નવી દિલ્હી, ૨૩ મે, ૨૦૨૫: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના હાલના તણાવપૂર્ણ માહોલ વચ્ચે, ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલ આગામી સપ્તાહે મોસ્કોની મુલાકાત લઈ શકે છે. તેમની આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાકી રહેલા S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની ઝડપી ડિલિવરી પર ભાર મૂકવાનો છે, જે પાકિસ્તાનની ચિંતામાં વધુ વધારો કરી શકે છે.
સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, અજીત ડોભાલ ૨૭ થી ૨૯ મે દરમિયાન મોસ્કોમાં સુરક્ષા મુદ્દાઓ પર ઉચ્ચ પ્રતિનિધિઓની ૧૩મી આંતરરાષ્ટ્રીય બેઠકમાં ભાગ લેશે. આ બેઠકની અધ્યક્ષતા રશિયાના સુરક્ષા પરિષદના સચિવ સર્ગઈ શોઇગુ કરશે. આ મુલાકાત દરમિયાન, ડોભાલ રશિયન પક્ષ સમક્ષ S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના બાકીના બે યુનિટ્સની વહેલી તકે ડિલિવરી કરવાનો મુદ્દો ઉઠાવી શકે છે.
પાકિસ્તાનની 'ટેન્શન' કેવી રીતે વધશે?
NSA અજીત ડોભાલ પોતે મોસ્કો જઈને S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની ઝડપી ડિલિવરી માટે દબાણ લાવશે. S-400 ભારત માટે કેટલો મહત્ત્વનો છે, તે 'ઓપરેશન સિંદૂર' દ્વારા સમગ્ર વિશ્વ જોઈ ચૂક્યું છે. પાકિસ્તાન તો તેના નામથી જ ભયભીત છે. ભારત પાસે હાલમાં ૩ S-400 સિસ્ટમ્સ છે, જેને ભારતમાં 'સુદર્શન ચક્ર' નામ આપવામાં આવ્યું છે. બાકીના S-400 સિસ્ટમ્સના આગમનથી પાકિસ્તાનની ચિંતામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
S-400 સોદાની વિગતો અને તેની અપ્રતિમ ક્ષમતા
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતે વર્ષ ૨૦૧૮માં ૫.૪ બિલિયન ડોલર (લગભગ ૩૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા) માં ૫ S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ યુનિટ્સ ખરીદવાનો સોદો કર્યો હતો. તેમાંથી ત્રણ સિસ્ટમ્સની ડિલિવરી થઈ ચૂકી છે, અને વધુ બે સિસ્ટમ્સની રાહ જોવાઈ રહી છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને અન્ય વૈશ્વિક પડકારોને કારણે S-400 ના ચોથા સ્ક્વોડ્રનની ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં અને પાંચમા સ્ક્વોડ્રનની ૨૦૨૬ માં ડિલિવરી થવાની અપેક્ષા છે.
S-400 ની ક્ષમતા તાજેતરમાં જ ત્યારે ચર્ચામાં આવી હતી, જ્યારે આ ડિફેન્સ સિસ્ટમે 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન ૩૦૦ થી વધુ પાકિસ્તાની ડ્રોન અને મિસાઈલને હવામાં જ તોડી પાડ્યા હતા. ભારતના 'ઓપરેશન સિંદૂર' માં પાકિસ્તાની હુમલાને નિષ્ફળ બનાવવામાં તેણે મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી. પાકિસ્તાન તરફથી આવેલા એક પણ હુમલાને તેણે સફળ થવા દીધો નહોતો, અને તમામ ડ્રોન તથા મિસાઈલોને S-400 એ હવામાં જ નષ્ટ કરી દીધા હતા. 'ઓપરેશન સિંદૂર' પછી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે, ત્યારે ડોભાલની આ મુલાકાત સંરક્ષણ ક્ષમતા મજબૂત કરવાના ભારતના સંકલ્પને દર્શાવે છે.