<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 19th May 2025

ભૂતકાળની પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ રદ કરવાના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને કોંગ્રેસે સરકાર માટે 'કડક આક્ષેપ' ગણાવ્યો

ન્યાયાલયે મોદી સરકારના પગલાંને ગેરકાયદેસર ઠેરવ્યા : પર્યાવરણ સુરક્ષા અંગેના વૈશ્વિક દાવાઓ અને સ્થાનિક કાર્યવાહીમાં વિરોધાભાસ હોવાનો કોંગ્રેસનો આક્ષેપ

નવી દિલ્હી: કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતકાળની પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ આપવાની જોગવાઈઓને રદ કરવાના નિર્ણયને આવકાર્યો હતો અને તેને મોદી સરકાર માટે "કડક આક્ષેપ" ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે મોદી સરકારની સ્થાનિક કાર્યવાહી પર્યાવરણ સુરક્ષા અંગેના તેના વૈશ્વિક દાવાઓથી તદ્દન વિપરીત છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ગત શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે પ્રદૂષણ મુક્ત વાતાવરણમાં જીવવાનો અધિકાર મૂળભૂત અધિકારનો ભાગ છે અને કેન્દ્ર સરકારના એવા ઓફિસ મેમોરેન્ડમને રદ કર્યું હતું જે ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરનારા પ્રોજેક્ટ્સને ભૂતકાળની અથવા પૂર્વવર્તી પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ આપવાની મંજૂરી આપતું હતું.
જસ્ટિસ અભય એસ. ઓકા અને ઉજ્જલ ભુયાનની ખંડપીઠે વનશક્તિ સંસ્થા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર પોતાનો ચુકાદો આપતા આકરી ટિપ્પણીઓ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે, “કેન્દ્ર સરકારની સાથે સાથે દરેક નાગરિકની પણ પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાની બંધારણીય ફરજ છે.”
ભૂતપૂર્વ પર્યાવરણ મંત્રી રમેશે આ ચુકાદાને આવકાર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે તે મોદી સરકાર માટે "કડક આક્ષેપ" છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, “ટકાઉ વિકાસના સિદ્ધાંતો અને પ્રથાઓને પુનઃ સમર્થન આપતા એક સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણયમાં, માનનીય સુપ્રીમ કોર્ટે ૧૬ મે, ૨૦૨૫ના રોજ મોદી સરકારના ભૂતકાળની પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ આપવાની જોગવાઈઓને રદ કરી દીધી છે. તેણે આવી મંજૂરીઓને તાર્કિક અને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી છે.”
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે મોદી સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી ૨૦૧૭ની સૂચનાનો એકમાત્ર હેતુ ઉલ્લંઘન કરનારાઓને બચાવવાનો હતો, જેમણે જાણી જોઈને પર્યાવરણ (સુરક્ષા) અધિનિયમ, ૧૯૮૬ હેઠળ ફરજિયાત પૂર્વ પર્યાવરણીય મંજૂરી મેળવી ન હતી.
રમેશે કહ્યું હતું કે, “તેણે વધુમાં ચુકાદો આપ્યો હતો કે ૨૦૧૭ની સૂચના અને ૨૦૨૧નું ઓફિસ મેમોરેન્ડમ સંયુક્ત રીતે બંધનકર્તા દાખલાઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે, પ્રદૂષકોને પ્રોત્સાહિત કરે છે અને હવા અને પાણીની ગુણવત્તાના અધોગતિને કાયદેસર ઠેરવે છે—જે બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૧ હેઠળ બાંયધરીકૃત સ્વચ્છ પર્યાવરણના મૂળભૂત અધિકારનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન કરે છે.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, “ભૂતકાળની પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ આપતા તમામ પગલાંને પૂર્વવર્તી રીતે ગેરકાયદેસર ઠેરવતા સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ‘કેન્દ્ર સરકારે EIA સૂચનાની શરતો અનુસાર અગાઉથી EC ન મેળવીને ગેરકાયદેસર કૃત્ય કરનારાઓને બચાવવાના પ્રયત્નો શા માટે કર્યા તે સમજવું શક્ય નથી.’”
રમેશે દાવો કર્યો હતો કે આ ચુકાદો મોદી સરકાર માટે "કડક આક્ષેપ" છે, જેની સ્થાનિક કાર્યવાહી પર્યાવરણ સુરક્ષાની બાબતમાં તેના વૈશ્વિક દાવાઓથી "સંપૂર્ણપણે વિપરીત" છે.
કોર્ટે કહ્યું હતું કે કેન્દ્રના "કાયદા હેઠળ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત" કૃત્યને કરવાનો પ્રયાસ સામે "ખૂબ જ કડકાઈથી કામ લેવું પડશે."
તેમાં ઉમેર્યું હતું કે, "ચતુરાઈથી, ભૂતકાળના શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તે શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યા વિના, અસરકારક રીતે ભૂતકાળની EC આપવાની જોગવાઈ છે. ૨૦૨૧નું OM આ કોર્ટના નિર્ણયોનું ઉલ્લંઘન કરીને જારી કરવામાં આવ્યું છે..."
તેથી, ખંડપીઠે ૨૦૨૧ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમ (OM) અને સંબંધિત પરિપત્રોને “મનસ્વી, ગેરકાયદેસર અને પર્યાવરણ (સુરક્ષા) અધિનિયમ, ૧૯૮૬ અને પર્યાવરણીય અસર આકારણી (EIA) સૂચના, ૨૦૦૬ની વિરુદ્ધ” જાહેર કર્યા હતા.
પરિણામે, કેન્દ્રને કોઈપણ સ્વરૂપ અથવા રીતે ભૂતકાળની મંજૂરીઓ આપવા અથવા EIA સૂચનાનું ઉલ્લંઘન કરીને કરવામાં આવેલા કૃત્યોને નિયમિત કરવા માટે નિર્દેશો જારી કરવાથી રોકવામાં આવ્યું હતું.

 

(3:00 PM IST)