તા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ ભાદરવા સુદ – ૧ શનિવાર
News of Monday, 19th May 2025
અમેરિકાના કિનારા પર જળપ્રલયનો ભયાનક ખતરો : ૧૦૦૦ ફૂટ ઊંચી મેગા સુનામીની આગાહીથી ખળભળાટ : અલાસ્કા, હવાઈ અને પશ્ચિમ કિનારા પર વિનાશનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ?
નિષ્ણાતોએ અસ્થિર જ્વાળામુખી, ભૂસ્ખલન સંભવિત વિસ્તારો અને ભૂકંપ ઝોનના કારણે જાહેર કર્યું એલર્ટ : જ્વાળામુખીનું ધસી પડવું કે વિનાશક ભૂસ્ખલન સર્જી શકે છે કલ્પનાતીત ઊંચાઈના મોજાં

વોશિંગ્ટન : અમેરિકાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો પર એક અભૂતપૂર્વ અને ભયાનક કુદરતી આફત ત્રાટકી શકે છે. વિશ્વભરના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન નિષ્ણાતોએ ૧૦૦૦ ફૂટ એટલે કે લગભગ એક તૃતીયાંશ માઇલ જેટલી ઊંચી મેગા સુનામી આવવાની તાત્કાલિક ચેતવણી જારી કરી છે, જે દેશના મોટા ભાગને જળબંબાકાર કરી શકે છે અને અકલ્પનીય વિનાશ વેરી શકે છે. સામાન્ય ધરતીકંપથી આવતી સુનામીથી તદ્દન વિપરીત, આ મેગા સુનામી વિશાળ ભૂસ્ખલન અથવા જ્વાળામુખીના ધસી પડવાથી સર્જાવાની સંભાવના છે, જેની પ્રચંડ વિનાશક શક્તિની કલ્પના કરવી પણ સામાન્ય માનવી માટે મુશ્કેલ છે.
અમેરિકાના ત્રણ અત્યંત સંવેદનશીલ પ્રદેશો - અલાસ્કાનો વિસ્તૃત કિનારો, હવાઈના સુંદર ટાપુઓ અને અમેરિકાનો સમગ્ર પશ્ચિમ કિનારો - આ ભયાનક ખતરા હેઠળ છે. આ વિસ્તારો ભૌગોલિક રીતે અસ્થિર જ્વાળામુખીઓની અત્યંત નજીક આવેલા છે, જ્યાં પર્વતીય વિસ્તારોમાં મોટા પાયે ભૂસ્ખલન થવાની સંભાવના રહેલી છે અને આ પ્રદેશો ભૂકંપના સક્રિય ઝોનમાં પણ આવે છે, જે જમીનને હચમચાવી શકે છે અને વિનાશક ઘટનાઓને જન્મ આપી શકે છે. લાખો વર્ષો પહેલાં, પૃથ્વી પર એક એસ્ટરોઇડની ભયાનક ટક્કર થઈ હતી, જેના પરિણામે ડાયનાસોરના યુગમાં એક માઇલથી પણ ઊંચી મેગા સુનામી આવી હતી, જેના ભૌગોલિક પુરાવા આજે પણ વૈજ્ઞાનિકો સઘન અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.
હાલમાં, વૈજ્ઞાનિકો અને આપત્તિ નિવારણ ટીમો માટે સૌથી વધુ ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આવેલા કેનેરી ટાપુઓના લા પાલ્મા પર સ્થિત કમ્બ્રે વિએજા જ્વાળામુખીને લઈને છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓનું ગહન માનવું છે કે જો આ વિશાળ જ્વાળામુખીનો પશ્ચિમી પડખો અચાનક જ તૂટીને એટલાન્ટિક મહાસાગરના ઊંડા પાણીમાં ધસી પડે તો એક પ્રચંડ અને કલ્પનાતીત ઊંચાઈની મેગા સુનામી સર્જાઈ શકે છે, જે સીધી અમેરિકાના પૂર્વ કિનારા તરફ ધસી આવશે અને તબાહી મચાવી દેશે. લોકપ્રિય ઓટીટી પ્લેટફોર્મ પર આવેલી 'લા પાલ્મા' નામની રોમાંચક સિરીઝમાં પણ આ ભયાનક ભવિષ્યના દૃશ્યને આબેહૂબ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જે દર્શકોના રૂંવાડા ઊભા કરી દે છે.
વર્ષ ૨૦૦૧માં ડો. સિમોન ડે અને સ્ટીવન વોર્ડે કરેલા અત્યંત ચોંકાવનારા સંશોધન મુજબ, કમ્બ્રે વિએજાનો અંદાજે ૧૨૦ ક્યુબિક માઇલ જેટલો વિશાળ ખડક સમુદ્રમાં પડવાથી ૨૦૦૦ ફૂટ જેટલું અસાધારણ ઊંચું મોજું ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. આ વિનાશક મોજું એટલી પ્રચંડ ગતિથી આગળ વધશે કે અમેરિકાના પૂર્વ કિનારા સુધી પહોંચતા પણ તેની ઊંચાઈ લગભગ ૧૫૦ ફૂટ જેટલી હોઈ શકે છે, જે ન્યૂ યોર્ક અને ફ્લોરિડા જેવા ગીચ વસ્તીવાળા દરિયાકાંઠાના મોટા શહેરો માટે એક કલ્પનાતીત અને ભયાનક ખતરો બની શકે છે.
જો કે કેટલાક ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ કમ્બ્રે વિએજાના ખતરાને હાલમાં ઓછો આંકી રહ્યા છે અને દલીલ કરી રહ્યા છે કે આ જ્વાળામુખી ભૂતકાળમાં પણ ફાટ્યો છે પરંતુ આવી કોઈ વિનાશક સુનામી સર્જાઈ નથી. તેમ છતાં, અલાસ્કા, હવાઈ અને અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારા પર મેગા સુનામીનું તાત્કાલિક અને વાસ્તવિક જોખમ ક્યાંય વધુ ગંભીર અને ચિંતાજનક છે. આ વિસ્તારોએ ભૂતકાળમાં ભૂસ્ખલન, જ્વાળામુખીના અચાનક ધસી પડવા અને વિનાશક ધરતીકંપોના કારણે અનેકવાર મોટા અને વિનાશક મોજાંનો સામનો કર્યો છે, જેના ભયાનક પરિણામો આજે પણ ત્યાંની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રચનામાં જોવા મળે છે.
અલાસ્કામાં ૧૯૫૮માં આવેલા એક શક્તિશાળી ધરતીકંપના કારણે લિટુયા ખાડીમાં એક વિશાળ અને અતિભયાનક ભૂસ્ખલન થયું હતું, જેના પરિણામે ઇતિહાસની સૌથી ઊંચી એટલે કે ૧૭૧૯ ફૂટ ઊંચી મેગા સુનામી આવી હતી. આ પ્રચંડ મોજાંએ ખાડીના કિનારાને સંપૂર્ણપણે સાફ કરી નાખ્યા હતા. હવાઈના સુંદર જ્વાળામુખી ટાપુઓનો ઇતિહાસ પણ મેગા સુનામીની વિનાશક ઘટનાઓથી ભરેલો છે. આશરે ૧૦૫,૦૦૦ વર્ષ પહેલાં, એક વિશાળ જ્વાળામુખીના ધસી પડવાના કારણે ૧૦૦૦ ફૂટ જેટલું ઊંચું મોજું લાનઈ ટાપુ પર ત્રાટક્યું હતું, જેના કારણે દરિયાઈ જીવોના અવશેષો ટાપુના ઊંચા પર્વતો પર પણ જોવા મળ્યા હતા. અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારે ૧૭૦૦ની સાલમાં આવેલા ૯ની તીવ્રતાના એક વિનાશક ધરતીકંપે ૧૦૦ ફૂટ જેટલી ઊંચી મેગા સુનામી સર્જી હતી, જેણે કિનારા પરના અનેક નાના ગામોને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી દીધા હતા અને હજારો લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા હતા.
વર્તમાન સમયમાં ચાલી રહેલી સક્રિય ભૌગોલિક પ્રવૃત્તિઓ અને સમગ્ર વિશ્વમાં થઈ રહેલા વિનાશક પર્યાવરણીય ફેરફારો આ સંવેદનશીલ વિસ્તારોને ભવિષ્યમાં મેગા સુનામી માટે વધુ જોખમી અને સંવેદનશીલ બનાવી રહ્યા છે. અલાસ્કામાં ગ્લેશિયર પીગળવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનવાના કારણે પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ સતત વધી રહ્યું છે, હવાઈમાં અસ્થિર જ્વાળામુખીઓ ગમે ત્યારે તૂટીને વિનાશક મોજાં સર્જી શકે છે, જ્યારે અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારે આવેલા કેસ્કેડિયા સબડક્શન ઝોનમાં ભવિષ્યમાં એક મોટો અને વિનાશક ધરતીકંપ આવવાની સંભાવના હજુ પણ યથાવત છે. વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો આ તમામ ખતરાઓ પર અત્યંત ઝીણવટથી નજર રાખી રહ્યા છે અને આ સંભવિત આપત્તિઓ માટે દરિયાકાંઠાના સમુદાયોને સતત માહિતગાર કરી રહ્યા છે અને તેમને તેના માટે તૈયાર રહેવા માટે તાકીદની સૂચનાઓ આપી રહ્યા છે. તેમ છતાં, આ વિનાશક કુદરતી આફતનો ભય હજુ પણ ટળ્યો નથી અને લાખો લોકોના જીવન પર એક મોટું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
(2:44 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
