છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
દૂધ-ખાદ્યતેલે બગાડયું રસોડાનું બજેટઃ સસ્તી દાળ-શાકભાજીએ આપી રાહત
દેશભરમાં દૂધ અને ખાદ્ય તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. જૂન ૨૦૨૧ થી દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૧૩ રૂપિયાનો વધારો થયો છે
નવી દિલ્હી તા.૨૩: દેશભરમાં દૂધ અને ખાદ્ય તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. જૂન ૨૦૨૧ થી દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૧૩ રૂપિયાનો વધારો થયો છે. દૂધ ઉપરાંત, દહીં, ચીઝ, છાશ જેવા ડેરી ઉત્પાદનો પણ મોંઘા થઈ રહ્યા છે. તે જ સમયે, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ થી ખાદ્ય તેલના ભાવ પણ સતત વધી રહ્યા છે. તેમના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૧૦ થી ૨૦ રૂપિયાનો વધારો થયો છે. જોકે, કઠોળ, ફળો અને શાકભાજીના ભાવમાં ખાસ વધારો થયો નથી, જેનાથી લોકોને થોડી રાહત મળી છે.
RBI અનુસાર, સરેરાશ ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે, પરંતુ કેટલીક વસ્તુઓના ભાવ આગની જેમ વધી રહ્યા છે. ખાસ કરીને, મગફળી, સરસવ અને સૂર્યમુખી તેલના ભાવ આસમાને છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં ખાદ્ય તેલના સૂચકાંકમાં ૨૫ પોઈન્ટથી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે. તે જ સમયે, ડેરી ઉત્પાદનોના સૂચકાંકમાં પણ ૩૦ પોઈન્ટનો વધારો થયો છે. જોકે, અનાજ, ખાંડ, કઠોળ અને શાકભાજીના ભાવમાં ઘટાડાએ લોકોનો ઉત્સાહ જાળવી રાખ્યો છે.
ખાદ્ય તેલઃ સૂર્યમુખી તેલ ૧૩૦ થી ૧૫૯.૨ રૂપિયા/કિલો, સરસવ ૧૫૨ થી ૧૭૦.૮ રૂપિયા/કિલો, મગફળી ૧૮૨ થી ૧૯૦.૪ રૂપિયા/કિલો.
કઠોળઃ અડદ ૧૧૭ રૂપિયા/કિલો, મગ ૧૧૧.૧ રૂપિયા/કિલો, મસૂર ૮૭.૭ રૂપિયા/કિલો, ચણા ૮૬.૩ રૂપિયા/કિલો.
ડેરીઃ સૂચકાંક ૧૨૨ થી ૧૫૨.૧ પોઈન્ટ પર પહોંચી ગયો.
કયાં વધારો થયો અને કયાં નહીં?
દૂધ અને તેલ મોંઘા થવાનું કારણ?
૧. દૂધઃ ઉનાળામાં દૂધનું ઉત્પાદન ઘટે છે, જ્યારે માંગ વધે છે. ઉપરાંત, ડેરી કંપનીઓનો સંગ્રહ અને પરિવહન ખર્ચ પણ વધે છે. ૨૦૨૨-૨૩માં, દેશમાં ૨૩૦.૫૮ મિલિયન ટન દૂધનું ઉત્પાદન થયું હતું, પરંતુ માથાદીઠ ઉપલબ્ધતા માત્ર ૪૫૯ ગ્રામ/દિવસ છે.
૨. ખાદ્ય તેલઃ લોકો હવે રિફાઇન્ડને બદલે શુદ્ધ તેલ (રાયસ, મગફળી) ખરીદી રહ્યા છે. એપ્રિલમાં પામ તેલની આયાત ૫૩%ઘટી હતી, પરંતુ ભારત હજુ પણ વિશ્વમાં ૭મા ક્રમનું સૌથી મોટું તેલ આયાતકાર છે. ૨૦૦૧માં માથાદીઠ વપરાશ ૮.૨ કિલો/વર્ષ હતો, જે ૨૦૨૪માં વધીને ૨૩.૫ કિલો થયો.
આ વખતે પાક સારો રહ્યો છે, જેના કારણે અનાજ અને કઠોળના ભાવ સ્થિર છે. ઉનાળામાં, લીલા શાકભાજી અને ફળોનો પુરવઠો વધે છે, જેના કારણે પુરવઠાની મોસમ દરમિયાન ભાવ વધતા નથી. ઉપરાંત, આ વખતે સરકારે ડુંગળી સહિત અન્ય ખાદ્ય ચીજોનો પૂરતો સ્ટોક રાખ્યો છે.
જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અરુણ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, ઉનાળામાં દૂધ ઉત્પાદકતા ઓછી હોય છે. કારણ કે ઉનાળામાં, પ્રાણીની દૂધ આપવાની ક્ષમતા ઘટે છે, જે ભાવમાં વધારો થવાનું કારણ હોઈ શકે છે. બીજું, ખાદ્ય તેલના ભાવ ઉત્પાદન પર આધાર રાખે છે. ભારતમાં ખાદ્ય તેલની ઉત્પાદકતા ઓછી છે, જેના કારણે ભાવ વધી શકે છે. જોકે હાલમાં સરેરાશ ફુગાવો નિયંત્રણમાં છે, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં ઘણી અનિﾍતિતા છે. પુરવઠા શળંખલાને અસર થવાને કારણે ભવિષ્યમાં ભાવ વધી શકે છે.(૩૮.૬)
(9:59 AM IST)
