22 મે 2025: સરકારે ડિજિટલ છેતરપિંડી અટકાવવા માટે એક નવી સિસ્ટમ લાગુ કરી છે જેમાં કેટલાક મોબાઇલ નંબરો પર UPI વ્યવહારો બ્લોક થઈ શકે છે. જાણો કેવી રીતે જાણવું કે તમારો નંબર પ્રભાવિત છે કે નહીં અને તેનો ઉકેલ શું છે.

UPI વપરાશકર્તાઓ માટે ચેતવણી

જો તમે પણ Paytm, PhonePe અથવા Google Pay જેવી UPI એપ્લિકેશનો દ્વારા ચુકવણી કરો છો અને તાજેતરમાં તમારા વ્યવહારો વારંવાર નિષ્ફળ થઈ રહ્યા છે, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત સરકારે ડિજિટલ ચુકવણી છેતરપિંડી અટકાવવા માટે એક નવી સિસ્ટમ શરૂ કરી છે, જેના હેઠળ કેટલાક મોબાઇલ નંબરો પર UPI વ્યવહારો બ્લોક કરવામાં આવી રહ્યા છે, તેમને "જોખમી" ગણીને.

આ નિર્ણય શા માટે લેવામાં આવ્યો છે?

આ એવા નંબરો છે જેના પર સાયબર છેતરપિંડીની ફરિયાદો મળી છે અથવા જેમનું વર્તન શંકાસ્પદ જણાયું છે જેમ કે વારંવાર ડિવાઇસ બદલવું, ખોટું KYC પૂરું પાડવું, અથવા નકલી QR કોડ સાથે જોડાણ. આ નિર્ણયનો હેતુ વપરાશકર્તાના ખાતામાંથી પૈસા કાપવામાં આવે તે પહેલાં છેતરપિંડી અટકાવવાનો છે. ભારતમાં નકલી QR કોડ, નકલી UPI હેન્ડલ વગેરે જેવા UPI છેતરપિંડી ઝડપથી વધી છે. તેથી, આ નવી સિસ્ટમ જરૂરી છે જેથી સમય પહેલાં છેતરપિંડી અટકાવી શકાય.

જાણો નવી સિસ્ટમ શું છે?

હવે આ સિસ્ટમ હેઠળ, "છેતરપિંડી જોખમ" ના આધારે કેટલાક મોબાઇલ નંબરોને મધ્યમ, ઉચ્ચ અથવા ખૂબ ઉચ્ચ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવશે. આવા નંબરો પર UPI વ્યવહારો રોકી શકાય છે અથવા મર્યાદિત કરી શકાય છે.

કયા નંબરો પ્રભાવિત થશે?

જો કોઈ મોબાઇલ નંબરથી છેતરપિંડીની સતત ફરિયાદો આવી રહી હોય, અથવા તે નંબર નવા ફોન અથવા સિમમાં વારંવાર ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહ્યો હોય, તો સિસ્ટમ આવા નંબરોને 'શંકાસ્પદ' ગણી શકે છે. અથવા UPI વ્યવહારોને એવા નંબરો પર અવરોધિત કરી શકાય છે જેની સામે સાયબર ગુનાની ફરિયાદો નોંધાઈ હોય, ખોટી KYC વિગતો આપવામાં આવી હોય, OTP/UPI PIN વારંવાર નિષ્ફળ ગયો હોય.

કઈ એપ્સ પ્રભાવિત થશે?

મોટી UPI એપ્સ અને Paytm, PhonePe, Google Pay જેવી બેંકો આ સિસ્ટમનો ભાગ છે. ભારતમાં ૯૦% થી વધુ UPI વ્યવહારો આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા થાય છે, તેથી તેની અસર ઘણી મોટી હોઈ શકે છે.

તમારો નંબર બ્લોક છે કે નહીં તે કેવી રીતે જાણવું?

હાલમાં એવી કોઈ જાહેર યાદી નથી કે જેનાથી તમે સીધા જાણી શકો કે તમારો નંબર બ્લોક છે કે નહીં. પરંતુ જો તમને નીચેના લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા છે, તો સાવધાન રહો: ​​UPI સતત નિષ્ફળ થઈ રહ્યું છે, "ટ્રાન્ઝેક્શન અંડર રિવ્યૂ" અથવા "પ્રક્રિયા કરી શકાઈ નથી" જેવા સંદેશાઓ આવી રહ્યા છે, QR કોડ સ્કેન કર્યા પછી પણ ચુકવણી થઈ રહી નથી, આવી સ્થિતિમાં તમારી બેંક અથવા UPI એપની હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરો.

જો તમારો નંબર બ્લોક થઈ જાય તો શું કરવું?

એપમાંથી લોગઆઉટ કરો અને ફરીથી લોગિન કરો. આ પછી, તમારું KYC અને બેંક વિગતો અપડેટ કરાવો. સિમને તે જ ડિવાઇસમાં રાખો જેમાં તમે એપ ઇન્સ્ટોલ કરી છે. જો સમસ્યા હજુ પણ ચાલુ રહે, તો તમારી બેંકના નોડલ ઓફિસર અથવા NPCI ને ફરિયાદ કરો.