વિયેના (ઓસ્ટ્રિયા): એક ગુપ્ત અહેવાલ મુજબ, ઇરાને છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં લગભગ બોમ્બ-ગ્રેડ યુરેનિયમનો ભંડાર લગભગ બમણો કરી દીધો છે, જ્યારે તે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને મર્યાદિત કરવાના સોદા પર વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પરમાણુ નિરીક્ષણ એજન્સી (IAEA) દ્વારા તૈયાર કરાયેલો આ અહેવાલ વિશ્વભરની રાજધાનીઓમાં ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
10 શસ્ત્રો માટે બોમ્બ-ગ્રેડ ઇંધણની ક્ષમતા!
આ વધારો તેહરાનને લગભગ 10 પરમાણુ શસ્ત્રો માટે બોમ્બ-ગ્રેડ ઇંધણ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા આપે છે. નોંધનીય છે કે, જાન્યુઆરીમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના શપથ ગ્રહણ સમયે ઇરાન પાસે માત્ર પાંચ કે છ શસ્ત્રો માટે બોમ્બ-ગ્રેડ ઇંધણ બનાવવાની ક્ષમતા હતી. આ વધારાથી વોશિંગ્ટન પર તેની વાટાઘાટોમાં નવું દબાણ પણ આવે છે, જેમાં તે ઇરાનને પરમાણુ સામગ્રીનું તમામ ઉત્પાદન બંધ કરવાની માંગ કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પનો આશાવાદ, પણ સ્થિતિ ગંભીર:
ટ્રમ્પે ગયા સપ્તાહના અંતે આગાહી કરી હતી કે થોડા દિવસોમાં ઇરાન સાથે કરાર થઈ શકે છે. જોકે, તે બન્યું નહીં, પરંતુ શુક્રવારે તેમણે ફરીથી આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો કે કરાર ટૂંક સમયમાં આવશે.
ઇન્ટરનેશનલ એટોમિક એનર્જી એજન્સીના બે અહેવાલોમાં, એક ઇરાની રૂલિંગ દર્શાવવામાં આવ્યું છે જેણે તેના ઉત્પાદનમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, સંભવતઃ મધ્ય પૂર્વ માટે ટ્રમ્પના રાજદૂત સ્ટીવ વિટકોફની આગેવાની હેઠળની વાટાઘાટોમાં લાભ મેળવવા માટે. વિટકોફે એપ્રિલની શરૂઆતમાં ઇરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી સાથે વાટાઘાટો શરૂ કરી હતી.
IAEA ડિરેક્ટર જનરલની ગંભીર ચેતવણી:
IAEA ના ડિરેક્ટર જનરલ, રાફેલ એમ. ગ્રોસીએ જણાવ્યું હતું કે અહેવાલ સૂચવે છે કે "આપણે ખૂબ જ મજબૂત IAEA નિરીક્ષણ પ્રણાલી હેઠળ રાજદ્વારી ઉકેલ મેળવવાની જરૂર છે." તાજેતરના વર્ષોમાં, ઇરાને મુખ્ય સ્થળોએ એજન્સીના ઘણા કેમેરા અને સેન્સરને અક્ષમ કરી દીધા છે, પરંતુ નિરીક્ષકોને દેશમાં આવવા અને સમૃદ્ધ યુરેનિયમના તેના વધતા ભંડારને માપવાની મંજૂરી આપી છે.
એક અહેવાલમાં - ઇરાનના પરમાણુ ઉત્પાદન અને ભંડારનું ત્રિમાસિક મૂલ્યાંકન - ગ્રોસીએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરતા લખ્યું છે કે, "આવી પરમાણુ સામગ્રી ઉત્પન્ન કરનાર એકમાત્ર બિન-પરમાણુ-શસ્ત્ર રાજ્ય ઇરાન દ્વારા અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમના ઉત્પાદન અને સંચયમાં નોંધપાત્ર વધારો ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે."
ઇરાન દ્વારા યુરેનિયમ સંવર્ધનમાં આ ઝડપી વધારો વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યો છે અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે તેની વાટાઘાટોમાં વધુ કડક વલણ અપનાવવું અનિવાર્ય બનશે તેમ જણાય છે.