નવી દિલ્હી, તા.૧૬

ભારતના તાજેતરના 'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ પાકિસ્તાનને થયેલા કથિત ભારે નુકસાન અને ભારતીય સેનાની તાકાતના અહેસાસ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકાર સંરક્ષણ બજેટમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સરકારી સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, સંરક્ષણ બજેટમાં ૫૦,૦૦૦ કરોડ રૃપિયાનો અધધધ વધારો કરવામાં આવી શકે છે, જે દેશની સૈન્ય આધુનિકીકરણ અને સુરક્ષા પ્રાથમિકતા પર વધુ ભાર મૂકે છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા સરકારને સંરક્ષણ માટે વધારાના ભંડોળ ફાળવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં ૫૦,૦૦૦ કરોડ રૃપિયાનો વધારો સૂચવવામાં આવ્યો છે. જો આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળી જાય છે, જે સંભવતઃ નવેમ્બર-ડિસેમ્બર દરમિયાન સંસદના શિયાળુ સત્રમાં મળી શકે છે, તો ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો કુલ સંરક્ષણ ખર્ચ પ્રથમ વખત ૭ લાખ કરોડને વટાવી જશે. અહેવાલો મુજબ, આ વધારાના ભંડોળ પૂરક બજેટ દ્વારા વર્ષના અંતમાં ફાળવવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ રજૂ કરાયેલા ૨૦૨૫-૨૬ ના કેન્દ્રીય બજેટમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંરક્ષણ માટે ૬.૮૧ લાખ કરોડ રૃપિયાનો રેકોર્ડ ફાળવી દીધો હતો, જે ગયા વર્ષના ૬.૨૨ લાખ કરોડ કરતાં ૯.૨ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવતો હતો. આ વધારાની ફાળવણી સરકારની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસ્તાવિત વધારાના ૫૦,૦૦૦ કરોડના બજેટનો ઉપયોગ સેનાના આધુનિકીકરણ માટે કરવામાં આવશે. આ ભંડોળ સંશોધન અને વિકાસ (R&D), અદ્યતન શસ્ત્રો અને ઉપકરણોની ખરીદી, અને દારૃગોળાના ભંડારો વધારવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત, ભારત નવા ફાઇટર પ્લેન અને મિસાઇલોની ખરીદી પર પણ મોટો ખર્ચ કરી શકે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ૨૦૧૪ માં કાર્યકાળની શરૃઆતથી જ ભારતના સંરક્ષણ ખર્ચમાં સતત અને ઝડપી વધારો જોવા મળ્યો છે. ૨૦૧૪-૧૫ માં સંરક્ષણ મંત્રાલયને ૨.૨૯ લાખ કરોડ રૃપિયા ફાળવવામાં આવ્યા હતા. વર્તમાન બજેટ ફાળવણી આ આંકડા કરતાં ત્રણ ગણી વધારે છે, અને તે રાષ્ટ્રીય બજેટના ૧૩ ટકા સાથે, તમામ મંત્રાલયોમાં સૌથી મોટી ફાળવણી પણ રજૂ કરે છે, જે સંરક્ષણ ક્ષેત્રને સરકારની મુખ્ય પ્રાથમિકતા દર્શાવે છે.

તાજેતરના 'ઓપરેશન સિંદૂર' એ ભારતીય સેનાની સ્વદેશી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને અદ્યતન ટેકનોલોજી સાથે સંકલિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન ભારતની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓની તાકાત સ્પષ્ટપણે જોવા મળી, જેમાં સ્વદેશી આકાશ મિસાઇલ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે, જેની તુલના ઘણીવાર ઇઝરાયલના આયર્ન ડોમ સાથે કરવામાં આવે છે.

સંબંધિત ઘટનાક્રમમાં, ભારતે તાજેતરમાં ભાર્ગવસ્ત્ર નામના નવા એન્ટી-ડ્રોન હથિયારનું પણ સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કર્યું. આ સિસ્ટમ ઓછી કિંમતે હવાઈ જોખમોને બેઅસર કરવા માટે માઇક્રો-રોકેટનો ઉપયોગ કરે છે. આ સિસ્ટમનું પરીક્ષણ આ અઠવાડિયાની શરૃઆતમાં ઓડિશાના ગોપાલપુરમાં કરવામાં આવ્યું હતું.