નવી દિલ્હી : ભારતીય સર્વોચ્ચ અદાલતે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતા, એક શાળાના પ્રભારી પર લગાવવામાં આવેલા આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરણીના આરોપમાંથી તેમને મુક્ત કર્યા છે. આ મામલો એક વિદ્યાર્થીના આપઘાત સાથે સંબંધિત હતો, જેને શિક્ષકે ઠપકો આપ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, કોઈને ઠપકો આપવો એ તેમને આત્મહત્યા કરવા માટે ઉશ્કેરવા બરાબર નથી.
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, આરોપી શાળા અને છાત્રાલયના પ્રભારી હતા. અન્ય એક વિદ્યાર્થીની ફરિયાદ મળ્યા બાદ તેમણે મૃતક વિદ્યાર્થીને ઠપકો આપ્યો હતો. આ ઘટના બાદ વિદ્યાર્થીએ પોતાના રૂમમાં ફાંસો ખાઈને આપઘાત કરી લીધો હતો.
જસ્ટિસ અહેસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને પ્રશાંત કુમાર મિશ્રાની ખંડપીઠે જણાવ્યું હતું કે, કોઈ પણ સામાન્ય વ્યક્તિ કલ્પના કરી શકે નહીં કે ઠપકો આપવા જેવી નાની વાત આવી દુર્ઘટનામાં પરિણમશે. સર્વોચ્ચ અદાલતે મદ્રાસ હાઈકોર્ટના તે આદેશને રદ કર્યો છે, જેમાં હાઈકોર્ટે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૩૦૬ (આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરણી) હેઠળ શિક્ષકને મુક્ત કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
ખંડપીઠે અવલોકન કર્યું કે, "સમગ્ર મામલાને ધ્યાનમાં લેતા, અમે દખલગીરી કરવા યોગ્ય આ કેસ શોધી કાઢ્યો છે. જેમ કે અપીલકર્તા દ્વારા યોગ્ય રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, કોઈ પણ સામાન્ય વ્યક્તિ કલ્પના કરી શકે નહીં કે ઠપકો આપવો, તે પણ એક વિદ્યાર્થીની ફરિયાદના આધારે, ઠપકો ખાનાર વિદ્યાર્થી દ્વારા પોતાનો જીવ લેવાને કારણે આવી દુર્ઘટનામાં પરિણમશે."
સર્વોચ્ચ અદાલતે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, આવા પ્રકારનો ઠપકો ઓછામાં ઓછો એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી હતો કે મૃતક સામે અન્ય વિદ્યાર્થી દ્વારા કરાયેલી ફરિયાદની નોંધ લેવામાં આવે અને સુધારાત્મક પગલાં લેવાય. ખંડપીઠે ઉમેર્યું કે, "આ અદાલતના સુવિચારિત મતે, આવી સ્વીકૃત હકીકતપૂર્ણ સ્થિતિમાં, આરોપીને કોઈ મેન્સ રિયા (ખોટું કરવાની જાણકારી) આપી શકાય નહીં, ખાસ કરીને મૃતક દ્વારા કરાયેલી આત્મહત્યાને ઉશ્કેરવાના સંદર્ભમાં."
આરોપીએ તેના વકીલ મારફતે રજૂઆત કરી હતી કે, તેનો પ્રતિભાવ વાજબી હતો અને તે માત્ર એક વાલી તરીકે ઠપકો હતો, જેથી મૃતક ફરીથી ગુનો ન કરે અને છાત્રાલયમાં શાંતિ અને સુલેહ જાળવી શકાય. તેણે એમ પણ રજૂઆત કરી હતી કે, તેની અને મૃતક વચ્ચે કોઈ અંગત દુશ્મનાવટ નહોતી. આ ચુકાદો શિક્ષકો અને વાલીઓ દ્વારા શિસ્તભંગના પગલાં લેવાના અધિકાર અને તેની મર્યાદાઓ પર મહત્વપૂર્ણ પ્રકાશ પાડે છે.