'જન્નત-એ-કાશ્મીર માટે આશાની ટ્રેન શરૂ થવા જઈ રહી છે. ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ 209 દેશની સુરક્ષા, પર્યટન, વિકાસ અને આર્થિક-સામાજિક સમૃદ્ધિ માટે કાર્યરત છે. આ કામ લિંક (USBRL) પ્રોજેક્ટ જેટલો મહત્વપૂર્ણ છે તેટલો જ પડકારજનક પણ છે. ક્યારેક ભૌગોલિક પડકાર હતો અને ક્યારેક નદીઓ અને પર્વતો રસ્તો રોકતા હતા

કોરોનાએ પણ કામ પર બ્રેક લગાવી દીધી, પણ હાર ન માની. જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 6 જૂને કટરાથી શ્રીનગર સુધીની પહેલી વંદે ભારત ટ્રેનને લીલી ઝંડી આપશે, ત્યારે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવા માટે દિવસ-રાત મહેનત કરનારા હજારો એન્જિનિયરો, કર્મચારીઓ અને કામદારોની મહેનત પણ રંગ લાવશે. નદીઓ અને પર્વતો વચ્ચે બનેલો આ પ્રોજેક્ટ કરોડો રૂપિયાના એન્જિનિયરિંગનું એક અજોડ ઉદાહરણ છે. ચાલો જાણીએ આ પ્રોજેક્ટની કિંમત વિશે......

૬૩ કિમી. બાકીનો ટ્રેક તૈયાર છે. ટ્રાયલ પણ થઈ ગયા છે. આ પ્રોજેક્ટનો પાંચમો અને અંતિમ તબક્કો છે. તે શરૂ થતાં જ, કાશ્મીર રેલ દ્વારા દેશ સાથે જોડાઈ જશે.

આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ 37012 કરોડ રૂપિયા છે.

આ પ્રોજેક્ટ ૧૯૯૪-૧૯૯૫માં મંજૂર થયો હતો અને જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં પૂર્ણ થયો છે.

ઉધમપુર શ્રીનગર બારામુલ્લા રેલ લિંક (USBRL) પ્રોજેક્ટની કુલ લંબાઈ 272 કિમી છે.

૨૦૯ કિમીના ટ્રેક પર રેલ કામગીરી ચાલુ છે. આ કાર્ય ચાર તબક્કામાં પૂર્ણ કરી શકાય છે.

USSBRL પ્રોજેક્ટ કેટલા તબક્કામાં પૂર્ણ થયો?

પ્રથમ તબક્કો: ૧૧૮ કિમી (બારામુલા-કાઝીગુંડ) ડીએમયુ અહીં ચાલે છે અને આ ટ્રેક કાશ્મીર વિભાગમાં આવે છે. આ રેલ વિભાગનું ઉદ્ઘાટન ઓક્ટોબર ૨૦૦૯ માં કરવામાં આવ્યું હતું.

બીજો તબક્કો: ૧૮ કિમી (કાઝીગુંડ-બનિહાલ) આ ટ્રેક કાશ્મીર અને જમ્મુ વિભાગોને જોડે છે. આ વિભાગનું ઉદ્ઘાટન જૂન ૨૦૧૩ માં કરવામાં આવ્યું હતું. DMU ને અહીં સુધી લંબાવવામાં આવ્યું હતું.

ત્રીજો તબક્કો: ૨૫ કિમી (ઉધમપુર-કટરા) જમ્મુ વિભાગના આ ભાગમાં વંદે ભારત સહિત ઘણી ટ્રેનો દોડતી રહે છે. આ વિભાગમાં રેલ કામગીરી જુલાઈ ૨૦૧૪ માં શરૂ થઈ હતી.

ચોથો તબક્કો: 48 કિમી (બનિહાલ- ખાદી- સાંગલદાન) આ ટ્રેક પણ જમ્મુ વિભાગમાં આવે છે. પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ 20 ફેબ્રુઆરી 2024 ના રોજ તેનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું અને બનિહાલથી સાંગલદાન સુધી મુસાફરો માટે DMU શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

પાંચમો તબક્કો: ૬૩ કિમી. (કટરા રિયાસી-સાંગલદાન) ટ્રેક તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. ૬ જૂનથી અહીં રેલ્વે કામગીરી શરૂ થશે અને કાશ્મીર સાથે જોડાતાની સાથે જ આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થશે.

 

કટરા-રિયાસી ટ્રેક પર અંજી ખાડ પર દેશનો પહેલો રેલ્વે કેબલ સ્ટે બ્રિજ બનાવવામાં આવ્યો છે. ભૂકંપ, તોફાન કે ટેકનિકલ ખામીના કિસ્સામાં, તેના કંટ્રોલ રૂમમાંથી તાત્કાલિક ચેતવણી જારી કરવામાં આવશે. જો જરૂર પડે તો, ટ્રેનને રસ્તામાં રોકી શકાય છે.

રિયાસી જિલ્લામાં ચેનાબ નદી પર વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ્વે કમાન પુલ બનાવવામાં આવ્યો છે. નદીથી આ પુલની ઊંચાઈ 359 મીટર છે, જે એફિલ ટુવાલ (330 મીટર) કરતા વધારે છે. આ પુલ ખૂબ જ મજબૂત અને સલામત છે, તેની ઉંમર 125 વર્ષ છે.

આ ટ્રેન કટરા નજીક માતા વૈષ્ણો દેવીના ત્રિકુટા પર્વત નીચે બનેલી T-1 (સુરંગ) માંથી પસાર થશે. આ સુરંગમાંથી સતત પાણી લીક થવાને કારણે આ સુરંગ સૌથી પડકારજનક હતી. ઘણી કંપનીઓએ તેને પૂર્ણ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ સુરંગનું બાંધકામ પૂર્ણ કરવામાં લગભગ 20 વર્ષ લાગ્યા. આ સુરંગ એન્જિનિયરિંગનું એક અદ્ભુત ઉદાહરણ છે.

રેલ્વે પાસે રામબન જિલ્લામાં ખારી - સુમ્બાડ ટ્રેક વચ્ચે દેશની સૌથી લાંબી 12.77 કિમી ટનલ (T-50) પણ છે