નવી દિલ્હી, ૨૩ મે, ૨૦૨૫: ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) બી.આર. ગવઈએ આજે ખુલ્લી અદાલતમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, તેઓ અને નિવૃત્ત થઈ રહેલા ન્યાયમૂર્તિ એ.એસ. ઓકા બંનેએ નિવૃત્તિ પછી કોઈપણ પદ સ્વીકાર ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. CJI એ આ ટિપ્પણી આવતીકાલે સત્તાવાર રીતે નિવૃત્ત થઈ રહેલા ન્યાયમૂર્તિ ઓકાને વિદાય આપતી વખતે કરી હતી.
CJI ગવઈએ કહ્યું હતું કે, "અમે બંનેએ પહેલેથી જ નક્કી કરી લીધું છે કે અમે નિવૃત્તિ પછી કોઈપણ પદ સ્વીકારીશું નહીં, અને તેથી, અમે નિવૃત્તિ પછી સાથે મળીને કામ કરવાનું વિચારી શકીએ છીએ." આ જાહેરાત ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા અને નિષ્પક્ષતા જાળવવાના દ્રષ્ટિકોણથી અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
આજે સવારે, ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના સુપ્રીમ કોર્ટમાં છેલ્લા કાર્યકારી દિવસને ચિહ્નિત કરવા માટે CJI ગવઈ, ન્યાયમૂર્તિ ઓકા અને ન્યાયમૂર્તિ એ.જી. મસીહનો સમારોહિક બેન્ચ બેઠો હતો.
CJI ગવઈએ અવલોકન કર્યું હતું કે, ન્યાયમૂર્તિ ઓકા છેલ્લા ૪૦ વર્ષથી તેમના મિત્ર રહ્યા છે, અને તેમના યોગદાન મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદાઓ લખવા પૂરતા સીમિત નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે, "તેઓ અદાલતની અંદર કાયદા અને નૈતિકતાના પ્રોફેસર રહ્યા છે. તેમણે હંમેશા યાદ અપાવ્યું છે કે વકીલો અદાલતના પ્રથમ અધિકારીઓ છે. તેમની દ્રઢતા પાછળ એક શિક્ષકની સમર્પણ ભાવના છે. તેમની અદાલતે હંમેશા નૈતિક હિમાયતને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. પ્રશંસનીય બાબત એ છે કે તેમણે આ વર્ષોમાં અદમ્ય ઊર્જાથી કામ કર્યું. ન્યાયાધીશ બન્યા પછી પણ તેમણે સત્તાવાર નિવાસસ્થાન લીધું નહોતું." CJI ગવઈએ એ પણ સ્વીકાર્યું હતું કે, ઔરંગાબાદમાં નેશનલ લો યુનિવર્સિટી લાવવામાં ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના પ્રયાસોએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના ચુકાદાઓ પર બોલતા, CJI ગવઈએ નિવૃત્ત થઈ રહેલા ન્યાયાધીશની પર્યાવરણીય કારણો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી હતી, અને અવલોકન કર્યું હતું કે કેટલીકવાર પર્યાવરણને ભરપાઈ ન થઈ શકે તેવું નુકસાન અટકાવવા માટે કડક નિર્ણયો લેવા પડે છે.
CJI ગવઈએ ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના માતાના તાજેતરના અવસાન પર પણ શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. નોંધનીય છે કે, ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના માતાનું ૨૧ મેના રોજ અવસાન થયું હતું અને તેઓ અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપ્યાના એક દિવસ પછી જ કામ પર પાછા ફર્યા હતા. CJI ગવઈએ જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા બે દિવસમાં બનેલી આ ઘટનાઓએ ન્યાયમૂર્તિ ઓકાની ન્યાય પ્રત્યેની અડગ પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હતી.
CJI ગવઈએ ઉપસ્થિત સૌને ન્યાયમૂર્તિ ઓકાના કાયદા પ્રત્યેના અથાક યોગદાન અને બંધારણીય જોગવાઈઓ પ્રત્યેની તેમની ભક્તિને યાદ કરવા વિનંતી કરી હતી. CJI એ ઉમેર્યું હતું કે, "હું સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમની હાજરીને ખૂબ જ યાદ કરીશ."
ન્યાયમૂર્તિ મસીહે જણાવ્યું હતું કે, તેમણે ન્યાયમૂર્તિ ઓકા પાસેથી ઘણું શીખ્યું છે, જેમાં અદાલતનું સંચાલન કેવી રીતે કરવું અને બારના સભ્યો સાથે કેવી રીતે વ્યવહાર કરવો તેનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે, ન્યાયમૂર્તિ ઓકા કડક અને દ્રઢ હતા, પરંતુ હંમેશા પ્રમાણિક હતા. નિવૃત્ત થઈ રહેલા ન્યાયાધીશને વિદાય આપતી વખતે, ન્યાયમૂર્તિ મસીહે ન્યાયમૂર્તિ ઓકાને આરામ કરવાની પણ વિનંતી કરી હતી.
"ફક્ત એક જ વિનંતી, જેમ કે બધાએ કરી છે. કૃપા કરીને પોતાને અને તમારા પરિવારને થોડો સમય આપો. તેમણે ખૂબ જ મહેનત કરી છે અને ભાગ્યે જ ઊંઘી શક્યા છે. તેમને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ," ન્યાયમૂર્તિ મસીહે જણાવ્યું હતું.