નવી દિલ્હી : ભારતના ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગમાં ખળભળાટ મચાવનારો એક મોટો કૌભાંડ સામે આવ્યો છે! દક્ષિણ કોરિયન કાર નિર્માતા કિયા ઈન્ડિયાની ફેક્ટરીમાંથી છેલ્લા ત્રણ વર્ષના ગાળામાં 1,008 કાર એન્જિનની ચોરી થઈ હોવાનો ઘટસ્ફોટ થયો છે. પોલીસ તપાસના દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે આ વિશાળ ચોરીમાં બે ભૂતપૂર્વ કિયા ઇન્ડિયાના કર્મચારીઓ અને સ્ક્રેપ ડીલરો વચ્ચેની સાંઠગાંઠ હોવાની ગંભીર શંકા છે. ચોરાયેલા એન્જિનની કિંમત આશરે $2.3 મિલિયન (લગભગ ₹19 કરોડ) આંકવામાં આવી રહી છે.
"ઔદ્યોગિક કામગીરી પર વ્યાપક અસર": પોલીસની ચિંતા
આ મામલો માત્ર ચોરીનો નથી, પરંતુ તેની "ઔદ્યોગિક કામગીરી, હિસ્સેદારોના વિશ્વાસ અને રોજગાર સુરક્ષા પર વ્યાપક અસર" પડી હોવાનું પોલીસ તપાસમાં નોંધવામાં આવ્યું છે. આ કૌભાંડ એક આંતર-રાજ્ય ગુના નેટવર્ક તરફ ઈશારો કરે છે, જેણે સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મોટા છીંડા પાડ્યા છે. કિયાએ માર્ચ મહિનામાં આંધ્રપ્રદેશ પોલીસને ફરિયાદ કરી હતી કે આંતરિક રેકોર્ડની સમીક્ષા દરમિયાન તેની સિસ્ટર કન્સર્ન હ્યુન્ડાઇ પાસેથી મળેલા એન્જિન ગુમ થયેલા જણાયા હતા. કંપનીને ભૂતપૂર્વ અને વર્તમાન કર્મચારીઓ વચ્ચેના કાવતરાની ગંભીર શંકા છે.
કેવી રીતે ચાલતું હતું ચોરીનું રેકેટ? બનાવટી ઇન્વોઇસ અને હેરાફેરી કરેલા ગેટ પાસ!
16 એપ્રિલના પોલીસ દસ્તાવેજ મુજબ, પોલીસની પ્રારંભિક તપાસમાં ચોંકાવનારી વિગતો બહાર આવી છે. કિયા ઇન્ડિયા ફેક્ટરીના બે ભૂતપૂર્વ કામદારો – એક ટીમ લીડર અને એન્જિન ડિસ્પેચ વિભાગના વિભાગના વડા – આ ચોરીમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. તેઓ બનાવટી ઇન્વોઇસ અને હેરાફેરી કરેલા ગેટ પાસનો ઉપયોગ કરીને ફેક્ટરીમાંથી એન્જિન ગેરકાયદેસર રીતે બહાર મોકલતા હતા.
આ બંને આરોપીઓ ઓછામાં ઓછા બે અન્ય વ્યક્તિઓ સાથે કામ કરતા હતા, જેમણે પરિવહનની વ્યવસ્થા કરવામાં મદદ કરી હતી. આ ઉપરાંત, બે અન્ય સ્ક્રેપ ડીલરો પણ આ રેકેટમાં સામેલ હતા, જેઓ આ ચોરાયેલા એન્જિનને દિલ્હી સુધીના દૂરના ખરીદદારોને વેચવામાં મદદ કરતા હતા. ઇન્સ્પેક્ટર કે. રાઘવને રોઇટર્સ દ્વારા જોવામાં આવેલા તેમના તપાસ દસ્તાવેજમાં જણાવ્યું હતું કે, "સમગ્ર કામગીરીમાં વારંવાર ગેરકાયદેસર વ્યવહારો, હેરાફેરી કરેલા અથવા ખોટા નોંધણી નંબરો ધરાવતા બહુવિધ ટ્રકોનો ઉપયોગ સામેલ હતો."
