કોલકાતા: આવતા વર્ષે બંગાળમાં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા, મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે એક મોટો જુગાર રમ્યો છે અને અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) ની રાજ્ય યાદીમાં 76 નવી જાતિઓનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીની અધ્યક્ષતામાં સોમવારે યોજાયેલી રાજ્ય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં ચર્ચા બાદ, રાજ્યમાં તાજેતરના ઓબીસી સર્વે રિપોર્ટના આધારે 76 નવી જાતિઓનો સમાવેશ કરવા માટે રાજ્ય પછાત વર્ગ આયોગની ભલામણોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

આ 76 નવી જાતિઓના સમાવેશ પછી, રાજ્યમાં OBC શ્રેણીમાં કુલ જાતિઓની સંખ્યા હવે 140 થશે, જે પહેલા 64 હતી. મમતા સરકારના આ નિર્ણયને વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા તેના સામાજિક સમીકરણો નક્કી કરવાની કવાયત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ નવી જાતિઓ કઈ છે તેની માહિતી હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

એવી અટકળો છે કે 76 જાતિઓની આ નવી યાદીમાં તે 77 જાતિઓમાંથી ઘણી જાતિઓનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે, જેમના જાતિ પ્રમાણપત્રો ગયા વર્ષે કોલકાતા હાઈકોર્ટ દ્વારા રદ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ 77 જાતિઓમાંથી 75 મુસ્લિમ જાતિઓ હતી, જેમનો OBC અનામત દરજ્જો કોર્ટના આદેશથી સમાપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

બંગાળ સરકારે હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પડકારતી સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ દાખલ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને માન્ય રાખ્યો હતો. આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.

તે જ સમયે, કોર્ટના આદેશથી OBC દરજ્જો નાબૂદ થયા પછી, આ જાતિઓના લોકો સતત મમતા સરકાર પાસે ઉકેલ શોધવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં, વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા OBC શ્રેણીમાં સમાવિષ્ટ 76 નવી જાતિઓની યાદીમાં કોર્ટના આદેશથી આ દરજ્જો ગુમાવનાર ઘણી જાતિઓના નામ શામેલ થવાની ધારણા છે.

દરમિયાન, રાજકીય નિષ્ણાતો કહે છે કે મમતા સરકારનું આ પગલું મુર્શિદાબાદ હિંસા પછી કેટલીક પ્રભાવશાળી હિન્દુ જાતિઓને પોતાના પક્ષમાં લાવવા તેમજ મુસ્લિમ સમુદાયમાં રાજકીય જમીન મજબૂત કરવા માટે હોઈ શકે છે.

દરમિયાન, મંત્રીમંડળની મંજૂરી પછી, બંગાળ સરકાર 9 જૂનથી શરૂ થઈ રહેલા વિધાનસભાના ચોમાસા સત્રમાં OBC સર્વે રિપોર્ટ રજૂ કરશે, જેમાં આ શ્રેણી હેઠળ 140 જાતિઓને નવી ઓળખવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકાર તેના 17 ટકા OBC અનામતને જાળવી રાખે તેવી પણ શક્યતા છે. રાજ્ય મંત્રીમંડળે OBC સર્વે સંબંધિત છેલ્લા ડ્રાફ્ટને મંજૂરી આપી હતી.

તેમાં ઉલ્લેખ છે કે કોને OBC અનામત આપી શકાય છે. બંગાળ સરકારે ૧૯ માર્ચે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે તે ત્રણ મહિનાની અંદર નવા ઓબીસી સર્વેક્ષણ પૂર્ણ કરશે, જેના માટે જૂનના ત્રીજા અઠવાડિયાની સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યને આ જાતિઓના સામાજિક અને શૈક્ષણિક પછાતપણાને સ્પષ્ટ કરવા કહ્યું હતું. બંગાળ સરકાર માટે ઓબીસી પર કાનૂની ગતિરોધ મે ૨૦૨૪ માં શરૂ થયો હતો જ્યારે કોલકાતા હાઈકોર્ટે ૨૦૧૦ થી જારી કરાયેલા ૧૨ લાખ ઓબીસી પ્રમાણપત્રો રદ કર્યા હતા. તે જાણીતું છે કે વર્ષ ૨૦૧૧ પહેલા, પછાત વર્ગોની રાજ્ય યાદીમાં સમાવિષ્ટ પછાત જાતિઓની કુલ સંખ્યા ૧૦૮ હતી, જેમાંથી ૫૫ હિન્દુ હતા જ્યારે ૫૩ જાતિઓ મુસ્લિમ હતી. મે ૨૦૧૧ માં સત્તામાં આવ્યા પછી, મમતા સરકારે યાદીમાં ૭૧ પછાત જાતિઓનો સમાવેશ કર્યો, જેમાંથી ૬૫ મુસ્લિમ હતા. જેના પર હાઈકોર્ટે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા અને તેને રદ કરી દીધી.