પણજી: ભારતના નકશા પર 'હરિયાળા ગોવા' તરીકે જાણીતું પર્યટન સ્થળ હવે 'સાક્ષર ગોવા' તરીકે પણ ગર્વભેર ઓળખાશે! ન્યુ ઇન્ડિયા સાક્ષરતા કાર્યક્રમ, જેને ULLAS-નવ ભારત સાક્ષરતા કાર્યક્રમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેના હેઠળ ગોવાને ઔપચારિક રીતે સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ડો. પ્રમોદ સાવંત દ્વારા ૩૦ મે, ૨૦૨૫ના રોજ પણજીના દીનાનાથ મંગેશકર કલા મંદિર ખાતે ૩૯મા રાજ્ય સ્થાપના દિવસની ભવ્ય ઉજવણી દરમિયાન આ ઐતિહાસિક જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ: મિઝોરમ પછી બીજા ક્રમે:
આ સિદ્ધિ સાથે, ગોવા રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ ના ૯૫% સાક્ષરતા લક્ષ્ય ને પાર કરનાર બીજું ભારતીય રાજ્ય બન્યું છે. અગાઉ મિઝોરમે આ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું હતું. ગોવા હવે ૨૦૩૦ સુધીમાં સાર્વત્રિક સાક્ષરતા પ્રાપ્ત કરવાના રાષ્ટ્રીય પ્રયાસમાં એક મજબૂત કડી તરીકે જોડાયું છે.
આ જાહેરાત કાર્યક્રમમાં કેબિનેટ મંત્રીઓ, ગોવાના મુખ્ય સચિવ, શિક્ષણ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ અર્ચના શર્મા અવસ્થી અને અન્ય ઉચ્ચ કક્ષાના અધિકારીઓ તેમજ રાજ્યના નાગરિકો મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
આંકડા શું કહે છે?
PLFS રિપોર્ટ ૨૦૨૩-૨૪ અનુસાર, ગોવાનો સાક્ષરતા દર ૯૩.૬૦% હતો, જે દેશમાં સૌથી વધુ પૈકીનો એક હતો. જોકે, રાજ્યના તાજેતરના સર્વેક્ષણ દર્શાવે છે કે ગોવા હવે આ સીમાચિહ્ન પાર કરી ચૂક્યું છે અને સંપૂર્ણ સાક્ષરતા પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યું છે.
સહયોગ અને સમર્પણની જીત:
આ ભવ્ય લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા માટે, રાજ્ય સરકારે બહુવિધ વિભાગોને સાથે લઈને સંયુક્ત પ્રયાસો કર્યા. પંચાયત નિયામક, મ્યુનિસિપલ વહીવટ નિયામક, સમાજ કલ્યાણ નિયામક, આયોજન અને આંકડા નિયામક અને મહિલા અને બાળ વિકાસ નિયામક – આ તમામે તેમના વિસ્તારોમાં બિન-સાક્ષર રહેવાસીઓને ઓળખવામાં સક્રિય મદદ કરી.
આ અભિયાનમાં સ્વયંપૂર્ણ મિત્ર નામના સ્વયંસેવકો પણ જોડાયા હતા. તેઓએ જાગૃતિ વધારવામાં મદદ કરી, સાક્ષરતા કાર્યક્રમ દ્વારા શીખનારાઓને માર્ગદર્શન આપ્યું અને તેમને પ્રમાણિત કરવામાં ટેકો આપ્યો. સમાજ કલ્યાણ વિભાગના ક્ષેત્ર કાર્યકર્તાઓએ પણ શીખનારાઓને શોધવા અને તેમને ટેકો આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.
શિક્ષણ ટીમ, SCERT, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર, શાળાના વડાઓ અને અસંખ્ય સ્વયંસેવકોને તેમના અદમ્ય સમર્પણ અને ટીમવર્ક માટે સાર્વજનિક રીતે પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. ગોવામાં આ અભિયાનની સફળતા એ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે લોકો-આધારિત અને સ્વયંસેવક-સંચાલિત પ્રયાસો, સારા આયોજન અને સહયોગ દ્વારા સમર્થિત હોય ત્યારે મોટા પરિવર્તન તરફ દોરી શકે છે. ગોવાની આ સિદ્ધિ અન્ય રાજ્યો માટે પણ પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.