ઉજ્જૈન : ઉજ્જૈન સ્થિત વિશ્વ પ્રસિદ્ધ જ્યોતિર્લિંગ મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં ૧૧ જુલાઈથી ૧૮ ઓગસ્ટ સુધી શ્રાવણ-ભાદરવા માસનો પવિત્ર પર્વ સંપૂર્ણ ઉલ્લાસ સાથે ઉજવવામાં આવશે. આ પાવન અવસરે દેશભરમાંથી હજારો શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાન મહાકાલના દર્શન કરવા ઉજ્જૈન પહોંચશે. ભક્તોની સુવિધા અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને મંદિર પ્રબંધને આ પર્વ માટે વ્યાપક તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે.
મંદિરના કપાટ ખાસ સમય પર ખુલશે
શ્રાવણ-ભાદરવા માસ દરમિયાન ભગવાન મહાકાલ સામાન્ય દિવસો કરતાં વહેલા જાગશે. દર રવિવારે મંદિરના કપાટ રાત્રે ૨:૩૦ વાગ્યે અને બાકીના દિવસોમાં રાત્રે ૩:૦૦ વાગ્યે ખુલશે. ત્યારબાદ તરત જ ભસ્મ આરતી થશે. સામાન્ય દિવસોમાં મંદિર સવારે ૪:૦૦ વાગ્યે ખુલે છે. આ વિશેષ પરિવર્તનને લઈને મંદિર સમિતિએ સંપૂર્ણ કાર્ય યોજના તૈયાર કરી છે.
ભવ્ય સવારી અને આયોજનની તૈયારી
શ્રાવણ-ભાદરવા માસમાં ભગવાન મહાકાલની ભવ્ય સવારી દરેક સોમવારે તેમજ ભાદરવા માસની અમાસ પહેલાં આવતા સોમવારે કાઢવામાં આવશે. આ વર્ષે સવારીની તારીખો ૧૪ જુલાઈ, ૨૧ જુલાઈ, ૨૮ જુલાઈ, ૪ ઓગસ્ટ, ૧૧ ઓગસ્ટ અને ૧૮ ઓગસ્ટ (રાજસી સવારી) નક્કી કરવામાં આવી છે. કલેક્ટર અને મંદિર સમિતિના અધ્યક્ષ રોશન કુમાર સિંહે શુક્રવારે વહીવટી સંકુલમાં બેઠક યોજીને વ્યવસ્થાઓનો બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કર્યો હતો.
વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને વિશેષ વ્યવસ્થા
શ્રાવણ-ભાદરવા માસ વરસાદની ઋતુના મધ્યમાં આવે છે, તેથી વધુ વરસાદની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને શેડ, પાણીનો નિકાલ, ફ્લોરની સફાઈ અને પાણી ભરાતું અટકાવવા માટે વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. મંદિર પરિસરની અંદર અને બહાર શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા માટે લાઇટિંગ, પીવાના પાણી, બેરિકેડિંગ, પાર્કિંગ જેવી વ્યવસ્થા પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે. કલેક્ટરે જણાવ્યું કે, પાછલા વર્ષોના અનુભવોમાંથી શીખીને આ વખતે વ્યવસ્થા વધુ સારી બનાવવામાં આવશે.
પૂજન પરંપરામાં મહારાષ્ટ્રીયન પ્રભાવ
મહાકાલ મંદિરની પૂજન પરંપરામાં સિંધિયા સ્ટેટના સમયથી મહારાષ્ટ્રીયન રિવાજનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. હિન્દુ ધર્મશાસ્ત્ર અનુસાર શ્રાવણ માસ કૃષ્ણ પક્ષની પ્રતિપદાથી શરૂ થઈને રક્ષાબંધન સુધી માનવામાં આવે છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રીયન માન્યતામાં શ્રાવણ શુક્લ પક્ષથી ભાદરવા અમાસ સુધી હોય છે. બંને પરંપરાઓના સમન્વયથી મહાકાલ મંદિરમાં દોઢ માસ સુધી શ્રાવણ-ભાદરવા માસ ઉજવવામાં આવે છે.
આ મહાઆયોજનની તૈયારીઓને લઈને યોજાયેલી બેઠકમાં પ્રશાસક પ્રથમેશ કૌશિક, યુડીએ સીઈઓ સંદીપ કુમાર સોની સહિત વિવિધ વિભાગોના અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તમામ વિભાગોને પોતાના કાર્યોની સમયબદ્ધ રીતે યોજના બનાવવાના નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓને કોઈ પ્રકારની અસુવિધા ન થાય.
મહાકાલ મંદિરમાં શ્રાવણ-ભાદરવા માસનો આ આયોજન માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર બનશે નહીં, પરંતુ ઉજ્જૈનને સાંસ્કૃતિક ગૌરવથી પણ જોડતો મહત્વપૂર્ણ પર્વ સાબિત થશે.