના ખરાબ ઇરાદાઓને નષ્ટ કરી દીધા છે. પહેલગામ હુમલા બાદથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ છે. દરમિયાન, હવે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે કે જો પાકિસ્તાનના ઇસ્લામાબાદ અથવા કરાચી પર પરમાણુ હુમલો થાય તો તેની શું અસરો થઈ શકે છે. પહેલગામનો બદલો લેવા માટે ભારતે પાકિસ્તાની વિસ્તારમાં ઓપરેશન સિંદૂર ચલાવ્યું. ત્યારબાદ, પાકિસ્તાન દ્વારા બદલો લેવાની ધમકીથી બે પરમાણુ સશષા પડોશીઓ વચ્ચે યુદ્ધનો ભય ઉભો થયો છે.
ઇન્ડિયા ટુડે મેગેઝિનના એક અહેવાલમાં સમજાવવામાં આવ્યું છે કે જો પરમાણુ હુમલો થાય તો પરિસ્થિતિ શું હશે અને તે કેવા પ્રકારનો વિનાશ લાવી શકે છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ શક્તિશાળી પરમાણુ બોમ્બ વિસ્ફોટ થાય છે, તો તે ૧૦૦ સૂર્ય જેટલી તેજસ્વીતા ઉત્પન્ન કરશે. જ્યાં પરમાણુ બોમ્બ વિસ્ફોટ થાય છે, ત્યાં ૫૦ કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં રહેતા લોકો અંધ થઈ શકે છે. તેજસ્વી પ્રકાશની સાથે, તાપમાન પણ દસ લાખ ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે, જે લોકો અને ઘણી ઇમારતોને બાળી શકે છે.
અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે પવન એટલો ઝડપથી ફૂંકાશે કે ૧૦ કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં કોઈ ઇમારત, વળક્ષ કે અન્ય કોઈ વસ્તુ ટકી શકશે નહીં; બધું નાશ પામશે. આ વાવાઝોડામાં જ્વાળાઓ હશે, જેના કારણે પળથ્વી સંપૂર્ણપણે ગરમ થઈ જશે. છોડ અને વળક્ષો સુકાઈ જશે અને મરી જશે, સ્ટીલ અને કાચ પણ પીગળવા લાગશે. આકાશમાં એક વિશાળ વાદળ બનશે, જેમાં કિરણોત્સર્ગી કણો ૧૦૦ કિમી સુધી ફેલાશે અને ઘાતક કિરણોત્સર્ગ ફેલાવશે.
ગયા મહિને જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ભયાનક આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ છે. આ હુમલામાં ૨૬ લોકો માર્યા ગયા હતા. પહેલગામનો બદલો લેવા માટે ભારતે પાકિસ્તાની વિસ્તારમાં ઓપરેશન સિંદૂર ચલાવ્યું. ત્યારબાદ, પાકિસ્તાન દ્વારા બદલો લેવાની ધમકીથી બે પરમાણુ સશષા પડોશીઓ વચ્ચે યુદ્ધનો ભય ઉભો થયો છે.
ઓપરેશન સિંદૂર હેઠળ ભારત દ્વારા આતંકવાદી છાવણીઓ પર કરવામાં આવેલા હુમલાને એપ્રિલમાં કાશ્મીરના પહેલગામમાં પ્રવાસીઓના હત્યાકાંડનો બદલો ગણાવવામાં આવ્યો છે, પરંતુ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે આ હુમલાને યુદ્ધનું કળત્ય ગણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે તેમનો દેશ આનો કડક જવાબ આપશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત અને પાકિસ્તાને ઘણા બધા પરમાણુ શષાો એકઠા કર્યા છે. પરંતુ તેમનો ઉદ્દેશ યુદ્ધ રોકવાનો છે, યુદ્ધ શરૂ કરવાનો નહીં. જોકે, યુદ્ધના વધતા ભય વચ્ચે, ઘણા પાકિસ્તાની લશ્કરી અને રાજકીય વ્યક્તિઓએ ખુલ્લેઆમ પરમાણુ શષાોના ઉપયોગની ધમકી આપી છે.
