નવી દિલ્હી : ભારત વૈશ્વિક સ્તરે અતિ-ધનિક વ્યક્તિઓ (UHNWIs - Ultra-High-Net-Worth Individuals) ની સંખ્યામાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ જોશે, તેવી આગાહી મેકકિન્સે એન્ડ કંપની અને BoF ના એક સંયુક્ત અહેવાલમાં કરવામાં આવી છે. આ અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૮ વચ્ચે ભારતમાં અતિ-ધનિકોની વસ્તીમાં ૫૦ ટકાનો જંગી વધારો થવાની ધારણા છે. આ આંકડો વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ વૃદ્ધિ દર દર્શાવે છે, જે ભારતના વધતા આર્થિક કદ અને સમૃદ્ધિનો પુરાવો છે.
વૈભવી બજારમાં તેજી અને તેના કારણો:
'ધ સ્ટેટ ઑફ ફેશન લક્ઝરી' નામના આ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, વસ્તી વિષયક અને માળખાકીય ફેરફારોને કારણે ૨૦૨૫ માં ભારતીય વૈભવી બજારમાં ૧૫ થી ૨૦ ટકાની વૃદ્ધિ થવાની અપેક્ષા છે. Jio World Plaza અને Galeries Lafayette જેવા નવા વૈભવી મોલ્સ અને ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર્સ ટિયર-વન શહેરોમાં વૈભવી રિયલ એસ્ટેટને વેગ આપી રહ્યા છે.
અહેવાલમાં વધુમાં ઉમેરાયું છે કે, ₹૭,૦૦,૦૦૦ (આશરે $૮,૪૦૦) થી વધુની કિંમતના આયાતી માલસામાન પર તાજેતરમાં વધેલા કરને કારણે સ્થાનિક વપરાશને પ્રોત્સાહન મળશે, જોકે વૈભવી ચીજવસ્તુઓ પરનો સ્થાનિક ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) હજુ પણ ૨૮ ટકા જેટલો ઊંચો છે.
વૈશ્વિક તુલના અને ભારતની આર્થિક છલાંગ:
ભારતની આ વૃદ્ધિની સરખામણીમાં, જાપાનીઝ વૈભવી બજાર ૨૦૨૫ માં ૬ થી ૧૦ ટકા વધવાની અપેક્ષા છે, જે વૈશ્વિક વૈભવી બજારમાં તેનું મુખ્ય સ્થાન જાળવી રાખશે. જાપાનીઝ બજારોમાં વૃદ્ધિ મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને પર્યટન ખર્ચ બંને દ્વારા પ્રેરિત થશે.
તાજેતરમાં, નીતિ આયોગના CEO બી.વી.આર. સુબ્રમણ્યમે જાહેરાત કરી હતી કે ભારતે જાપાનને પાછળ છોડીને વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની ગયું છે. ભારતના સર્વોચ્ચ થિંક ટેન્કના CEO એ ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) ના ડેટાને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે ભારતનું અર્થતંત્ર $૪ ટ્રિલિયનના આંકને વટાવી ગયું છે.
અહેવાલ મુજબ, જાપાન એશિયામાં બીજા ક્રમની સૌથી મોટી UHNWIs ની સંખ્યા ધરાવતો દેશ છે, અને ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૮ સુધીમાં તેમાં ૧૨ ટકાથી વધુનો વધારો થવાની અપેક્ષા છે. પરંતુ ભારતમાં UHNWIs નો વૃદ્ધિ દર જાપાન કરતાં પણ વધુ છે, જે સ્પષ્ટપણે ભારતીય અર્થતંત્રની ગતિશીલતા દર્શાવે છે. IMF ના એપ્રિલ મહિનાના વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક રિપોર્ટ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ભારતનો નોમિનલ GDP આશરે $૪.૧૮૭ ટ્રિલિયન સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. આ આંકડો જાપાનના અંદાજિત $૪.૧૮૬ બિલિયન GDP કરતાં નજીવો વધારે છે.
વૈભવી ઉદ્યોગના પડકારો:
પાછલા પાંચ વર્ષમાં (૨૦૧૯ થી ૨૦૨૩), વૈભવી ઉદ્યોગે અપવાદરૂપ મૂલ્ય નિર્માણનો સમયગાળો અનુભવ્યો હતો. વ્યક્તિગત વૈભવી ચીજવસ્તુઓ - ફેશન, હેન્ડબેગ, ઘડિયાળો અને જ્વેલરી - ની અભૂતપૂર્વ માંગ અને પુરવઠાના ઊંડા કૂવાને કારણે આ ક્ષેત્રે ૫ ટકાનો કમ્પાઉન્ડ એન્યુઅલ ગ્રોથ રેટ હાંસલ કર્યો હતો. વૈભવી બ્રાન્ડ્સે વૈશ્વિક બજારોને પાછળ છોડીને નવા નફાકારકતાના રેકોર્ડ બનાવ્યા હતા. પરંતુ ૨૦૨૫ માં અત્યાર સુધીમાં, વૈભવી ઉદ્યોગને નોંધપાત્ર મંદીનો સામનો કરવો પડ્યો છે, જેણે ટોચની બ્રાન્ડ્સને પણ સખત અસર કરી છે. ૨૦૧૬ પછી (૨૦૨૦ સિવાય) પ્રથમ વખત વૈભવી મૂલ્ય નિર્માણમાં ઘટાડો થયો છે.
અહેવાલમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે કે, ઉદ્યોગના વૃદ્ધિ-પ્રેરક એન્જિનોમાંથી ઘણા અટકી ગયા છે. મેક્રોઇકોનોમિક પ્રતિકૂળતાઓ - ખાસ કરીને મુખ્ય ચીન બજારમાં, જે ૨૦૧૯ થી ૨૦૨૩ સુધી વાર્ષિક ૧૮ ટકાથી વધુ વધ્યું હતું - આ ક્ષેત્ર પર ભારે દબાણ લાવી રહી છે.