કિયા ઇન્ડિયાની આંતરિક તપાસ અને કાર્યવાહી
રોઇટર્સને આપેલા નિવેદનમાં, કિયા ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું કે તેણે ગયા વર્ષે તેની ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટ પ્રક્રિયાઓમાં વધારો કરતી વખતે આ વિસંગતતાઓ ઓળખી કાઢી હતી. કંપનીએ તાત્કાલિક આંતરિક તપાસ હાથ ધરી, પોલીસને કેસની જાણ કરી, અને હવે આંતરિક પ્રક્રિયા શાસનને મજબૂત બનાવવા તથા કડક દેખરેખ પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવાનું કામ કરી રહી છે. કિયાએ જાન્યુઆરી 2025 માં સ્ટોક સમાધાન પછી એન્જિનના "ગુમ થવા" અંગે પોલીસને સૌપ્રથમ જાણ કરી હતી, એક મહિના પછી તેને ફેક્ટરીના સીસીટીવી ફૂટેજમાં અનધિકૃત વાહનની હિલચાલ મળી આવી હતી. તેની માર્ચ ફરિયાદમાં ગુમ થયેલ એન્જિન નંબર 940 હતો.
આરોપીઓ: એક કસ્ટડીમાં, બીજો ફરાર
પોલીસ તપાસમાં નામ સામેલ થયેલા કિયાની ફેક્ટરીમાં એન્જિન ડિસ્પેચ વિભાગના ભૂતપૂર્વ વડા, 37 વર્ષીય વિનયગમૂર્તિ વેલુચામી, હાલમાં કસ્ટડીમાં છે અને તેમણે રાજ્ય હાઇકોર્ટમાં જામીન માટે અરજી કરી છે. જોકે, તેમણે કથિત ચોરીઓમાં કોઈપણ સંડોવણીનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે 2023 માં કંપની છોડી દીધી હતી.
અન્ય આરોપી, 33 વર્ષીય ભૂતપૂર્વ ટીમ લીડર પાટણ સલીમ, જેઓ 2020 થી 2025 સુધી ફેક્ટરીમાં કામ કરતા હતા, તેમનું ઠેકાણું હાલ અજાણ છે. પોલીસ દસ્તાવેજમાં દર્શાવેલ તેમના બે ફોન નંબર પણ સેવામાં નથી.
ગંભીર ગુનો: 10 વર્ષ કે તેથી વધુ જેલની સજા સંભવ
પોલીસ દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે આ બંને ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓ પર હજુ સુધી ઔપચારિક રીતે કોઈ ગુનાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તપાસમાં તેમને આરોપી તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે, જે હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. પોલીસ દસ્તાવેજમાં જણાવાયું છે કે, "ઉચ્ચ-સ્તરીય પૂર્વ-આયોજન, આંતરિક ઍક્સેસ મેનિપ્યુલેશન" ને ધ્યાનમાં રાખીને, જો આરોપ મૂકવામાં આવે અને દોષિત ઠેરવવામાં આવે તો તેમને ભારતીય કાયદા હેઠળ 10 વર્ષ કે તેથી વધુ કેદની સજા થઈ શકે છે. ભારતમાં ચોરી પ્રમાણમાં સામાન્ય છે, પરંતુ કિયા જેવા મોટા પાયે, લાંબા સમય સુધી ચાલતા કોર્પોરેટ સ્તરના કિસ્સાઓ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.
પોલીસે નવ મોબાઇલ ફોન જપ્ત કર્યા છે જેમાં વોટ્સએપ સ્ક્રીનશોટ, ટ્રાન્સપોર્ટ ઇન્વોઇસ અને ટ્રક ફોટા જેવા પુરાવા મળ્યા છે. પોલીસ દસ્તાવેજમાં એમ પણ જણાવાયું છે કે, "ગુનામાંથી મળેલી રકમ કાં તો વ્યક્તિગત જરૂરિયાતો, દેવાની ચુકવણી, સ્થાવર મિલકત ખરીદવા અથવા વ્યવસાયોમાં ફરીથી રોકાણ કરવા માટે ખર્ચવામાં આવી હતી." આ કૌભાંડ ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગમાં સપ્લાય ચેઈન અને આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે.