અમદાવાદ, શનિવાર, 31 મે, 2025: ગાંધીનગરમાં આવેલું ગુજરાત સચિવાલય હંમેશા સમાચારો અને કથાઓથી ધમધમતું રહે છે. હાલમાં તેના કોરિડોરમાં ચાલી રહેલી નવી વાતો અને વિકાસલક્ષી તેમજ વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ પર એક નજર.
સીપ્લેન ઠપ્પ, એર ટેક્સીની સંભાવના:
ગુજરાતની મહત્વાકાંક્ષી સીપ્લેન સેવા, જે ઓક્ટોબર 2020 માં અમદાવાદના સાબરમતી રિવરફ્રન્ટને સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સાથે જોડવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી, તે એપ્રિલ 2021 થી નિષ્ક્રિય છે. અનેક પુનર્જીવનના પ્રયાસો છતાં, કોઈ પણ ઉડ્ડયન કંપનીએ તેની કામગીરી ફરી શરૂ કરવામાં રસ દાખવ્યો નથી.
હવે, નાગરિક ઉડ્ડયન વિભાગ રાજ્યમાં એર ટેક્સી સેવા શરૂ કરવાની સંભાવના ચકાસી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટની શક્યતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે પ્રવાસન અને નાગરિક ઉડ્ડયન સચિવ રાજેન્દ્ર કુમારની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. આ સમિતિ ટેકનિકલ શક્યતા, નિયમનકારી મંજૂરીઓ, સલામતીના ધોરણો અને ડ્રોન કરતાં મોટા હવાઈ વાહનોના સંચાલન માટે જરૂરી વર્ટીપોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓનો અભ્યાસ કરશે. ખાસ વાત એ છે કે, કેન્દ્ર સરકાર પણ એર ટેક્સી મોડેલનો અભ્યાસ કરી રહી છે અને પાયલોટ ટેસ્ટિંગ માટે કચ્છના માંડવીની પસંદગી કરી છે.
પાંચ IAS અધિકારીઓ તાલીમ પરથી પરત:
ગુજરાત કેડરના 2005 બેચના પાંચ વરિષ્ઠ IAS અધિકારીઓએ તાજેતરમાં મસૂરીમાં લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી નેશનલ એકેડેમી ઓફ એડમિનિસ્ટ્રેશન (LBSNAA) માં કોમન મિડ-કેરિયર ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ (CMCTP) નો પાંચમો રાઉન્ડ પૂર્ણ કર્યો છે. 23 મે થી 30 મે સુધી ચાલેલી આ એક સપ્તાહની તાલીમમાં આરોગ્ય કમિશનર હર્ષદ કુમાર પટેલ, રાજ્ય કરના વિશેષ કમિશનર પી. ભારતી, સમગ્ર શિક્ષાના રાજ્ય પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર રણજિત કુમાર જે, અને નાણા વિભાગના સચિવ (ખર્ચ) કે.કે. નિરાલાએ ભાગ લીધો હતો. 2008 બેચના ઉદિત અગ્રવાલ હાલમાં LBSNAA માં જોઈન્ટ ડિરેક્ટર તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે, જ્યારે 2011 બેચના શ્વેતા તિઓટિયા ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર (વરિષ્ઠ) છે.
ACB દ્વારા 7 વર્ષ પછી લાંચનો કેસ ફરી જીવંત:
સાત વર્ષથી સુસ્ત પડેલો વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ક્લાસ-1 અધિકારી સામેના લાંચના કેસને એન્ટિ-કરપ્શન બ્યુરો (ACB) દ્વારા સત્તાવાર રીતે ફરી જીવંત કરવામાં આવ્યો છે. આ કેસ રોડ ઓપરેશન અને મેન્ટેનન્સ માટેના રૂ. 60 લાખના ટેન્ડર સાથે સંબંધિત છે, જ્યાં અધિકારીએ કથિત રીતે રૂ. 3 લાખની લાંચની માંગણી કરી હતી — જે કુલ ટેન્ડર રકમના 5 ટકા હતી. આમાંથી રૂ. 1.5 લાખ અગાઉથી ચૂકવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. જોકે, ટેન્ડર મંજૂર ન થયાનું જાણ થતાં, અધિકારીએ બાકીની રકમ લેવાનું ટાળ્યું અને તેના બદલે વેપારી સાથે બાકીની રકમ માંગતો ફોન રેકોર્ડ કર્યો. 2018 માં ગોઠવાયેલી ACB ટ્રેપ નિષ્ફળ રહી હતી કારણ કે અધિકારીએ લાંચ સ્વીકારી ન હતી. લાંબા વિલંબ છતાં, ACB એ હવે ઔપચારિક માંગણીનો કેસ નોંધ્યો છે.
