નવી દિલ્હી: ભારતની સુરક્ષા સામે પડકાર ઊભો કરવાની હિંમત કરનાર બાંગ્લાદેશને આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ આજે એક અત્યંત આક્રમક અને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે. તેમણે અણગમતા શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, જો બાંગ્લાદેશ ભારત માટે સંવેદનશીલ એવા સિલિગુડી કોરિડોર (ચિકન નેક) પર ખરાબ નજર નાખવાની કોશિશ કરશે, તો ભારત બાંગ્લાદેશના બે "ચિકન નેક" પર હુમલો કરીને તેને અડધું કરી દેશે! સરમાના આ નિવેદનથી દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે.
સિલિગુડી કોરિડોર, જેને "ચિકન નેક" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે સમગ્ર ઉત્તરપૂર્વ ભારતને બાકીના દેશ સાથે જોડતો એકમાત્ર જમીન માર્ગ છે. આ કોરિડોર માત્ર 22 કિલોમીટર સાંકડો હોવાથી ભારત માટે તે અત્યંત વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવે છે.
મુખ્યમંત્રી સરમાએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "કોઈ પણ દેશે એવી ગેરસમજ ન રાખવી જોઈએ કે તે ભારતના 'ચિકન નેક' પર કબજો કરી શકે છે. તેના બદલે, બાંગ્લાદેશ પાસે એક નહીં પણ બે ચિકન નેક છે અને જો તે અમારા એક ચિકન નેક પર હુમલો કરે છે, તો અમે તેના બંને ચિકન નેક પર હુમલો કરીશું."
મોહમ્મદ યુનુસની ચીન સાથેની સાંઠગાંઠ: ભારત માટે ચિંતાનો વિષય
આ કડક ચેતવણી પાછળનું કારણ બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકારના વડા, મોહમ્મદ યુનુસની તાજેતરની ભારત વિરોધી ગતિવિધિઓ છે. મોહમ્મદ યુનુસ આજકાલ ભારતના દુશ્મનો - ખાસ કરીને પાકિસ્તાન અને ચીન - સાથે સાંઠગાંઠ કરવામાં વ્યસ્ત હોવાનું સામે આવ્યું છે. ક્યારેક તેઓ પાકિસ્તાની શાસકો સાથે ભારત વિરોધી અભિયાનમાં જોડાય છે, તો ક્યારેક ચીન સાથે મળીને ભારત વિરુદ્ધ કાવતરાં ઘડવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળે છે.
તાજેતરમાં જ કેટલાક ચીની અધિકારીઓએ બાંગ્લાદેશના લાલમોનીરહાટ એરબેઝની મુલાકાત લીધી હતી. આ એરબેઝ બ્રિટિશ યુગનું છે અને બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ખૂબ સક્રિય હતું. બાંગ્લાદેશ ચીનની મદદથી તેને ફરીથી શરૂ કરવા માંગે છે. મોહમ્મદ યુનુસે ચીનની તેમની છેલ્લી મુલાકાતમાં આ પ્રોજેક્ટને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું. પરંતુ, જો ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ નજીક ચીનની દખલગીરી વધે છે, તો તે સિલિગુડી કોરિડોર (ચિકન નેક) માટે મોટો ખતરો બની શકે છે. આ એરબેઝ હાલમાં બાંગ્લાદેશી વાયુસેનાના નિયંત્રણ હેઠળ છે અને દાયકાઓથી બંધ છે. તે બાંગ્લાદેશના રંગપુર વિભાગમાં છે, જે ભારતીય સરહદથી માત્ર 12-15 કિલોમીટર દૂર છે.
બાંગ્લાદેશના બે 'ચિકન નેક': ભૌગોલિક જીવાદોરી
આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ જે બે બાંગ્લાદેશી "ચિકન નેક" વિશે વાત કરી હતી તેમાંથી એક તેના ચિત્તાગોંગ બંદરને જોડે છે, જે બાંગ્લાદેશ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આ કોરિડોર દક્ષિણ ત્રિપુરાની નજીક, મીરસરાય ઉપજિલ્લામાં લગભગ 40 કિલોમીટર જમીન પર તેને બાકીના બાંગ્લાદેશ સાથે જોડે છે. જોકે તેમણે બીજા ચિકન નેકનો ખુલાસો કર્યો નથી, તેમ છતાં એવું માનવામાં આવે છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશના રંગપુર વિભાગના દક્ષિણ કોરિડોર વિશે વાત કરી રહ્યા છે, જે મેઘાલયને અડીને છે. બાંગ્લાદેશનો બીજો સંભવિત ચિકન નેક બાંગ્લાદેશના રંગપુર વિભાગને દેશના બાકીના ભાગ સાથે દક્ષિણ પશ્ચિમ ગારો હિલ્સથી પશ્ચિમ બંગાળના દક્ષિણ દિનાજપુર સુધી જોડે છે, જે લગભગ 90 કિલોમીટર છે.
આ 'ચિકન નેક' શા માટે બાંગ્લાદેશ માટે સંકટ સમાન છે?
 * ચિત્તાગોંગ: જો બાંગ્લાદેશનો પહેલો ચિકન નેક (દક્ષિણ ત્રિપુરા નજીક) બંધ થઈ જાય, તો તેનો લગભગ 20% વિસ્તાર બાકીના ભાગથી કપાઈ જશે. ચિત્તાગોંગ બાંગ્લાદેશનું સૌથી મોટું બંદર અને એક મહત્વપૂર્ણ શહેર છે. જોકે, જંગલો અને નદીઓથી ભરેલો આ વિસ્તાર ભારત માટે કોઈ સમસ્યાથી ઓછો નથી, કારણ કે તે બાંગ્લાદેશી અને મ્યાનમારના ઘૂસણખોરો અને અન્ય આતંકવાદીઓને છુપાવવા માટે કુખ્યાત રહ્યું છે.
 * રંગપુર વિભાગ: બીજી બાજુ, 16,000 ચોરસ કિલોમીટરથી વધુ વિસ્તારમાં ફેલાયેલો રંગપુર વિભાગ બાંગ્લાદેશનો આખો ઉત્તરીય ભાગ છે. બાંગ્લાદેશના અર્થતંત્રમાં આ વિસ્તારનું ખૂબ જ ખાસ મહત્વ છે. આ વિસ્તાર તમાકુની ખેતી માટે જાણીતો છે અને અહીં મોટી તમાકુ કંપનીઓ છે. આ ઉપરાંત, અહીં શણ, ચોખા અને ખાંડની મિલો પણ છે.
આમ, જો બાંગ્લાદેશ તેના આ બંને 'ચિકન નેક' પરનો નિયંત્રણ ગુમાવે, તો તે ચિત્તાગોંગ અને રંગપુર પરનો નિયંત્રણ ગુમાવશે, જે વાસ્તવમાં 'પૂર્વ પાકિસ્તાન'નો ખૂબ મોટો વિસ્તાર છે. આસામના મુખ્યમંત્રીની આ ચેતવણી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારત પોતાની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન કરવા તૈયાર નથી અને પાડોશી દેશોની કોઈપણ ભારત વિરોધી ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે.