મુંબઈ, ૩૦ મે, ૨૦૨૫: મુંબઈમાં પાલતુ પ્રાણીઓ રાખનારાઓ માટે એક આઘાતજનક અને ચેતવણીરૂપ કિસ્સો સામે આવ્યો છે. મુંબઈની એક મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટે વર્લીના રહેવાસી ઋષભ મૌશિક પટેલને તેના પાલતુ હસ્કી કૂતરાએ લિફ્ટમાં એક પાડોશી, રમિક શાહને કરડ્યો અને ગંભીર ઇજા પહોંચાડી તે બદલ ચાર મહિનાની જેલની સજા ફટકારી છે. આ ઘટના ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૮ના રોજ બની હતી, પરંતુ હવે કોર્ટના ચુકાદાથી પાલતુ પ્રાણીઓના માલિકોની બેદરકારી સામે કડક સંદેશ મળ્યો છે.
વારંવારની ચેતવણીઓ છતાં 'હુમલો કરાવ્યો': CCTV ફૂટેજ બન્યા પુરાવો
જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ફર્સ્ટ ક્લાસ સુહાસ વિજયા પી ભોસલેએ આ કેસમાં કડક વલણ અપનાવતા નોંધ્યું હતું કે, "વારંવારની ચેતવણીઓ છતાં પટેલે તેના કૂતરાને ભોગ બનનાર પર 'હુમલો કરાવ્યો' હતો." કોર્ટે એ પણ અવલોકન કર્યું કે સીસીટીવી ફૂટેજ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, પટેલે તેના પાલતુ પ્રાણીને લિફ્ટમાં ખેંચીને લાવ્યો હતો, જે સામાન્ય રીતે માનવીય ઉપયોગ માટે હોય છે. આ દરમિયાન તેણે લિફ્ટમાં હાજર રમિક શાહ કે તેમના દોઢ વર્ષના પુત્રની બીક કે સુરક્ષાની જરાય પરવા કરી ન હતી.
ઘટના સમયે, શાહે પટેલને તેના બાળકની કૂતરા પ્રત્યેની બીકને કારણે રાહ જોવા વિનંતી કરી હતી, પરંતુ પટેલે કથિત રીતે બળજબરીથી અંદર પ્રવેશ કર્યો હતો. આ પછી કૂતરાએ શાહના ડાબા હાથના આગળના ભાગે ગંભીર રીતે કરડ્યો હતો. શાહે તરત જ તબીબી સારવાર લીધી અને વર્લી પોલીસ સ્ટેશનમાં એફઆઈઆર દાખલ કરી હતી.
કઈ કલમો હેઠળ ગુનો અને સજા?
પટેલ પર ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ ૩૨૪ (સ્વૈચ્છિક રીતે ઇજા પહોંચાડવી), ૨૮૯ (પ્રાણી સંબંધિત બેદરકારીભર્યું વર્તન), અને ૫૦૬ (ગુનાહિત ધમકી) હેઠળ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
સુનાવણી દરમિયાન, ફરિયાદી પક્ષે પટેલની ગુનાહિતતા સ્થાપિત કરવા માટે સાક્ષી જુબાની, સીસીટીવી ફૂટેજ અને તબીબી અહેવાલો જેવા મજબૂત પુરાવા રજૂ કર્યા. જોકે, બચાવ પક્ષે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાના સમયમાં વિસંગતતાઓ અને પક્ષકારો વચ્ચે કથિત દુશ્મનાવટનો આરોપ મૂક્યો હતો, અને પ્રક્રિયાગત ક્ષતિઓને કારણે સીસીટીવી ફૂટેજની માન્યતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
કોર્ટે પટેલને IPC ની કલમ ૩૨૪ અને ૨૮૯ હેઠળ દોષિત ઠેરવ્યો હતો, અને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે તેણે "જાણીજોઈને તેના પાલતુ કૂતરા સાથે એવો વ્યવહાર કર્યો ન હતો જે માનવ જીવન માટે સંભવિત જોખમ અથવા તેના પાલતુ પ્રાણીથી ફરિયાદી, તેના પુત્ર અને શ્રી અનુજ સિંહને ગંભીર ઇજાના સંભવિત જોખમ સામે રક્ષણ આપવા માટે પૂરતો હોય." જોકે, ગુનાહિત ધમકી માટેના ચોક્કસ પુરાવાના અભાવને કારણે તેને IPC ની કલમ ૫૦૬ હેઠળ નિર્દોષ છોડી દેવામાં આવ્યો હતો.
૪ મહિનાની જેલ અને ₹૪,૦૦૦નો દંડ, વળતર તરીકે ચૂકવાશે!
કોર્ટે પટેલને કલમ ૩૨૪ IPC હેઠળ ચાર મહિનાની સખત કેદ અને ₹૩,૦૦૦નો દંડ તથા કલમ ૨૮૯ IPC હેઠળ ત્રણ મહિનાની સખત કેદ અને ₹૧,૦૦૦નો દંડ ફટકાર્યો છે. આ સજાઓ એકસાથે ચાલશે. જો દંડ ન ભરવામાં આવે તો, પટેલે વધારાના ૧૫ દિવસ કસ્ટડીમાં સેવા આપવી પડશે. કોર્ટે એ પણ નિર્દેશ આપ્યો છે કે ચુકાદાની અંતિમતા પર દંડની કુલ રકમ શાહને વળતર તરીકે ચૂકવવામાં આવે.
આ ચુકાદો પાલતુ પ્રાણીઓના માલિકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ પાઠ સમાન છે કે પોતાના પાલતુ પ્રાણીઓને નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળતા ગંભીર કાનૂની પરિણામો લાવી શકે છે અને જાહેર સ્થળોએ સુરક્ષા જાળવવી એ માલિકની પ્રાથમિક જવાબદારી છે.