નોકરીઓમાં નકલી જાતિ પ્રમાણપત્રોનો વ્યાપ:
એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં, ગુજરાત સામાન્ય વહીવટ વિભાગે કાયદા વિભાગના ડેપ્યુટી સેક્રેટરી (ક્લાસ 1) લક્ષ્મીબેન શરમણભાઈ કાટડીયાની સેવાઓ સમાપ્ત કરી દીધી છે, કારણ કે તેમણે નકલી જાતિ પ્રમાણપત્રનો ઉપયોગ કરીને નોકરી મેળવી હોવાનું પુષ્ટિ થઈ છે. કાટડીયાએ GPSC દ્વારા પ્રમોશન મેળવવા માટે પણ આ કપટપૂર્ણ દસ્તાવેજનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ કોઈ એકલદોકલ ઘટના નથી. અગાઉ, સુરત શહેર પોલીસના ડેપ્યુટી SP બી.એમ. ચૌધરીને પણ સમાન રીતે બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા.
રાજ્ય સામાજિક કલ્યાણ વિભાગના ડેટા દર્શાવે છે કે, છેલ્લા દાયકામાં 1,048 વ્યક્તિઓએ સરકારી નોકરીઓ અથવા પ્રમોશન મેળવવા માટે નકલી જાતિ પ્રમાણપત્રોનો ઉપયોગ કર્યો છે. જોકે, જાતિ ચકાસણીના ડિજિટલાઇઝેશનથી આવા કૌભાંડોમાં ઘટાડો થયો છે, છતાં કેસ સતત સપાટી પર આવી રહ્યા છે.
નવા જિલ્લાઓમાં સરકારી હોસ્પિટલોનો અભાવ:
તાજેતરના ઓડિટે ગુજરાત આરોગ્ય વિભાગની નવી રચના કરાયેલા જિલ્લાઓમાં ભારતીય જાહેર આરોગ્ય (IPH) માર્ગદર્શિકા મુજબ જિલ્લા હોસ્પિટલો સ્થાપવામાં સતત નિષ્ફળતાને ઉજાગર કરી છે. 2013 માં રચાયેલા અરવલ્લી, મોરબી અને ગીર સોમનાથ જેવા જિલ્લાઓ, અને 1997 માં જિલ્લા બનેલા આણંદ જેવા જિલ્લાઓમાં હજુ પણ સંપૂર્ણ કાર્યરત જિલ્લા હોસ્પિટલોનો અભાવ છે. ઓડિટ રિપોર્ટમાં વિલંબની ટીકા કરવામાં આવી હતી, અને વિભાગને જ્યારે પણ નવો જિલ્લો રચાય ત્યારે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં જિલ્લા હોસ્પિટલ સ્થાપિત થાય તેની ખાતરી કરવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી. તેણે હોસ્પિટલ બેડ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પર્યાપ્ત જોગવાઈ માટે પણ હાકલ કરી હતી.
અલંગ શિપયાર્ડમાં પુનરુત્થાન:
ગુજરાત સરકારના જહાજ નિર્માણ સાહસ એલ્કોક એશડાઉન કંપનીના બંધ થયા હોવા છતાં, ભાવનગરનું અલંગ શિપ બ્રેકિંગ યાર્ડ પુનરુત્થાનના સંકેતો દર્શાવી રહ્યું છે. ત્રણ વર્ષના મંદી પછી, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં શિપ-બ્રેકિંગ કામગીરીમાં ઘટાડો થવાને કારણે યાર્ડમાં ઓર્ડરમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આનાથી અલંગને જહાજોના રિસાયક્લિંગમાં એક મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડી તરીકે સ્થાન મળ્યું છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક ફ્રેટ દરમાં ઘટાડો અને ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે જહાજ ડિસમન્ટલિંગ સેવાઓની માંગમાં વધારો થયો છે, જેણે આ ક્ષેત્રને ખૂબ જરૂરી પ્રોત્સાહન પૂરું પાડ્યું છે.
કાયમી PE શિક્ષકો પર સરકારનો યુ-ટર્ન:
રાજ્યના શિક્ષણ મંત્રી દ્વારા અગાઉ કરાયેલા વચનોથી વિરુદ્ધ, ગુજરાત શિક્ષણ વિભાગે જાહેરાત કરી છે કે, તે માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓમાં ખાલી પડેલા શારીરિક શિક્ષણ (PE) શિક્ષકોના પદોને 11 મહિનાના કરાર પર હંગામી "સ્પોર્ટ્સ આસિસ્ટન્ટ" થી ભરશે. 38 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ઉમેદવારોએ 27 મે સુધીમાં અરજી કરવાની હતી, અને પસંદ થયેલા અરજદારોને માસિક રૂ. 21,000 નો પગાર મળશે. આ નિર્ણયે PE પ્રશિક્ષકોને નિરાશ કર્યા છે, જેમણે કાયમી નિમણૂંકોની માંગણી સાથે ગાંધીનગરમાં એક મહિના લાંબો વિરોધ કર્યો હતો. વિભાગનો આ નિર્ણય વિરોધ નેતાઓ સાથેની વાટાઘાટો દરમિયાન કરાયેલી અગાઉની ખાતરીઓને નબળી પાડે છે.
