નવી દિલ્હી :દિલ્હી હાઈકોર્ટે ભારતીય સેનાના કમાન્ડિંગ ઓફિસરની બરતરફીને સમર્થન આપ્યું છે, જેમણે રેજિમેન્ટના મંદિર અને ગુરુદ્વારામાં ધાર્મિક વિધિઓમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, કારણ કે તેમણે પોતાની ખ્રિસ્તી શ્રદ્ધાનો હવાલો આપ્યો હતો. સેમ્યુઅલ કમલેશન નામના અધિકારીએ પેન્શન અને ગ્રેચ્યુટી વિના સેનામાંથી બરતરફીના આદેશને પડકાર્યો હતો અને પોતાની સેવામાં પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી હતી, પરંતુ હાઈકોર્ટે તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી. 

  દિલ્હી હાઈકોર્ટે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ લેફ્ટનન્ટને ઘણી વખત સમજાવ્યા હતા પરંતુ તેઓ તેમની ધાર્મિક માન્યતાઓને કારણે ધાર્મિક પરેડમાં ભાગ ન લેવાના નિર્ણય પર અડગ રહ્યા હતા.

    કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે તે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં દેશની સરહદોની રક્ષા કરનારા રક્ષકોને સલામ કરે છે. આપણા સશસ્ત્ર દળોનું એકમાત્ર લક્ષણ એ છે કે તેઓ દેશને બીજા બધાથી ઉપર રાખે છે. તેમના માટે, દેશ પોતાના અને પોતાના ધર્મ કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. આપણી સેનામાં દરેક ધર્મ, જાતિ, ક્ષેત્ર અને આસ્થાના લોકો છે પરંતુ સેનાનો ગણવેશ તેમને એક કરે છે. તેઓ તેમના ધર્મ, જાતિ કે પ્રદેશના આધારે વિભાજિત નથી

સેમ્યુઅલ કમલેશનને માર્ચ 2017 માં 3જી કેવેલરી રેજિમેન્ટમાં લેફ્ટનન્ટ તરીકે ભારતીય સેનામાં કમિશન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમાં શીખ જાટ અને રાજપૂત લશ્કરી કર્મચારીઓના ત્રણ સ્ક્વોડ્રનનો સમાવેશ થતો હતો. સેમ્યુઅલને જે સ્ક્વોડ્રનનો નેતા બનાવવામાં આવ્યો હતો તેમાં શીખ સૈનિકોનો સમાવેશ થતો હતો.

તેમણે કહ્યું કે તેમની રેજિમેન્ટમાં ધાર્મિક જરૂરિયાતો માટે મંદિરો અને ગુરુદ્વારા છે, પરંતુ કોઈ સર્વધર્મ સ્થળ નથી જ્યાં બધી ધાર્મિક માન્યતાઓના લોકો જઈ શકે. રેજિમેન્ટના પરિસરમાં કોઈ ચર્ચ નથી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ દર અઠવાડિયે મંદિર અને ગુરુદ્વારાની મુલાકાત લેતા હતા જેથી તેઓ સાપ્તાહિક રેજિમેન્ટલ પરેડ અને ઉજવણીમાં ભાગ લઈ શકે.

તેમણે ફક્ત ગર્ભગૃહ અથવા મંદિરના આંતરિક ભાગમાં પ્રવેશવાની છૂટ માંગી હતી જ્યાં પૂજા, હવન અને આરતી કરવામાં આવે છે, પરંતુ સેનાએ દલીલ કરી હતી કે રેજિમેન્ટમાં જોડાયા પછી, કમલેશને ફરજિયાત રેજિમેન્ટલ પરેડમાં હાજરી આપી ન હતી. તેમના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ તેમને ઘણી વાર સમજાવ્યા, પણ તેઓ સંમત ન થયા.

આ અંગે સેનાએ કહ્યું કે ફરજિયાત રેજિમેન્ટલ પરેડ દરમિયાન ધાર્મિક સ્થળોએ પ્રવેશવાનો અધિકારીનો ઇનકાર યુનિટ અને સશસ્ત્ર દળોની એકતાને નબળી પાડે છે. સેમ્યુઅલને ઘણી વાર સમજાવવામાં આવ્યું, પણ તે સંમત ન થયો.

દિલ્હી હાઈકોર્ટે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે આ કેસમાં પ્રશ્ન ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો નથી પરંતુ એક વરિષ્ઠ અધિકારીના કાયદેસરના આદેશનું પાલન કરવાનો છે. આર્મી એક્ટની કલમ 41 હેઠળ, વરિષ્ઠ અધિકારીના આદેશનું ઉલ્લંઘન કરવું એ ગુનો છે. તેમાં કોઈ શંકા નથી કે અરજદારને તેમના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ધાર્મિક સ્થળની અંદર આવવા અને પ્રાર્થના કરવા માટે સમજાવી રહ્યા હતા જેથી સૈનિકોનું મનોબળ વધે.

કોર્ટે કહ્યું કે આ આદેશ સામાન્ય નાગરિક માટે કડક લાગી શકે છે, પરંતુ સેનામાં શિસ્તના ધોરણો દેશના સામાન્ય નાગરિકો કરતા ઘણા અલગ છે.

કોર્ટે કહ્યું કે તે સેનાની દલીલ સાથે સંમત છે કે ધાર્મિક સ્થળે પ્રવેશવાનો ઇનકાર કરવાથી લશ્કરી મૂલ્યોને નુકસાન થશે. આ કિસ્સામાં એ સ્પષ્ટ છે કે અધિકારીએ પોતાના ધર્મને પોતાના સિનિયરના આદેશ કરતાં ઉપર રાખ્યો હતો અને આ સ્પષ્ટપણે અનુશાસનહીનતા દર્શાવે છે.

જોકે, કોર્ટે કહ્યું કે સેનાનો અધિકારીનું કોર્ટ-માર્શલ ન કરવાનો નિર્ણય વાજબી હતો કારણ કે જો તેણે આમ કર્યું હોત, તો તે આપણા સશસ્ત્ર દળોના ધર્મનિરપેક્ષ માળખા માટે બિનજરૂરી વિવાદ ઊભો કરી શક્યો હોત.