પરમાણુ શષાો અંગે ભારતની નીતિ પહેલા ઉપયોગ નહીંની છે. આનો અર્થ એ થયો કે જો ભારતીય દળો અથવા ભારતીય પ્રદેશો પર પરમાણુ હુમલો થશે તો જ તે પરમાણુ શષાોથી જવાબ આપશે. પાકિસ્તાનની નીતિ તેના મોટા, મજબૂત અને સમળદ્ધ પ્રાદેશિક હરીફ તરફથી પરમાણુ જોખમો અને પરંપરાગત લશ્કરી હુમલાઓનો સામનો કરવા માટે વ્યૂહાત્મક પરમાણુ શષાોનો ઉપયોગ કરવાની છે. જો બંને દેશો વચ્ચે પરમાણુ યુદ્ધ ફાટી નીકળે તો તેના પરિણામો ખૂબ જ વિનાશક આવી શકે છે. જો પાકિસ્તાન પહેલ કરે છે, તો માત્ર ભારત-પાકિસ્તાન જ નહીં પરંતુ અડધી દુનિયા તેનાથી પ્રભાવિત થશે.
પરમાણુ ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ બંને દેશો લગભગ સમાન છે. ૨૦૨૪ના ડેટાને ટાંકીને, યુએસ સ્થિત થિંક ટેન્ક આર્મ્સ કંટ્રોલ એસોસિએશને જણાવ્યું હતું કે ભારત પાસે લગભગ ૧૭૨ પરમાણુ શષાો છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે લગભગ ૧૭૦ પરમાણુ શષાો છે. કેટલાક વિશ્લેષણ સૂચવે છે કે પાકિસ્તાન પાસે ૨૦૦ જેટલા વધુ શષાો હોઈ શકે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાન ભારતના કોઈપણ આક્રમણ કે મોટા હુમલાને રોકવા માટે પોતાના પરમાણુ શષાાગાર જાળવી રાખે છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, પાકિસ્તાને ભારતને વધુ ઉશ્કેર્યા વિના કેવી રીતે બદલો લેવો તે નક્કી કરવું પડશે. અત્યાર સુધી, તેણે બદલો લેવા માટે અનેક ભારતીય વિમાનોને તોડી પાડવાનો દાવો કર્યો છે.
જો આપણે ધારીએ કે બંને દેશો પાસે લગભગ ૨૫૦ પરમાણુ શષાો છે. તો આવી સ્થિતિમાં, સંશોધકોએ ભયંકર પરિણામોની ચેતવણી આપી છે. હથિયારની ક્ષમતાના આધારે, ૫ થી ૧૨.૫ કરોડ લોકો તાત્કાલિક મળત્યુ પામી શકે છે. ભારત અને પાકિસ્તાનના મુખ્ય શહેરો સંપૂર્ણપણે નાશ પામશે અથવા રહેવાલાયક નહીં રહે. આ બધી જગ્યાએ માળખાગત સુવિધાઓ તૂટી પડશે. આરોગ્યસંભાળ, પરિવહન, ઊર્જા અને નાણાકીય ક્ષેત્રો બરબાદ થઈ જશે. પણ વિનાશ અહીં અટકશે નહીં. ધુમાડા અને આગના તોફાનો સમગ્ર વાતાવરણને અસર કરશે. આ ફક્ત ભારતીય ઉપખંડને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ગ્રહને અસર કરશે. આનાથી દુષ્કાળ પડી શકે છે જે અબજો લોકોને અસર કરી શકે છે.
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પરમાણુ યુદ્ધ થાય તો, જે વિસ્તારમાં પરમાણુ હથિયાર છોડવામાં આવશે ત્યાં તેજસ્વી ઝબકારો સાથે એક વિશાળ અગનગોળો નીકળશે. આ એટલું ભયંકર હશે કે કેટલાક કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં બધું બળીને રાખ થઈ જશે. તેનાથી કેટલું નુકસાન થશે તે પણ તે પરમાણુ બોમ્બની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે. આ વિસ્ફોટથી ઉત્પન્ન થતો -કાશ એટલો તેજસ્વી હશે કે લોકો આંધળા થઈ જશે. અગ્નિનો ગોળો મોટી માત્રામાં હવા પોતાની તરફ ખેંચશે, જેના કારણે લોકો ગૂંગળામણથી મળત્યુ પામશે. જ્યારે ગરમ હવા શ્વાસ દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે લોકો અંદરથી સંપૂર્ણપણે બળી જશે. હાડકાં પણ પીગળી જશે.