3 IAS અધિકારીઓ ઓલિમ્પિક બેઠક માટે UKની મુલાકાતે:
ગુજરાત દ્વારા 2036 ના ઓલિમ્પિક રમતોત્સવનું આયોજન કરવાની બિડના ભાગરૂપે, ત્રણ વરિષ્ઠ IAS અધિકારીઓ હાલમાં યુનાઇટેડ કિંગડમની મુલાકાતે છે. રાજ્ય સરકારે શહેરી વિકાસ વિભાગના મુખ્ય સચિવ અશ્વિની કુમારને ઓલિમ્પિક પહેલની દેખરેખ રાખવા માટે મુખ્ય અધિકારી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. અમદાવાદના ભૂતપૂર્વ મ્યુનિસિપલ કમિશનર થેન્નારસન, જેઓ હવે ગુજરાતના રમતગમત સચિવ છે, અને વર્તમાન અમદાવાદ કમિશનર બંછા નિધિ પાની પણ આયોજનમાં સામેલ છે. તેમની યુકે યાત્રા દરમિયાન, તેઓ ગુજરાતની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર યોજનાઓ રજૂ કરી રહ્યા છે અને હાલની રમતગમત સુવિધાઓનું પાવરપોઈન્ટ પ્રેઝન્ટેશન દ્વારા પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. ટીમ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પણ જશે અને ભારતની બિડને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખશે, જેને કેન્દ્ર દ્વારા મજબૂત સમર્થન છે.
4 IAS અધિકારીઓ દિલ્હી તરફ, બદલીઓની શક્યતા:
ગુજરાત કેડરના ચાર IAS અધિકારીઓ, જેમાં બે અધિકારી યુગલોનો સમાવેશ થાય છે, તેમને કેન્દ્રીય ડેપ્યુટેશન માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે અને તેઓ ટૂંક સમયમાં નવી દિલ્હીમાં તેમની નવી ભૂમિકા સંભાળશે. આમાં પ્રવાસનના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર એસ. ચકછુઆક અને તેમના જીવનસાથી સુપ્રિત સિંહ ગુલાટી, D-SAG ના CEO નો સમાવેશ થાય છે. અન્ય દંપતી પંચાયત અને ગ્રામીણ વિકાસ સચિવ મનીષા ચંદ્ર અને નાણા વિભાગના સચિવ કે.કે. નિરાલા છે. તેમની વિદાયથી રાજ્ય સચિવાલયમાં નાના પાયે ફેરબદલ થવાની અપેક્ષા છે, કારણ કે ખાલી પડેલા પદો માટે નવી નિમણૂંકોની જરૂર પડશે.
મંત્રીના પુત્રના રિસેપ્શનમાં ભીડ:
ગુજરાતના ઉદ્યોગ મંત્રી બલવંતસિંહ રાજપૂતના પુત્રના લગ્નના રિસેપ્શનમાં મોટી સંખ્યામાં મહેમાનો અને મહાનુભાવો ઉમટી પડ્યા હતા, જે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ગાંધીનગરના સર્કિટ હાઉસ સર્કલ નજીક રોડ શો સાથે સુસંગત હતું. મંત્રીઓ, સાંસદો, ધારાસભ્યો, પક્ષના નેતાઓ અને અનેક IAS અને IPS અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. મોટી સંખ્યામાં હાજરીને કારણે, બે અલગ ડાઇનિંગ એરિયાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી — એક VVIPs માટે, બીજો સામાન્ય આમંત્રિતો માટે. મંત્રીના પરિવાર દ્વારા તમામ મહેમાનોને રાત્રિભોજન માટે રોકાવાની વિનંતી કરવા છતાં, ઘણા અધિકારીઓએ માત્ર અભિવાદન કર્યું અને ભીડની ચિંતા ટાંકીને વહેલા નીકળી ગયા. વડાપ્રધાન મોદી પણ તેમના ગુજરાત પ્રવાસ દરમિયાન દંપતીને આશીર્વાદ આપવા માટે ટૂંકા સમય માટે હાજર રહ્યા હતા. (ધસેક્રેટરીયેટ.ઈન માંથી સાભાર)