બેંગલુરુ, શનિવાર, 31 મે, 2025: કર્ણાટક સરકારે તમાકુ નિયંત્રણ માટે કડક કાયદાઓ અમલમાં મૂક્યા છે, જેનાથી જાહેર સ્થળોએ તમાકુના ઉપયોગ પરનો દંડ પાંચ ગણો વધારીને ₹1,000 કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, તમાકુ ઉત્પાદનો ખરીદવા માટેની કાયદેસરની ઉંમર મર્યાદા પણ 18 થી વધારીને 21 વર્ષ કરવામાં આવી છે. આ અંગેનો સરકારી આદેશ શુક્રવારે (આજ રોજ) બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.
રાષ્ટ્રપતિએ 23 મેના રોજ સિગારેટ અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો (જાહેરાત પર પ્રતિબંધ અને વેપાર, વાણિજ્ય, ઉત્પાદન, પુરવઠો અને વિતરણનું નિયમન) (કર્ણાટક સંશોધન) બિલ, 2024 ને મંજૂરી આપી હતી. આ બિલ 30 મેના રોજ કર્ણાટક ગેઝેટ એક્સ્ટ્રાઓર્ડિનરીમાં પ્રકાશિત થયું હતું અને ત્યારથી તે અમલમાં આવી ગયું છે.
હુક્કા બાર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અને ઉંમર મર્યાદામાં વધારો:
સપ્ટેમ્બર 2023 માં, રાજ્ય સરકારે હુક્કા અને શીશા બાર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા માટે કાયદામાં સુધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ ઉપરાંત, તમાકુ ઉત્પાદનો ખરીદવા માટેની કાયદેસરની ઉંમર વધારવાનો પણ પ્રસ્તાવ હતો.
હવે, આ અધિનિયમમાં થયેલા સુધારાઓમાં કલમ 4 માં ફેરફારોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં જાહેર સ્થળોએ તમાકુ ઉત્પાદનોના ઉપયોગ પરનો પ્રતિબંધ ધૂમ્રપાન અને તમાકુ થૂંકવા બંનેને લાગુ પડે છે. કલમ 4A નો સમાવેશ કરીને હુક્કા બાર ખોલવા અને ચલાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં જણાવાયું છે કે, "કોઈપણ જગ્યાએ, જેમાં ખાવા-પીવાના સ્થળો કે પબ કે બાર કે રેસ્ટોરન્ટનો સમાવેશ થાય છે, ભલે તે ગમે તે નામથી ઓળખાતું હોય." રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત સરકારોએ પણ સમાન સુધારાઓ ધરાવતા રાજ્ય કાયદાઓ અમલમાં મૂક્યા છે.
દંડ અને સજામાં વધારો:
મુખ્ય અધિનિયમની કલમ 6 માં સુધારો કરીને તમાકુ ઉત્પાદનો ખરીદી શકતી વ્યક્તિની ઉંમર મર્યાદા 18 થી વધારીને 21 કરવામાં આવી છે. તેની વિગત નીચે મુજબ છે:
"21 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિને અને ચોક્કસ વિસ્તારમાં સિગારેટ અથવા અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ. કોઈ પણ વ્યક્તિ સિગારેટ અથવા અન્ય કોઈ તમાકુ ઉત્પાદનોનું વેચાણ કરી શકશે નહીં, વેચાણ માટે ઓફર કરી શકશે નહીં, અથવા વેચાણની પરવાનગી આપી શકશે નહીં,
(a) 21 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કોઈપણ વ્યક્તિને;
(b) કોઈપણ શૈક્ષણિક સંસ્થાના સો મીટરના દાયરામાં;
(c) છૂટક અથવા સિંગલ સ્ટિક્સમાં."
જાહેર સ્થળે ધૂમ્રપાન કરવા અને 21 વર્ષ કે તેથી ઓછી ઉંમરના લોકોને તમાકુ વેચવા માટે અધિનિયમની કલમ 21, 24 અને 28 હેઠળ વિગતવાર દંડ ₹200 થી વધારીને ₹1,000 કરવામાં આવ્યો છે.
આ સુધારામાં નવી કલમ 21A પણ દાખલ કરવામાં આવી છે, જે હુક્કા બાર ચલાવવા માટેની સજાની વિગતો આપે છે, જેમાં એક વર્ષથી ઓછી નહીં પરંતુ ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ અને ₹50,000 થી ઓછો નહીં પરંતુ ₹1 લાખ સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. આ કડક નિયમો કર્ણાટકમાં તમાકુના ઉપયોગ અને વેચાણ પર નિયંત્રણ લાવવામાં મદદ કરશે તેવી અપેક્ષા છે.