પરમાણુ વિસ્ફોટમાંથી નીકળતો કાર્બન વાદળો સંપૂર્ણપણે કાળા થઈ જશે અને થોડા જ સમયમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફેલાઈ જશે, જેનાથી સૂર્યના કિરણો પળથ્વી પર પહોંચતા અટકી જશે. આ કાળા વાદળોથી થતા એસિડ વરસાદને કારણે લાખો લોકો એક સાથે મળત્યુ પામશે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ વાદળો ગાયબ થવામાં વર્ષો લાગી શકે છે. પરમાણુ વિસ્ફોટની સૌથી મોટી અસર ઓઝોન સ્તર પર જોવા મળે છે. કાર્બનથી બનેલા વાદળો ઓઝોન સ્તરના ૭૦ ટકા ભાગનો નાશ કરી શકે છે. આ પછી, અવકાશમાંથી આવતા અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો માનવજાત અને વનસ્પતિના અસ્તિત્વ પર પણ ગંભીર અસર કરશે. પરમાણુ યુદ્ધ પછી દેશને જે નુકસાન થશે તેમાંથી ભરપાઈ કરવું ખૂબ મુશ્કેલ હશે. આર્થિક અને સામાજિક માળખું બનાવવામાં ઘણા દાયકાઓ લાગશે.
દાયકાઓની દુશ્મનાવટ અને શંકા છતાં, ભારત અને પાકિસ્તાને બિન-પરમાણુ આક્રમણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર ૩૧ ડિસેમ્બર ૧૯૮૮ ના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો અને ૨૭ જાન્યુઆરી ૧૯૯૧ થી અમલમાં છે. આ તેમને એકબીજાના પરમાણુ પ્લાન્ટ પર હુમલો કરવાથી અટકાવે છે. પરમાણુ સ્થાપનો અને પ્લાન્ટ્સ સામે હુમલા પર પ્રતિબંધના ભાગ રૂપે, બંને પક્ષો ૧૯૯૨ થી દર જાન્યુઆરીમાં તેમના પરમાણુ પ્લાન્ટ્સ અને ઇન્સ્ટોલેશન્સની યાદીઓનું આદાન-પ્રદાન કરે છે. તેઓએ સતત ૩૪ વર્ષથી યાદીઓનું આદાન-પ્રદાન કર્યું છે. જોકે, બંને દેશોએ વૈશ્વિક અપ્રસાર સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા નથી જેનો ઉદ્દેશ્ય પરમાણુ શષાો અને શષાો ટેકનોલોજીના પ્રસારને રોકવાનો છે.
ફેડરેશન ઓફ અમેરિકન સાયન્ટિસ્ટ્સ અનુસાર, વિશ્વભરમાં ફક્ત નવ દેશો પાસે પરમાણુ શષાો છે. ૨૦૨૫ ની શરૂઆત સુધીમાં તેમની પાસે અંદાજે ૧૨,૩૩૧ શષાો હશે.
આ દેશોમાં શામેલ છેઃ ૧ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ૨ રશિયા, ૩ યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે), ૪ ફ્રાન્સ, ૫ ચીન, ૬ ઉત્તર કોરિયા, ૭ ભારત, ૮ પાકિસ્તાન, ૯ ઇઝરાયલ.
FAS એ જણાવ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને રશિયા પાસે વિશ્વના કુલ પરમાણુ શષાોના લગભગ ૮૮ ટકા અને લશ્કરી ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ ૮૪ ટકા શષાો છે. FAS કહે છે કે અમેરિકા તેના પરમાણુ ભંડારમાં ઘટાડો કરી રહ્યું છે, જ્યારે ફ્રાન્સ અને ઇઝરાયલ પાસે પ્રમાણમાં સ્થિર ભંડાર છે. પરંતુ ચીન, ભારત, ઉત્તર કોરિયા, પાકિસ્તાન અને યુનાઇટેડ કિંગડમ, અને સંભવતઃ રશિયા, તેમના ભંડારમાં વધારો કરી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. (રર.૧૯)
(2:57 PM IST)
