જમ્મુ.  કાશ્મીર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ: ૧ જૂન જમ્મુ માટે ઐતિહાસિક બનવાનો છે. રવિવારે જમ્મુ નવા રેલ્વે ડિવિઝનની રચના થવા જઈ રહી છે, જેની જાહેરાત રેલ્વે મંત્રાલયે 29 મેના રોજ એક ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા સત્તાવાર રીતે કરી હતી. જમ્મુ હાલમાં ફિરોઝપુર ડિવિઝન હેઠળ આવે છે.

આ નવો વિભાગ ૧ જૂનથી રચાશે. તેનું મુખ્ય મથક જમ્મુ તાવી (જમ્મુ તાવી રેલ્વે સ્ટેશન) માં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. જમ્મુને રેલ્વે ડિવિઝન બનાવવાની જાહેરાત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 6 જાન્યુઆરીએ વર્ચ્યુઅલી કરી હતી.નવા રચાયેલા જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝનમાં 423 કિમી લાંબો પઠાણકોટ-જમ્મુ-શહીદ કેપ્ટન તુષાર મહાજન-શ્રીનગર-બારામુલા ડિવિઝન, 87 કિમી લાંબો ભોગપુર સિરવાલ-પઠાણકોટ ડિવિઝન, 68 કિમી લાંબો બટાલા-પઠાણકોટ ડિવિઝન અને 164 કિમી લાંબો પઠાણકોટ-જોગીન્દર નગર ડિવિઝનનો સમાવેશ થાય છે.

નવા જમ્મુ વિભાગની રચના પછી, ફિરોઝપુર વિભાગનો આ વિભાગો પર કોઈ અધિકાર રહેશે નહીં. નવા જમ્મુ ડિવિઝન અને ફિરોઝપુર ડિવિઝન વચ્ચેની ડિવિઝનલ સીમાઓ જલંધર-પઠાણકોટ ડિવિઝન પર 27.750 કિમી અને અમૃતસર-પઠાણકોટ ડિવિઝન પર 39.150 કિમી હશે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં રેલવેના વધતા પગલાં

• ૧૯૭૨માં ટ્રેન પહેલી વાર જમ્મુ પહોંચી.
• 2005 રેલ્વે સેવા ઉધમપુર સુધી લંબાવવામાં આવી.
• ૨૦૦૯ કાશ્મીરને રેલ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ.
• ૨૦૧૩માં પહેલી વાર બનિહાલ-બારામુલા વચ્ચે ટ્રેન દોડી.
• ૨૦૧૪માં કટરા સુધી સીધી રેલ સેવા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી.
• 2024 ટ્રેન બનિહાલ-બારામુલા વચ્ચે પણ દોડવાનું શરૂ થશે.
• ૨૦૨૫માં કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી સુધી ટ્રેન દોડશે (કાશ્મીર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ)

આ રીતે બનશે નવું જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝન 

• પઠાણકોટ જમ્મુ ઉધમપુર શ્રીનગર બારામુલા રેલ સેક્શન 423 કિલોમીટર લાંબો હશે. એલ
• ભોગપુર સિરવાલ-પઠાણકોટ 87.21 રનિંગ કિલોમીટર હશે. 
• બટાલા-પઠાણકોટ ૬૮.૧૭ રનિંગ કિલોમીટરનું હશે.
• પઠાણકોટ જોગીન્દર નગર નેરોગેજ હિલ સેક્શન ૧૭૨.૭૨ કિમી લાંબો હશે.

કાશ્મીરને રેલ સેવા સાથે જોડતા પહેલા જ, જમ્મુમાં એક નવા રેલ્વે વિભાગનું સ્વપ્ન સાકાર થયું છે. જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝન 742.1 કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલું હશે. જમ્મુ, ઉધમપુર, શ્રીનગર, બારામુલ્લા, ભોગપુર-પઠાણકોટ, બટાલા-પઠાણકોટથી પઠાણકોટ-જોગીન્દર નગર (હિમાચલ પ્રદેશ) જમ્મુ વિભાગના કાર્યક્ષેત્રમાં આવશે.

આ ઉત્તર રેલ્વેનો છઠ્ઠો વિભાગ હશે અને અહીં નવી ઇમારતોના નિર્માણ અને અન્ય કામો પર 198.33 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવામાં આવશે. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પ્રવાસન અને સામાજિક સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરવા માટે રેલ નેટવર્કને વધુ મજબૂત બનાવવું જરૂરી છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે રેલ્વે વિભાગની રચનાથી અહીં ઝડપી વિકાસ થશે.

નવા જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝનમાં ૫૩૮.૩૮ કિમી બ્રોડગેજ લાઇન હશે. નવા જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝનમાં કુલ 55 ટ્રેનો દોડશે. નવા જમ્મુ રેલ્વે ડિવિઝનમાં 3114 પુલ છે જેમાં ચિનાબ નદી પરનો વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ પુલ અને અંજી ખાડ પરનો દેશનો પ્રથમ કેબલ પુલનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, તેમાં 58 ટનલનો સમાવેશ થાય છે જેમાં દેશની સૌથી લાંબી રેલ ટનલ T-49 અને T-80નો સમાવેશ થાય છે